(Γεωγραφικός) οδηγός επιβίωσης documenta 14: Τι να δείτε ανά περιοχή

photo: SOOC

Cecilia Vicuña, Quipu Womb (The Story of the Red ThreadAthens) (Μήτρα Quipu [Η ιστορία του κόκκινου νήματος, Αθήνα]), 2017, άποψη εγκατάστασης, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ)

Ακολουθώντας τη συμβουλή των συντελεστών της documenta, χωρίζουμε την Αθήνα σε περιοχές και εξερευνούμε την έκθεση «γεωγραφικά».

Στη συνέντευξη Τύπου που έλαβε χώρα την περασμένη Πέμπτη, ο καλλιτεχνικός διευθυντής της documenta 14, Adam Szymczyk, ήταν σαφής: «Δειτε την έκθεση γεωγραφικά για να μην αδικηθούν οι μικροί χώροι». Καθόλη τη διάρκεια της συνέντευξης, τόσο ο ίδιος όσο και οι συνεργάτες του τόνισαν τη σπουδαιότητα του να μην περιοριστούμε στους εκθεσιακούς «πυλώνες» της έκθεσης (ΕΜΣΤ, Ωδείο Αθηνών, Πάρκο Ελευθερίας, ΑΣΚΤ, Μουσείο Μπενάκη, Ίδρυμα Τσαρούχη), αλλά αντιθέτως να εξερευνήσουμε τις μικρές και μεγάλες δράσεις που απλώνονται σε ολόκληρη την πόλη προκειμένου να βιώσουμε (και να κατανοήσουμε) την εμπειρία της 14ης documenta, που για πρώτη φορά αφήνει το Κάσσελ και μετοικίζει στην Αθήνα. Για να μη χα(ω)θείτε στους αριθμούς (160 καλλιτέχνες σε περισσότερους από 40 ιδιωτικούς και δημόσιους χώρους της Αθήνας), σας προτείνουμε μια περιπλάνηση στην έκθεση με οδηγό τις γειτονιές της Αθήνας:

Σύνταγμα - Κολωνάκι

Νομισματικό Μουσείο Αθηνών
Το μουσείο στεγάζεται σε μια πάλαι ποτέ ιδιωτική κατοικία σχεδιασμένη από τον Ερνέστο Τσίλερ για λογαριασμό του Γερμανού αρχαιολόγου Ερρίκου Σλίμαν. Το εσωτερικό του –ύψιστης πολυτέλειας στον καιρό του– αντανακλά την επιρροή των αρχαιολογικών ανασκαφών της Πομπηίας στην εξέλιξη του νεοκλασικισμού. Ιδρύθηκε το 1834 και είναι ένα από τα παλαιότερα κρατικά μουσεία στην Ελλάδα, επικεντρωμένο στη συλλογή και στη μελέτη του νομίσματος και, κατ’ επέκταση, των οικονομικών συστημάτων. 

Ιλίου Μέλαθρον, Πανεπιστημίου 12, 10671 Αθήνα IΤρίτη-Σάββατο, 9 π.μ.-4 μ.μ.

Μουσείο Μπενάκη- Κτήριο Πινακοθήκης Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα 
Η κατοικία που ανήκε στον μοντερνιστή καλλιτέχνη Νίκο Χατζηκυριάκου-Γκίκα είναι χαρακτηριστικό δείγμa αθηναϊκής αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου. Το μέγαρο ήταν σημείο συνάντησης για την αθηναϊκή διανόηση της εποχής και φωτογραφίες του δημοσιεύονταν συχνά σε διεθνή περιοδικά. Σήμερα ο επισκέπτης μπορεί να δει το ατελιέ του Γκίκα στον πέμπτο όροφο, όπου εκτίθενται αντιπροσωπευτικοί του πίνακες. Για πρώτη φορά, στο πλαίσιο της documenta 14, και ως προέκταση της μόνιμης έκθεσης, θα παρουσιαστεί και μια επιλογή πρωτότυπων αργυροτυπιών του Γκίκα από τα ταξίδια του στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του 1930.  Άλλα μόνιμα εκθέματα καλύπτουν τομείς της νεότερης ελληνικής πολιτιστικής ιστορίας, από την Καταστροφή της Σμύρνης το 1922 μέχρι τη στρατιωτική δικτατορία του 1967-74. Μια μικρή επιλογή από έργα της συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης των Τιράνων προτείνει έναν εναλλακτικό μοντερνισμό –τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό που προωθούσε η γειτονική Αλβανία στην κομμουνιστική μεταπολεμική της περίοδο– ως αντίστιξη στην ελληνοκεντρική συλλογή. 

Κριεζώτου 3, 10671 Αθήνα Ι Παρασκευή, Σάββατο 10 π.μ.-6 μ.μ.

MATHIAS VOELZKE INFO@MATHIASVOEL
Κατά μήκος της Βασιλίσσης Σοφίας

Πάρκο Ελευθερίας, Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων
Το σημείο εκκίνησης της documenta 14, η μήτρα που κυοφόρησε και γέννησε όλη την πόλωση που ακολούθησε με βασικό ζήτημα το βερμπαλιστικό και διδακτικό αφήγημα της documenta. Ο αρχιτέκτονας Ανδρέα Αγγελιδάκης μπήκε στο χώρο και τον μεταμόρφωσε με σε «Βουλή των Σωμάτων».

Πάρκο Ελευθερίας / Βασιλίσσης Σοφίας, 11521 Αθήνα IΤρίτη-Κυριακή, 1-8 μ.μ.

Ωδείο Αθηνών
Το αριστούργημα μοντέρνας αρχιτεκτονικής που έφτιαξε ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος έλαβε το Σεπτέμβριο του 2016 ένα φιλί ζωής από τον Οργανισμό ΝΕΟΝ, που ανακαίνισε το α’ υπόγειό του. Η πρώτη έκθεση που είδαμε εκεί (Η Υπέρβαση της Άβυσσος) άνοιξε το δρόμο για τα υπέροχα που θα ακολουθήσουν. Η documenta 14 φέρνει στο προσκήνιο το έργο του νεωτεριστή Έλληνα συνθέτη Γιάννη Χρήστου, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει στην αποκατάσταση ενός σπάνιου αναλογικού συνθεσάιζερ από τις αρχές του ’70 και αργότερα αγοράστηκε από το ΚΣΥΜΕ (Κέντρο Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας). Η documenta 14 ανέθεσε τη δημιουργία τεσσάρων συνθέσεων για αυτό το όργανο και παρουσιάζονται στο Μέγαρο Μουσικής, διαμορφώνοντας μια γέφυρα ανάμεσα στο σημερινό μηχάνημα «αντίκα» και σε μια νέα γενιά Ελλήνων και διεθνών μουσικών ηλεκτρονικής μουσικής.

Βασιλέως Γεωργίου Β΄ 17-19, 10675 Αθήνα I Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή 11 π.μ.-9 μ.μ., Πέμπτη 11 π.μ.-11 μ.μ.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: MATHIAS V­ÖLZKE INFO@MATHIASVOEL

Pélagie Gbaguidi, The Missing Link. Dicolonisation Education by Mrs Smiling Stone (Ο χαμένος κρίκος. Μάθημα αποαποικιοποίησης από την κυρία Χαμογελαστή Πέτρα), 2017, διάφορα υλικά, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα, documenta 14

Λύκειο Αριστοτέλη
Ανάμεσα στο Ωδείο Αθηνών και στο Σαρόγλειο Μέγαρο (όπου στεγάζεται η Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων) βρίσκονται τα θεμέλια του αρχαίου Λυκείου του Αριστοτέλη, το οποίο ο φιλόσοφος ίδρυσε το 335 π.Χ. εφαρμόζοντας την περιπατητική διδασκαλία. Η αρχαία ελληνική λέξη περιπατητικός είναι δηλωτική της θεμελιώδους ιδέας του Αριστοτέλη που εκλάμβανε τη μάθηση ως κίνηση του σώματος σε αρμονία με την κίνηση του νου. H κίνηση μετουσιώνεται και σε ήχο στην καλλιτεχνική εγκατάσταση των Postcommodity όπως διαμορφώνεται σε αυτόν τον αρχαιολογικό χώρο. Ιστορίες εκδίωξης, αναγκαστικών ταξιδιών και μεταμόρφωσης μεταδίδονται από υψηλής ακρίβειας ηχεία κατασκευασμένα για να χρησιμοποιούνται από τον στρατό (ασχέτως αν χρησιμοποιούνται στον αντίποδα των προδιαγραφών τους). Ορισμένες ιστορίες ακούγονται μέσω τραγουδιών, κάποιες ως αφηγήσεις, άλλες υποδηλώνονται απλώς από τη σιωπή τους.

Ριγήλλης, 10675 Αθήνα I Δευτέρα-Παρασκευή, 8 π.μ.-3 μ.μ.

Χαρακτηριστικό δείγμα μοντέρνας στην Αθήνα, το Μέγαρο Μουσικής του αρχιτέκτονα Εμμανούηλ Βουρέκα.

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Το εκτενές μουσικό πρόγραμμα της documenta 14 θα πραγματοποιηθεί στις αίθουσες συναυλιών του Μεγάρου Μουσικής. Θα εκτελεστούν σημαντικά έργα όπως η Συμφωνία αρ. 3, Op. 36 (Symphony of Sorrowful Songs) του Henryk Górecki και το έργο The People United Will Never Be Defeated! του Frederic Rzewski, όσο και έργα σημαντικών σύγχρονων συνθετών όπως ο Julius Eastman, η Éliane Radigue και ο Jakob Ullmann. Ο Joaquín Orellana θα παρουσιάσει την πρεμιέρα της νέας του δουλειάς, Sinfonía del Tercer Mundo (Συμφωνία από τον Τρίτο Κόσμο), κορύφωση πολυετών πειραματισμών με χορωδίες και ορχήστρες, καθώς και με τα δικής του επινόησης ηχητικά σκεύη (utilés sonoros) που θα εκτίθενται στο Μέγαρο κατά τη διάρκεια της συναυλίας του. Το μουσικό πρόγραμμα στο Μέγαρο εστιάζει σε καίριες πολιτικοοικονομικές στιγμές όπως εκφράζονται ή αντανακλώνται από τις μουσικές συνθέσεις και τους δημιουργούς τους. Ως προέκταση του κανονικού προγράμματος του Μεγάρου, η σειρά αυτή παρουσιάζει διαφορετικούς τρόπους ακρόασης και μια γνωριμία με τους  ποικίλους, συχνά ανορθόδοξους αλλά καθοριστικούς μηχανισμούς του ήχου. Εκτός από το πρόγραμμα συναυλιών, μια σειρά χωρικών παρεμβάσεων αξιοποιεί τα αρχιτεκτονικά στοιχεία του Μεγάρου, ενεργοποιεί τους προθαλάμους και τους άλλους ενδιάμεσους χώρους του κτηρίου, αμφισβητώντας τις «ιδανικές» ακουστικές συνθήκες που συνήθως επιδιώκουν οι θεσμοί.

Βασιλίσσης Σοφίας και Κόκκαλη, 11521 Αθήνα I Δευτέρα-Κυριακή, 10 π.μ.-6 μ.μ., 14-17 Απριλίου κλειστά

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο
Το μουσείο, που είναι αφιερωμένο στην παρουσίαση της εθνικής ελληνικής συλλογής θρησκευτικών κειμηλίων και τέχνης από τον 3ο ως τον 20ό αιώνα, στεγάζεται στη Villa Ilissia, το χειμερινό μέγαρο που έχτισε ο αρχιτέκτονας Σταμάτης Κλεάνθης για τη Sophie de Marbois-Lebrun, Δούκισσα της Πλακεντίας (1785-1854), λίγο αφού η γεννημένη στη Φιλαδελφεια Ελληνολάτρης εγκαταστάθηκε στην Αθήνα το 1837. Οι κήποι εκτείνονται προς την κοίτη του καλυμμένου πλέον αρχαίου ποταμού Ιλισού, σε μια έκταση που κατά τον 5ο αιώνα ήταν ελώδης και ονομαζόταν Βατραχονήσι. Εδώ δίνουμε βήμα στον πρόσφατα χαμένο καλλιτέχνη του Fluxus, Benjamin Patterson, που ήρθε στην Αθήνα με πρόσκληση της documenta 14 και οραματίστηκε ένα «ηχητικό γκράφιτι» με ήχους βατράχων.

Βασιλίσσης Σοφίας 22, 10675 Αθήνα, Ι Τρίτη-Κυριακή 9:30 π.μ.-17:30 μ.μ.

Πάρκο Ριζάρη
Κοντά στο Πολεμικό Μουσείο μια πράσινη όαση από αποκλειστικά μεσογειακή χλωρίδα δεσπόζει μεταξύ δύο πολυσύχναστων λεωφόρων. Τα φυτά τα κληροδότησε το 1844 ο Γεώργιος Ριζάρης, πρώην μέλος της Φιλικής Εταιρείας, της σημαντικότερης ίσως μυστικής ένωσης που δημιουργήθηκε εν μέσω του αγώνα της Ελλάδας για ανεξαρτησία από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Επιθυμία του Ριζάρη ήταν η δημιουργία ενός κήπου στο κέντρο της πόλης για την αναψυχή της νεολαίας της. Ο David Harding πήρε δύο στίχους από το ποίημα «Cascando» (1936) του Samuel Beckett για να οριοθετήσει τα αυτοσχέδια μονοπάτια του πάρκου: Εάν εσύ δεν μ’ αγαπήσεις δεν θ’ αγαπηθώ ποτέ / Εάν εγώ δεν σ’ αγαπήσω δε θ’ αγαπήσω ποτέ. 

Πάρκο Ριζάρη, 11634 Αθήνα

Γεννάδειος Βιβλιοθήκη
Το 1922 ο διπλωμάτης και βιβλιόφιλος Ιωάννης Γεννάδιος δώρισε τη βιβλιοθήκη του, αποτελούμενη από 26.000 τόμους, στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα. Το κτήριο, το οποίο σχεδιάστηκε από τους Αμερικανούς αρχιτέκτονες Van Pelt και Thompson, χτίστηκε σε χώρο παραχωρημένο από το ελληνικό Δημόσιο και εγκαινιάστηκε το 1926. Η συλλογή, από τις πιο σημαντικές στην Ελλάδα, παρακολουθεί τον ελληνισμό από την αρχαιότητα ως την οθωμανική περίοδο και την Επανάσταση του 1821 και καλύπτει σημαντικές πτυχές της ελληνικής πολιτικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής κατά τον 20ό αιώνα. Περιλαμβάνει επίσης μια μοναδική ενότητα ταξιδιωτικών χρονικών του 19ου αιώνα, καθώς και δωρεές από τους νομπελίστες ποιητές Γιώργο Σεφέρη και Οδυσσέα Ελύτη, τον συγγραφέα και ιστορικό της αστικής κουλτούρας Ηλία Πετρόπουλο και τον Γερμανό αρχαιολόγο Ερρίκο Σλήμαν. Κατά τη διάρκεια της documenta 14 η Βιβλιοθήκη φιλοξενεί το «Μαθαίνοντας από το Τιμπουκτού» του επιμελητή Igo Diarra, με διεθνείς καλλιτέχνες από το δίκτυο που έχει οργανώσει ως ιδρυτής και διευθυντής του καλλιτεχνικού χώρου La Médina στο Μπαμάκο του Μαλί. Μια ταινία του Ross Birrell, αφιερωμένη στην πρόσφατη καταστροφή από πυρκαγιά της βιβλιοθήκης της Glasgow School of Art, σχεδιασμένης από τον Charles Rennie Mackintosh, παρέχει μια αντιστικτική αφήγηση. Στον κήπο, η Banu Cennetoglu ανατυπώνει το ημερολόγιο μια Κούρδης μαχήτριας σε ασβεστόλιθο.

Σουηδίας 61, 10676 Αθήνα Ι Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή 9 π.μ.-5 μ.μ., Πέμπτη 9 π.μ.-8 μ.μ. Σάββατο 9 π.μ.-2 μ.μ.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: ΓΙΆΝΝΗΣ ΧΑΤΖΗΑΣΛΆΝΗΣ

Mounira Al Solh, Sperveri (Σπερβέρι), 2017, άποψη εγκατάστασης, Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα, documenta 14

Ακρόπολη- Κουκάκι

Μουσείο Μπενάκη- Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης 
Από την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 ως την επανάσταση του 1821 που δημιούργησε τη σύγχρονη Ελλάδα, η ελλαδική χερσόνησος παρέμεινε υπό τους Οθωμανούς και τον ισλαμικό νόμο της σαρίας, με ποικίλα επίπεδα ανοχής προς τις άλλες θρησκείες. Το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης, το οποίο στεγάζεται σε μια ανακαινισμένη νεοκλασική έπαυλη, ιδρύθηκε το 1931 με βάση τη συλλογή του Αντώνη Μπενάκη, μέλους της οικογένειας εμπόρων που ζούσε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου –απ’ όπου και πολλά από τα αντικείμενα— μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα. Σήμερα οι συλλογές του μουσείου, ως μέρος του ευρύτερου οργανισμού του Μουσείου Μπενάκη, καλύπτουν 12 αιώνες ισλαμικής τέχνης. Στο Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης η Mounira Al Sohl θα εκθέσει μια κεντητή σκηνή που κρέμεται από την οροφή: μια προσφορά αλλά και καταφύγιο για όσους χάνονται στους πολέμους και στους βίαιους εκτοπισμούς. Η σκηνή θα περιλαμβάνει κεντητά σχέδια λουλουδιών, κείμενα, αληθινά φυλλώματα και άλλα ευαίσθητα υλικά που συνδέονται με παραδοσιακά διακοσμητικά μοτίβα της αρχαίας, της βυζαντινής και της οθωμανικής εποχής. Μέσα στη σκηνή, ένα βιβλίο σε ένα χαμηλό τραπέζι περιέχει εξιστορήσεις από τους εκτοπισμένους που έχει γνωρίσει η εικαστικός στην Αθήνα τον τελευταίο χρόνο.

Αγίων Ασωμάτων 22 και Διπύλου 12, 10553 Ι Αθήνα Πέμπτη-Κυριακή 10 π.μ.-6 μ.μ.

Διονυσίου Αρεοπαγίτου – Αψίδα του Αδριανού (Διαδρομή)
Κατά μήκος της νότιας πλαγιάς της Ακρόπολης εκτείνεται η Διονυσίου Αρεοπαγίτου, ο πεζόδρομος που ονομάστηκε έτσι προς τιμήν του πολιούχου αγίου των Αθηνών. Αν κινούμαστε δυτικά, η οδός ξεκινά από την Πύλη του Αδριανού και οδηγεί στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης και στην Αρχαία Αγορά. Αρχικά χαρτογραφήθηκε το 1857 και επανασχεδιάστηκε από τον Δημήτρη Πικιώνη το 1955. Στις 9 Απριλίου άλογα και ιππείς θα ξεκινήσουν τη Διαδρομή Αθήνα-Κάσελ: η μετάβαση του Ερμή (The Athens–Kassel Ride: The Transit of Hermes), με πομπή που θα ξεκινήσει από τα μέσα της Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Η πομπή θα τιμήσει τα άλογα και τους ιππείς που θα αναχωρήσουν για το έφιππο ταξίδι των περίπου 3.000 χιλιομέτρων με προορισμό το Κάσελ, το οποίο θα διαρκέσει γύρω στις 100 μέρες. Αντλώντας έμπνευση από το Tschiffely’s Ride, το ταξίδι του Ελβετοαργεντινού ιππέα Aimé Tschiffely από το Μπουένος Άιρες στη Νέα Υόρκη (1925-1928) με τη χρήση δύο αργεντίνικων αλόγων Criollo, η Διαδρομή Αθήνα-Κάσελ αποτελεί ιδέα του Ross Birrell και υλοποιείται σε συνεργασία με τον Peter van der Gugten, ιδρυτή του Annual Tschiffely Memorial Ride. Στο ταξίδι θα συμμετάσχουν ο Peter van der Gugten, ο David Wewetzer, ο Zsolt Szabo και η Tina Boche τηρώντας τη Χάρτα του Ρέκεν (Charter of Reken).

Διονυσίου Αρεοπαγίτου, 11742 Αθήνα

DOCUMENTA 14 - FANIS VLASTARAS/FANIS VLASTARAS

Αρχαία Αγορά

Αρχαία Αγορά – Ωδείο Αγρίππα
Η Αγορά, χώρος συνάθροισης των πολιτών της Αθήνας, ήταν τοποθεσία μεγάλης σημασίας για τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη στην πόλη. Στο κέντρο της αρχαίας αγοράς βρισκόταν το Ωδείο Αγρίππα, ή αλλιώς Αγρίππειο, μια αίθουσα χωρητικότητας 1.000 θεατών. Ήταν διακοσμημένη με ογκώδη αγάλματα Γιγάντων και Τριτώνων τοποθετημένα σε ψηλά βάθρα, των οποίων σήμερα σώζονται μόνο τμήματα: ένας κορμός, μια χειρονομία, ένα σύμβολο. Οι καλλιτέχνες Prinz Gholam θα οικειοποιηθούν αυτές τις αρχαίες μορφές και θα γράψουν εκ νέου την ιστορία τους ενορχηστρώνοντας μια αλληλουχία κινήσεων η οποία θα διέπει τα γλυπτά και τα δικά τους κορμιά.

Αρχαία Αγορά / Ανδριανού, 10555 Αθήνα

Λόφος Φιλοπάππου, Μονοπάτι και Περίπτερο του Πικιώνη
Ο Λόφος Φιλοπάππου, επίσης γνωστός σε πολλούς ως Λόφος Μουσών, πήρε το όνομά του από τον Γάιο Ιούλιο Αντίοχο Επιφανή Φιλόπαππο, ύπατο και διοικητή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού. Πρόκειται για την περιοχή όπου ο Πλούταρχος τοποθετεί τη μάχη μεταξύ του Θησέα και των Αμαζόνων. Από το 1954 έως το 1957 ο λόφος αναδιαμορφώθηκε από τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη σε συνεργασία με τους φοιτητές του και τοπικούς λιθοδόμους. Μαζί αυτοσχεδίασαν βασιζόμενοι στη μορφολογία του χώρου και χωρίς να καταφύγουν σε σχέδια σε χαρτί. Βλάστηση ενδημική της Αττικής εμφανίστηκε και πάλι στην περιοχή, χτίστηκε ένας οικισμός ενώ στρώθηκαν και μονοπάτια με πέτρες οι οποίες διασώθηκαν από κτίρια της περιοχής, τόσο λαϊκά όσο και νεοκλασικά. Το περίπτερο που γειτονεύει με το Ναό του Αγίου Δημητρίου Λουμπαρδιάρη, για παράδειγμα, συνδυάζει τεχνικές οι οποίες παραπέμπουν στα πέτρινα θεμέλια της Ακρόπολης και σε παραδοσιακές ιαπωνικές αισθητικές αρχές. Ο χώρος φιλοξενεί προσωρινά ένα σύνολο μικρών κολάζ έντονων χρωματισμών της Elisabeth Wild, των οποίων τα σουρεαλιστικά τοπία διαταράσσουν την όποια πεπατημένη οπτική λογική. Κοντά τους βρίσκονται οι πίνακες της Vivian Suter, ζωγραφισμένοι στον κρατήρα ηφαιστείου της Νισύρου· ορισμένοι περιέχουν πραγματικά ίχνη του φυσικού περιβάλλοντος – χώμα, μύκητες και θαλασσινό νερό. Αν ανηφορήσουμε ακόμα περισσότερο στο μονοπάτι, συναντούμε άλλο ένα μνημείο λαϊκής αρχιτεκτονικής: μια μαρμάρινη σκηνή, σκαλισμένη με το χέρι από τη Rebecca Belmore, με θέα κατευθείαν στην Ακρόπολη. 

Λόφος Φιλοπάππου, 11741 Αθήνα I Περίπτερο: Τρίτη-Κυριακή, 12-6 μ.μ.

Άποψη της Αθήνας από το μπαλκόνι του ΕΜΣΤ

 Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ)
«Τι (είδους πολίτες) μπορεί να παράγει αυτό το εργοστάσιο;» αναρωτιέται η documenta 14 για το πρώην Εργοστάσιο Φιξ και νυν Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η μορφή του Διογένη –του Κυνικού και κοσμοπολίτη– στο ισόγειο, μας ξεναγεί. Από τους 160 καλλιτέχνες που συνολικά συμμετέχουν στην documenta 14, oι 65 (σχεδόν το 1/3) θα στεγάσουν τα έργα τους στους τέσσερις ορόφους του πολύπαθου ΕΜΣΤ που μισοάνοιξε τις πόρτες του τον Οκτώβριο του 2016. Αν και στους διοργανωτές δεν αρέσει η ιεράρχηση της σπουδαιότητας των χώρων, το ΕΜΣΤ είναι αναντίρρητα ένας από τους βασικότερους πυλώνες της documenta 14.

Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή 11 π.μ.-9 μ.μ., Πέμπτη 11 π.μ.-11 μ.μ.

Μετς και πέριξ

Ναός Ολυμπίου Διός
Ένας από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, ο Ναός του Ολυμπίου Διός, άρχισε να χτίζεται από τον Πεισίστρατο τον Νεότερο το 515 π.Χ. Η ολοκλήρωση της κατασκευής του, ωστόσο, καθυστέρησε περισσότερα από 600 χρόνια. Οι εργασίες συνεχίστηκαν τον 2ο αιώνα μ.Χ. υπό την ηγεμονία του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού. Κατά τη βυζαντινή εποχή τα μάρμαρα του ναού χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή των κοντινών σπιτιών και εκκλησιών της πόλης. Από τους 104 τεράστιους στύλους κορινθιακού ρυθμού πλέον σώζονται μόνο 16, ένας από τους οποίους κείτεται στο έδαφος, χτυπημένος από καταιγίδα το 1852, σκορπισμένος σε μια γραμμή συμμετρικών μαρμάρινων σπονδύλων. Ο αρχαιολογικός χώρος θα φιλοξενήσει την περφόρμανς των Prinz Gholam, των οποίων οι κινήσεις σκιαγραφούν γεωμετρικούς σχηματισμούς συνιστώντας μια ανθρώπινη επιγραφή που υπομνηματίζει την αρχιτεκτονική και την παρούσα κατάστασή της.

Ναός Ολυμπίου Διός / Βασιλίσσης Όλγας, 10558 Αθήνα

Παναθηναϊκό Στάδιο
Το Παναθηναϊκό Στάδιο πρωτοχτίστηκε τον τέταρτο αιώνα π.Χ. επί άρχοντος Λυκούργου στη χαράδρα μεταξύ του Λόφου του Αρδηττού και του ποταμού Ιλισού και ανακατασκευάστηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού παίρνοντας τη μορφή πετάλου που γνωρίζουμε σήμερα. Το γήπεδο ανακατασκευάστηκε για άλλη μια φορά το 1896 για τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες, χρησιμοποιώντας πεντελικό μάρμαρο, αλλά μένοντας πιστό στις προδιαγραφές του Ρωμαϊκού σχεδίου. Σε αυτόν τον χώρο, κατά τη διάρκεια της τελετής έναρξης, για πρώτη φορά ακούστηκε ο Ολυμπιακός Ύμνος, του οποίου οι στίχοι γράφτηκαν από τον ελληνικό εθνικό ποιητή Κωστή Παλαμά. Θα χρησιμοποιηθεί από τον Pope L.

Παναθηναϊκό Στάδιο / Λεωφόρος Βασιλέως Κωνσταντίνου, 11635 Αθήνα

Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών 
Στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών, που άνοιξε τις πύλες του το 1837, είναι ενταφιασμένοι υπό τη σκιά πεύκων και κυπαρισσιών κάποιοι από τους πλέον εξέχοντες Έλληνες πολιτικούς, συγγραφείς και καλλιτέχνες. Στα ποικίλα μαυσωλεία του συγκαταλέγονται σημαντικά δείγματα νεοκλασικής γλυπτικής, συμπεριλαμβανομένου του μνήματος του Σλίμαν, σε σχέδιο του Ερνέστου Τσίλερ, και το περίφημο γλυπτό Κοιμωμένη του Γιαννούλη Χαλεπά. Πρόκειται επίσης για έναν από τους χώρους που θα φιλοξενήσουν το Whispering Campaign (Εκστρατεία ψιθύρων) του Pope.L. 

1ο Νεκροταφείο Αθηνών, 11636 Αθήνα Ι Δευτέρα-Παρασκευή, 4-7 π.μ., Σάββατο-Κυριακή, 1-7 μ.μ.

Κέντρο Μελέτης Χορού Ισιδώρας & Ραϋμόνδου Ντάνκαν
Το 1903 η Isadora Duncan και η οικογένειά της έφτασαν στην Αθήνα, όπου πήραν την απόφαση να παραμείνουν και να ιδρύσουν έναν χώρο στον οποίο ο χορός θα βιωνόταν αρμονικά συνυφασμένος με την καθημερινή ζωή. Αυτό το κτίριο, σχεδιασμένο κατά τα πρότυπα του αρχαίου μυκηναϊκού ανακτόρου, αποτελεί διεθνώς έναν από τους ελάχιστους χώρους που δημιουργήθηκαν ειδικά για τον χορό. Εκατό χρόνια αργότερα ο στόχος του παραμένει ο ίδιος: η πραγμάτωση του ουτοπικού οράματος των Duncan για έναν χώρο όπου ο χορός είναι ακατάπαυστα και αρμονικά συνυφασμένος με την καθημερινή ζωή. Στο κέντρο ο Κώστας Τσιούκας, χορευτής και χορογράφος από την Αθήνα, διδάσκει χορό δίνοντας ταυτόχρονα υπόσταση στο έργο του με τίτλο Πρώτο Ρομαντικό Ξέσπασμα, με μαθητές ως εθελοντές περφόρμερ. 

Χρυσάφης 34, 16232 Αθήνα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: ΓΙΆΝΝΗΣ ΧΑΤΖΗΑΣΛΆΝΗΣ

Rasheed Araeen, Shamiyaana—Food for Thought: Thought for Change (Shamiyaana – Τροφή για σκέψη: σκέψη για αλλαγή), 2016-17, στέγαστρα με γεωμετρικά πάτσγουορκ, μαγείρεμα, φαγητό, Πλατεία Κοτζιά, Αθήνα, documenta 14,

Ομόνοια – Μεταξουργείο

Πλατεία Κοτζιά
Η πλατεία μπροστά από το Δημαρχείο της Αθήνας άλλαξε πολλά ονόματα στην πολυτάραχη ιστορία του ελληνικού κράτους μέχρι να καταλήξει στην τωρινή εκδοχή που αποτίνει φόρο τιμής στον πολιτικό Κωνσταντίνο Κοτζιά. Ο Κοτζιάς διετέλεσε δήμαρχος Αθηναίων μεταξύ 1934 και 1936 και είναι γνωστός για την κατασκευή των προσφυγικών πολυκατοικιών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας προκειμένου να στεγαστούν οι Έλληνες πρόσφυγες από την Τουρκία. Η πλατεία Κοτζιά υπήρξε βασικό σημείο συνάντησης –ανάμεσα στο Δημοτικό Θέατρο, στην Εθνική Τράπεζα και στο κεντρικό ταχυδρομείο–, αλλά έχει πλέον ερημωθεί λόγω της πρόσφατης παρακμής του αθηναϊκού εμπορικού κέντρου. Για την documenta 14 ο Rasheed Araeen παρουσιάζει μια ανοιχτή δομή που λαμβάνει υπόψη την περιβαλλοντική δυναμική της πλατείας και αναζωογονεί τις δραστηριότητές της μέσα από μια χειρονομία φιλοξενίας. Κάτω από μεγάλα αντίσκηνα που αντλούν έμπνευση από το Shamiana (το παραδοσιακό πακιστανικό αντίσκηνο γάμου) αλλά περιέχουν λιγοστά χρώματα και γεωμετρικά σχέδια, ο Araeen καλεί ανθρώπους να καθίσουν όλοι μαζί και να απολαύσουν ένα γεύμα στοχαζόμενοι πιθανά σενάρια κοινωνικής αλλαγής. Το προσφερόμενο φαγητό βασίζεται σε συνταγές από όλη τη Μεσόγειο και παρασκευάζεται επιτόπου από τη Νομαδική Κουζίνα και το Συνεργατικό Καφενείο.

Πλατεία Κοτζιά, 10551 Αθήνα

Στοά Βιβλίου
Γνωστή ως Στοά Αρσακείου όταν χτίστηκε το 1900, αυτή η κεντρική αλλά κάπως κρυφή στοά πήρε το σημερινό της όνομα το 1996, όταν η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία άρχισε να φιλοξενεί παρουσιάσεις βιβλίων και πολιτιστικές εκδηλώσεις στο αίθριο και στο αμφιθέατρο, συχνά σε συνδιοργάνωση με τους εκδοτικούς οίκους διάφορων γλωσσών που είναι συγκεντρωμένοι εκεί. Μια άδεια βιτρίνα καταστήματος εντός της στοάς φιλοξενεί τώρα αποτυπώσεις σε χαρτί από μαρμάρινες στήλες με χαραγμένο το καταστατικό της Yugoexport, μιας «τυφλής, αδέσμευτης προφορικής εταιρείας», με έδρα το Βελιγράδι. Πρόκειται για δημιούργημα της εικαστικού Irena Haiduk στις ΗΠΑ, όπου οι εταιρείες είναι άνθρωποι. Τα έγγραφα είναι στα σερβικά και στα αγγλικά, ενώ κατά τη διάρκεια της documenta 14 θα γίνονται περιοδικά και αγορεύσεις στα ελληνικά, κατά το αρχαίο έθιμο.

Πεσματζόγλου 5, 10564 Αθήνα

Ρομάντσο
Το ρομάντσο είναι ένα είδος μυθιστορήματος. Επίσης, ήταν και το όνομα ενός δημοφιλούς εγχώριου περιοδικού το οποίο σε κάθε τεύχος του φιλοξενούσε μυθοπλαστικά αφηγήματα. Το 1956, όταν η τιμή του περιοδικού –το οποίο εκδιδόταν από το 1934– έπεσε από τις έξι στις τρεις δραχμές, η κυκλοφορία του ανερχόταν σε 300.000 τεύχη την εβδομάδα, φτάνοντας σε Έλληνες ανά την υφήλιο και σηματοδοτώντας τις τάσεις στη ζωή της νεοαναδυθείσας μεταπολεμικής μεσαίας τάξης. Στο κτίριο όπου τυπωνόταν το Ρομάντσο σήμερα στεγάζεται το Ρομάντσο: μπαρ, κλαμπ, γκαλερί, χώρος ποικίλων καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων και παροχής υπηρεσιών σε νεοφυείς επιχειρήσεις (start-ups). Βρίσκεται στην περιοχή του ιστορικού κέντρου της Αθήνας και προς το παρόν δρα ως ορμητήριο για το περιπατητικό μουσικό και ηχητικό πρόγραμμα «Χώρος Ακρόασης», υπό την επιμέλεια του Συμβούλου Ήχου και Μουσικής της documenta 14 Paolo Thorsen-Nagel. Το πρόγραμμα «Χώρος Ακρόασης» παρουσιάζεται και σε άλλους χώρους, συμπεριλαμβανομένου του Μεγάρου Μουσικής, του Ωδείου Αθηνών και επιλεγμένων εξωτερικών χώρων.

Αναξαγόρα 3-5, 10552 Αθήνα Ι 13 Απριλίου, 21:30 μ.μ. και 22:30 μ.μ.

Θέατρο Άττις
Προορισμός του Θεάτρου Άττις, που ιδρύθηκε το 1985 στους Δελφούς από τον Θεόδωρο Τερζόπουλο, είναι η παρουσίαση έργων αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Το θέατρο συνεργάζεται με διεθνή φεστιβάλ και θέατρα ώστε να προσελκύσει το ενδιαφέρον για την τραγωδία και να αναβιώσει τη γνώση για τη φόρμα του. Ο θεατρικός συγγραφέας Γιάννης Κοντραφούρης επιθυμούσε το έργο Ιοκάστη (2007), που το ολοκλήρωσε λίγο πριν από τον θάνατό του, να το σκηνοθετήσει και να το ανεβάσει στο θέατρο ο Τερζόπουλος. Το εν λόγω έργο, ένας στοχασμός για τα ανθρώπινα δεινά, χρησιμοποιεί τα όρια του λόγου προκειμένου να κατασκευάσει έναν εφιάλτη. Με τα υπολείμματα ενός ένδοξου παρελθόντος στα χέρια της η πρωταγωνίστρια διασαλεύει έναν κόσμο δομημένο πάνω σε ειδεχθή εγκλήματα. 

Λεωνίδου 7, 10437 Αθήνα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: ΓΙΆΝΝΗΣ ΧΑΤΖΗΑΣΛΆΝΗΣ

Sanja Iveković, Monument to Revolution (Μνημείο για την επανάσταση), 2017, Πλατεία Αυδή, Αθήνα, documenta 14

 Πλατεία Αυδή
Πρελούδιο στην αθηναϊκή εκβιομηχάνιση, το μεταξουργείο του Αθανασίου Δουρούτη ήταν το ορόσημο της ομώνυμης εργατικής συνοικίας Μεταξουργείο και έδωσε στην κεντρική πλατεία το όνομα του εργοστασιάρχη (ήταν παλιότερα γνωστή ως Πλατεία Δουρούτη, ενώ σήμερα λέγεται Πλατεία Αυδή). Η γειτονιά παρουσιάζει ακόμα και σήμερα υψηλή συγκέντρωση παραγωγικών μονάδων: μεταλλουργεία και ξυλουργεία, τυπογραφεία και συνεργεία, κάποια εν λειτουργία, άλλα εγκαταλειμμένα. Το κτίριο όπου στεγαζόταν το μεταξουργείο, ένα από τα παλαιότερα νεοκλασικά της πόλης που τώρα στεγάζει τη Δημοτική Πινακοθήκη, κάποτε απασχολούσε περισσότερες γυναίκες απ’ ό,τι άντρες, που όμως αμείβονταν με λιγότερο από τον μισό μέσο αντρικό μισθό. Ανταποκρινόμενη σε αυτά τα ιστορικά στοιχεία και στις όχι και τόσο παλιές εργασιακές συνθήκες και ανισότητες, η Sanja Iveković φαντάζεται εκ νέου το μνημείο του Ludwig Mies van der Rohe για τη Rosa Luxemburg και τον Karl Liebknecht σαν δημόσια σκηνή στο Μεταξουργείο για τα δικαιώματα των εργατών, τα δικαιώματα των γυναικών και την ταξική πάλη.

Πλατεία Αυδή, 10436 Αθήνα

Κεραμεικός-Βοτανικός

Ταινιοθήκη της Ελλάδος
Ιδρύθηκε το 1950 και αποτελεί προϊόν του ενθουσιασμού της Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου Αθηνών, ωστόσο τα νευραλγικά μέλη της ένωσης, καλλιτέχνες και συγγραφείς, επισημοποίησαν τις δραστηριότητές τους και εγκαθίδρυσαν αυτόν τον μη κερδοσκοπικό πολιτιστικό θεσμό όπως τον γνωρίζουμε σήμερα κατά τη δεκαετία του ’60. Ηγετική μορφή της πρωτοβουλίας υπήρξε η Αγλαΐα Μητροπούλου, της οποίας η στενή συνεργασία και οι δοσοληψίες με τη Γαλλική Ταινιοθήκη έπαιξαν σημαντικό ρόλο στον εμπλουτισμό του αρχείου. Τέτοιου είδους σχέσεις εξακολουθούν να υπάρχουν και η Ταινιοθήκη της Ελλάδος παραμένει αφοσιωμένη στην έρευνα, στη συλλογή, στη διατήρηση και στην προώθηση της διεθνούς κινηματογραφικής κληρονομιάς της Ελλάδας. Έχοντας μακρά παράδοση παρουσίασης, εξέτασης και ανάλυσης ταινιών και άλλων σχετικών αρχείων, η Ταινιοθήκη της Ελλάδος φιλοξενεί στην Αθήνα τις πρεμιέρες και τις ειδικές προβολές έργων κινηματογραφιστών της documenta 14. Επιπλέον, μετά απο συζητήσεις με τη documenta 14 και σε συνεργασία με τη σημαντική επιμελήτρια Camille Blot Wellens  αποφασίστηκε η εκ νέου αποκατάσταση της ταινίας Κοινωνική Σαπίλα του 1932. Η ανακάλυψη της έγινε το 1989 απο την Αγλαϊα Μητροπούλου και τον Στέλιο Τατασόπουλο. Η ταινία θα ψηφιοποιηθεί  στα 2Κ σε full frame: Θα γίνει αισθητική αποκατάσταση της εικόνας και εργασία στους μεσότιτλους.

Ιερά οδός 48 και Μεγάλου Αλεξάνδρου 134-136, 10435 Αθήνα Ι 11 Απριλίου-11 Ιουλίου, κάθε Τρίτη στις 8 μ.μ. , 22-24 Ιουνίου, τριήμερο προβολών

ΔΗΜΉΤΡΗΣ ΠΑΡΘΎΜΟΣ
Μουσείο Μπενάκη, Κτίριο Πειραιώς
Η documenta 14 ανοίγει διάλογο με τέσσερα παραρτήματα του μουσείου: το Κτηριακό Συγκρότημα Κεραμεικού, που στεγάζει τις συλλογές ισλαμικής τέχνης, την Πινακοθήκη Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, το Κέντρο διατήρησης παραδοσιακών τεχνικών κλωστοϋφαντουργίας Μέντης και το νέο Κτήριο της οδού Πειραιώς, όπου θα φιλοξενηθεί σημαντικό μέρος των εκθεμάτων της documenta 14. Το κτίριο είναι αρχιτεκτονικά «εσωστρεφές», καθώς ο κυρίως εκθεσιακός χώρος αναπτύσσεται περιμετρικά και «βλέπει» μέσω ανοιγμάτων στο κεντρικό αίθριο. Σε αυτό το παράρτημα του Μουσείου Μπενάκη, που μέχρι στιγμής διατίθεται για την παρουσίαση ποικίλων προγραμμάτων περιοδικών εκθέσεων, πέρα από το πεδίο της μόνιμης συλλογής του Μουσείου Μπενάκη δίνεται η ευκαιρία να διερευνηθούν ανείπωτες, ημιτελείς ή παραγνωρισμένες ιστορίες αλλά και καινοτόμες μουσειολογικές ιδέες, όπως αυτές προτείνονται από τους ίδιους τους καλλιτέχνες.

Πειραιώς 138, 11854 Αθήνα Ι Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή, 11 π.μ.-9 μ.μ., Πέμπτη, 11 π.μ.-11 μ.μ.

Φυλασίων 42
Σε μικρή απόσταση από το κέντρο διατήρησης παραδοσιακών τεχνικών κλωστοϋφαντουργίας Μέντη στην οδό Πολυφήμου 6, ο Aboubakar Fofana καταλαμβάνει τον χώρο μιας πρώην μικρής ζυθοποιίας και εγκαθιστά καζάνια με λουλάκι στο πλαίσιο του εργαστηρίου του για την documenta 14. Στα τέλη του 2016 ο Fofana ξεκίνησε μια συνεργασία με το κέντρο Μέντη, την παλιά υφαντουργία που δώρισε η ομώνυμη οικογένεια στο Μουσείο Μπενάκη, και η οποία εξακολουθεί να κατασκευάζει είδη πασμεντερί. Ο Fofana εγκατέστησε ένα καζάνι με λουλάκι στο προαύλιο του «ζωντανού μουσείου» και έβαψε νήματα σε διάφορες αποχρώσεις του λουλακιού που κατόπιν υφάνθηκαν στα μηχανήματα του κέντρου. Έτσι δημιουργήθηκε η κορδέλα για τους σελιδοδείκτες που περιλαμβάνονται στην έκδοση documenta 14 Reader.

Φυλασίων 42, 11854 Αθήνα Ι Τρίτη-Τετάρτη, 11 π.μ.-4 μ.μ. ή με ραντεβού

MATHIAS VOELZKE INFO@MATHIASVOEL
Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Α.Σ.Κ.Τ.) – Κτίριο οδού Πειραιώς, Εκθεσιακός χώρος «Νίκος Κεσσανλής»
Στο κτίριο της Πειραιώς και τον εκθεσιακό χώρο «Νίκος Κεσσανλής», μια μητροπολιτική έκθεση φέρνει κοντά ομάδες από την άλλλη όχθη του Ατλαντικού: η κολεκτίβα Ciudad Abierta από τη Χιλή, η σχολή του Rabindranath Tagore από την Καλκούτα και η Ματάνσας, η «Αθήνα της Κούβας» είναι μόνο τρεις από τις βασικές σχολές που μπαίνουν στο μικροσκόπιο της documenta 14.

Πειραιώς 256, 18233 Αθήνα Ι Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή, 11 π.μ.-9 μ.μ., Πέμπτη, 11 π.μ.-11 μ.μ.

Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Το τρίτο αρχαιότερο πανεπιστήμιο της χώρας, που ιδρύθηκε το 1920, βρίσκεται εκατέρωθεν της Ιεράς Οδού. Ο αρχαίος ιερός δρόμος χαράχτηκε πριν από 4.000 χρόνια εξυπηρετώντας θρησκευτικές πομπές από την ιερά Πύλη του Κεραμικού ως τα ιερό της Δήμητρας, θεάς των φυσικών ρυθμών της γης και της ανάπτυξης των σπόρων, κοντά στο λιμάνι της Ελευσίνας. Η απεικόνιση της Δήμητρας αποτελεί το σύμβολο του πανεπιστημίου. Σε συνεργασία με το διδακτικό προσωπικό της σχολής, ο καλλιτέχνης Aboubakar Fofana έβαλε σε έναν από τους κήπους στην ανατολική πλευρά της Ιεράς Οδού ένα κοπάδι από 54 πρόβατα, ένα για κάθε χώρα της Αφρικής, όλα βαμμένα με λουλάκι. 

Ιερά Οδός 75, 11855 Αθήνα Από 29 Απριλίου Σάββατο-Κυριακή 11 π.μ.-5 μ.μ.

Μάντρα Σιδηρικών Παππά στον Βοτανικό
Πρόκειται για έναν χώρο ανακύκλωσης μετάλλων στην περιοχή του Ελαιώνα περικυκλωμένο από έναν μεγάλο καταυλισμό προσφύγων εντός της Αθήνας, από μια κοινότητα Ρομά και από τις εγκαταστάσεις πολλών μικρών βιομηχανιών. Συνιστά τον δεύτερο χώρο υλοποίησης του πρότζεκτ του Joar Nango European Everything (Ευρώπη τα πάντα), το οποίο παρουσιάζεται και στο Ωδείο Αθηνών. Η μάντρα ανακύκλωσης λειτουργεί ως εγκατάσταση παραγωγής του πρότζεκτ του Nango ήδη από τον Ιανουάριο και θα συνεχίσει ως το Μάιο του 2017. Κατά τη διάρκεια της documenta 14 ο χώρος θα φιλοξενήσει μία ειδική εκδήλωση.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: FREDDIE F.

Rick Lowe, Victoria Square Project (Πρότζεκτ Πλατεία Βικτωρίας), 2017-18, κοινωνικό γλυπτό, Ελπίδος 13, Πλατεία Βικτωρίας, Αθήνα, documenta 14

Βικτώρια – Εξάρχεια

Ελπίδος 13
Η Πλατεία Βικτωρίας είναι δυο βήματα από την είσοδο του καταστήματος που βρίσκεται στο νούμερο 13 αυτού του πεζόδρομου. Η πλατεία αποτελεί σταυροδρόμι για τους ανθρώπους αμέτρητων εθνικοτήτων, που έχουν μόλις φτάσει στην Ελλάδα είτε για να εγκατασταθούν είτε για να κάνουν έναν σταθμό πριν συνεχίσουν το ταξίδι τους. Την άνοιξη του 2016 έγινε πρώτη είδηση καθώς μετατράπηκε σε αυτοσχέδιο στρατόπεδο προσφύγων, κυρίως ανθρώπων από εμπόλεμες περιοχές όπως το Αφγανιστάν και η Συρία. Πριν από λίγο καιρό, στη βορειοδυτική γωνία της πλατείας άνοιξε ένα κουρδοϊρακινό εστιατόριο, ενώ στο απέναντι Café des Poètes ακούει κανείς ιστορίες για ταινίες που γυρίστηκαν στην πάλαι ποτέ αριστοκρατική γειτονιά ή για το πώς το κεντρικό άγαλμα του Θησέα που σώζει την Ιπποδάμεια από τα χέρια του κενταύρου Ευρυτίωνα, έργο του 1906 από τον Γερμανό γλύπτη Johannes Pfuhl, δέχτηκε πυρά στη διάρκεια του Εμφυλίου (1946-49). Σε αυτή τη ζώνη συνάθροισης των λαών ο καλλιτέχνης Rick Lowe, μαζί με τοπικούς φορείς, βρίσκει τρόπους να δημιουργήσει δεσμούς και να ξεκινήσει διαλόγους που θα συνδέσουν την τέχνη και τον πολιτισμό με τις μικρές επιχειρήσεις καθώς και με δίκτυα υποστήριξης μεταναστών και προσφύγων.

Ελπίδος 13, Πλατεία Βικτωρίας, 10434 Αθήνα Ι Δευτέρα-Παρασκευή, 11 π.μ.-4 μ.μ. 

Πεδίον του Άρεως
Το μεγαλύτερο άλσος των Αθηνών, που πήρε το όνομά του από τις στρατιωτικές ασκήσεις επί Όθωνα, σχεδιάστηκε το 1934 προς τιμήν των ηρώων της Επανάστασης (1821-1832). Οι ήρωες αυτοί αναπαρίστανται σε 21 προτομές κατά μήκος της οδού Αγωνιστών του ’21. Μετά τα εγκαίνιά του το Πεδίον του Άρεως έγινε ο κύριος χώρος αναψυχής στο κέντρο της πόλης, όπου οι κάτοικοι μαζεύονταν στο καφενείο του, το Green Park. Ακολούθησε σταδιακή παρακμή και η εγκατάλειψη του καφενείου, ως το 2015, οπότε το καφενείο ξανάνοιξε, αυτή τη φορά από μια καλλιτεχνική κολεκτίβα που πήρε το όνομά του και χρησιμοποίησε τον χώρο για πολιτικές συζητήσεις και παραστάσεις. Είναι ένα από τα σημεία όπου διεξάγεται το Whispering Campaign (Εκστρατεία ψιθύρων) του Pope.L.

Μαυρομματαίων 22 και Αλεξάνδρας, 11473 Αθήνα

Πολυτεχνείο, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (Ε.Μ.Π.) και Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Α.Σ.Κ.Τ.), Αίθουσα Πρεβελάκη
Το Πολυτεχνείο της Αθήνας είναι από τα πιο παλιά ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης της Ελλάδας. Είναι επίσης ένας κεντρικός συμβολικός και ιστορικός τόπος της σύγχρονης ελληνικής αντίστασης. Στις 14, 15 και 16 Νοεμβρίου 1973 οι φοιτητές του Πολυτεχνείου κλείστηκαν μέσα στη σχολή. Εκεί άρχισαν να εκπέμπουν πειρατικά από το ραδιόφωνο, καλώντας τον λαό της Αθήνας να αντισταθεί στη δικτατορία. Το βράδυ της 17ης Νοεμβρίου ένα στρατιωτικό άρμα μάχης τύπου ΑΜΧ-30 έσπασε την κεντρική πύλη και όρμησε στον προαύλιο χώρο. Δεκάδες άτομα σκοτώθηκαν στα γεγονότα που επακολούθησαν και η εξέγερση μεν έληξε, αλλά αποτέλεσε την απαρχή της πτώσης της δικτατορίας την επόμενη χρονιά.

Τρεις από τους φοιτητές που πρωτοστάτησαν στην εξέγερση και στην κατάληψη του Πολυτεχνείου το 1973, ο Διονύσης Μαυρογένης, ο Γιώργος Οικονόμου και η Τιτίκα Σαράτση, επισκέφθηκαν ξανά το μέρος και μοιράστηκαν τις εμπειρίες τους κατά τη διάρκεια των πρώτων ημερών εκείνου που στη συνέχεια η documenta 14 ονόμασε Continuum –όρος και δεοντολογία που αντλήθηκαν από την παρτιτούρα του έργου Επίκυκλος (1968) του Γιάννη Χρήστου– η οποία αποτέλεσε το πειραματικό πλαίσιο για τα εργαστήρια που έγιναν με καλλιτέχνες, επιμελητές, την ομάδα της documenta 14 και ειδικούς προσκεκλημένους, και τα οποία κατέληξαν στη διαμόρφωση της δημόσιας έκθεσης στην Αθήνα και στο Κάσελ. Η διαδικασία ξεκίνησε στις 28 Μαρτίου 2016 και συνεχίστηκε με πολλές μεμονωμένες δράσεις. Και προτού ξεκινήσουν όλα, η ελάχιστα παρεμβατική ανακαίνιση, που όμως μεταμόρφωσε την Αίθουσα Πρεβελάκη της Πρυτανείας της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Αριστείδη Αντονά.

Τον Αύγουστο του 1933 η τέταρτη συνάντηση του CIAM (Congrès Internationaux d’Architecture Moderne / Διεθνή Συνέδρια Μοντέρνας Αρχιτεκτονικής) διεξήχθη πάνω σε ένα κρουαζιερόπλοιο που ταξίδεψε από τη Μασσαλία προς την Αθήνα, περνώντας από τα ελληνικά νησιά. Οι συμμετέχοντες του συνεδρίου ανήκαν στην πρωτοπορία του διεθνούς κινήματος του μοντερνισμού – μεταξύ άλλων ήταν ο Alvar Aalto, ο Le Corbusier, ο Fernand Léger, η Charlotte Perriand και ο Josep Lluís Sert. Το συνέδριο έληξε με την περίφημη έκθεση που πραγματοποιήθηκε στο Πολυτεχνείο της Αθήνας και η ομάδα συνέταξε τη «Χάρτα των Αθηνών», η οποία όρισε μια νέα πολεοδομική προσέγγιση ως προς τον σχεδιασμό κτιρίων και τη λειτουργικότητά τους. Με πηγή έμπνευσης αυτά τα γεγονότα, ο Rainer Oldendorf συνεργάζεται με φοιτητές και καθηγητές από την Αθήνα, τη Θεσσαλία, το Κάσελ και την Μπεζανσόν, προκειμένου να ξαναδουλέψουν την αυθεντική έκθεση Functional City (Λειτουργική πόλη) και να δημιουργήσουν μια δική τους, με την οποία θα αμφισβητήσουν το γερμανικό «DIN» (Deutsches Institut für Normung – Γερμανικό Βιομηχανικό Πρότυπο), δηλαδή την τυποποιημένη αντιμετώπιση του σχεδιασμού. Επίσης, στο Πολυτεχνείο εκτίθενται ένα έργο του Pope.L και μια βελανιδιά που φύτεψε ο Sokol Beqiri δίπλα στην Αίθουσα Πρεβελάκη, η οποία είναι μπολιασμένη με κλαδιά από μια βελανιδιά στο Κάσελ.

Πατησίων 42, 10682 Αθήνα

Πολυτεχνείου 8
«Ένα ανοιξιάτικο πρωινό στις αρχές της δεκαετίας του 1950 μια ενθουσιώδης ομάδα νεαρών πτυχιούχων διέσχισε τη λεωφόρο Πατησίων προς το αγαπημένο τους καφενείο στην οδό Πολυτεχνείου. Οι πόλεμοι είχαν τελειώσει, ο ήλιος έλαμπε, η Αθήνα ήταν ολάνθιστη κι εκείνοι είχαν μόλις πάρει το πτυχίο τους ως πολιτικοί μηχανικοί από το Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Ήταν πλέον έτοιμοι για την ανοικοδόμηση της Αθήνας». Σε ένα διαμέρισμα του πρώτου ορόφου στην οδό Πολυτεχνείου 8 ο Ανδρέας Αγγελιδάκης έχει εγκαταστήσει την «Αθηναϊκή τεχνική», ένα γραφείο που ερευνά τις ψυχοτεχνικές παραμέτρους της ανοικοδόμησης της Αθήνας. Στο γραφείο παρουσιάζονται αυτούσια τα ευρήματα της έρευνας με αρχειακό υλικό, αντικείμενα που έχουν βρεθεί, αμοντάριστα πλάνα σε βίντεο, τρισδιάστατες εκτυπώσεις, ενώ παράλληλα ετοιμάζεται και η «αναφορά» που θα παρουσιαστεί στο Κάσελ.

Πολυτεχνείου 8, 10433 Αθήνα Ι Δευτέρα-Παρασκευή, 11 π.μ.-4 μ.μ. ή με ραντεβού, τηλ.: 695 777 6616 Κουδούνι Ανδρέας Αγγελιδάκης

Επιγραφικό Μουσείο 
Το μουσείο που ιδρύθηκε το 1885, περιλαμβάνει επιγραφές από τον 8ο αιώνα π.Χ. ως την ύστερη ρωμαϊκή περίοδο — οικονομικές αναφορές, συνθήκες, διατάγματα, ιερούς νόμους, επιτύμβιες στήλες αλλά και αρχαία «γκράφιτι». Σε ορισμένες η γραφή βουστροφηδόν αλλάζει φορά κάθε δεύτερη γραμμή αντί της συνεχούς διάταξης από αριστερά προς τα δεξιά, εισάγοντας μια ρυθμική αντιστροφή στην ανάγνωση σαν την κίνηση του βοδιού που οργώνει με το άροτρο. 

Τοσίτσα 1, 10682 Αθήνα Ι Τρίτη-Κυριακή, 8 π.μ.-3 μ.μ.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Σχεδιασμένο το 1866 για να στεγάσει τα ευρήματα των αρχαιολογικών ανασκαφών του 19ου αιώνα, οι συλλογές του μουσείου -οι σημαντικότερες στην Ελλάδα- καλύπτουν το διάστημα από την έκτη χιλιετία π.Χ. ως την ύστερη αρχαιότητα. Η νεοκλασική πρόσοψη του κτηρίου σχεδιάστηκε από τον Ερνέστο Τσίλερ, σημαντικό αρχιτέκτονα βασιλικών κτιρίων επί Γεωργίου Α’. Τη δεκαετία του 1940, όταν οι Ναζί κατέλαβαν την Αθήνα, οι αρχαιολόγοι εδώ επέλεξαν (όπως και άλλοι συνάδελφοί τους ανά τον κόσμο) να προστατεύσουν τα αρχαία κειμήλια ξαναθάβοντάς τα. Σε αυτή την ενέργεια παραπέμπει ο Daniel Knorr με την πρότασή του να θάψει για το διάστημα της έκθεσης το άγαλμα Αγόρι με Σκύλο της συλλογής του Μουσείου – πρόταση η οποία δεν υλοποιήθηκε. Η δεύτερη πρότασή του αφορά την εγκατάσταση ενός υδραυλικού πιεστηρίου για τη δημιουργία ενός Artist Book, κάθε αντίτυπο του οποίου θα περιέχει πιεσμένα ανάμεσα στις σελίδες του αντικείμενα που βρέθηκαν στους δρόμους της Αθήνας – μια αρχαιολογία του σήμερα, διατηρημένη για το μέλλον.

28ης Οκτωβρίου (Πατησίων) 44, 10682 Αθήνα Ι Δευτέρα-Κυριακή, 8 π.μ.-8 μ.μ.

Κινηματογράφος Τριανόν
Ο κινηματογράφος Τριανόν εγκαινίασε τη λειτουργία του με την πρεμιέρα της ελληνικής ταινίας Ποτέ την Κυριακή του Ζιλ Ντασέν, τον Αύγουστο του 1960. Ένα πάλαι ποτέ αγαπημένο σημείο συνάντησης, η μετατροπή του από συνοικιακό καφέ και ζαχαροπλαστείο σε σινεμά ήταν δηλωτική της στροφής προς τη μαζική ψυχαγωγία η οποία χαρακτήριζε την εποχή. Ο κινηματογράφος εξακολουθεί να προβάλλει ταινίες, ωστόσο έχει διευρύνει το πρόγραμμά του παρουσιάζοντας περφόρμανς, συναυλίες και εκδηλώσεις που συνδυάζουν πολλαπλά καλλιτεχνικά πεδία, φροντίζοντας να ικανοποιεί το αυξανόμενο πολυπολιτισμικό κοινό της πόλης. Στις 27 Απριλίου 2017 το Τριανόν φιλοξενεί την παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας της Μαρίνας Γιώτη Invisible Hands (Τα αόρατα χέρια), με τη συνοδεία μιας μοναδικής περφόρμανς από τον μουσικό και εθνικομουσικολόγο Alan Bishop και τη μπάντας του, The Invisible Hands from Cairo. Η ταινία της Γιώτη, η οποία εκτυλίσσεται στο διάστημα μεταξύ των δύο κρίσιμων εκλογών που σηματοδότησαν την περίοδο μετά την Αραβική Άνοιξη στην Αίγυπτο –μια περίοδο ανέγγυας ελπίδας και απομυθοποίησης– είναι μια ιλαροτραγωδία με θέμα την πολιτική και την παραγωγή τέχνης σε μια ταραγμένη περιοχή. 

Κοδριγκτώνος 21, 10434 Αθήνα

DOCUMENTA 14 - FANIS VLASTARAS/FANIS VLASTARAS
Δημοτικός κινηματογράφος «Στέλλα»
Το θερινό σινεμά Στέλλα στην Κυψέλη στέκει σαν άδεια κορνίζα εν μέσω ενός πυκνού αστικού περιβάλλοντος. Έχοντας πάρει το όνομά του από τη δυναμική ηρωίδα που ενσάρκωσε η Μελίνα Μερκούρη στην ταινία Στέλλα του 1955, ο ομώνυμος δημοτικός κινηματογράφος ήταν ένας από τους 600, τουλάχιστον, θερινούς κινηματογράφους που λειτουργούσαν στην Αθήνα κατά τη δεκαετία του 1960. Πλέον έχουν απομείνει ελάχιστοι. Εδώ θα προβληθεί το I Had Nowhere To Go (Δεν είχαν πού να πάω, 2016) του Douglas Gordon, έργο το οποίο αντλεί από τα ημερολόγια του Jonas Mekas. Στην ταινία του Gordon προβάλλονται ελάχιστες εικόνες· αυτό που γεμίζει την ατμόσφαιρα είναι η φωνή του Mekas καθώς κάνει απολογισμό της καθημερινής του ζωής όταν ήταν νεαρός μετανάστης.

Τενέδου 34, 11361 Αθήνα

Σταυροπούλου 15
Η περιοχή γύρω από την Πλατεία Αμερικής είναι μια πολυπολιτισμική γειτονιά. Στο νούμερο 15 της οδού Σταυροπούλου, ενός ήσυχου και όμορφου δρόμου, υπάρχει ένα πέτρινο νεοκλασικό κτίσμα του 1928, πολύ ενδιαφέρον από αρχιτεκτονικής άποψης. Το έργο που δημιούργησε η Maria Eichhorn εκεί συνίσταται στη μετατροπή του κτιρίου σε ακίνητο χωρίς ιδιοκτήτη, που θα μείνει αχρησιμοποίητο για να προφυλαχθεί από την ανάπλαση, την κερδοσκοπία και την αξιοποίηση για εμπορικούς σκοπούς.

Σταυροπούλου 15, 11252 Αθήνα

Τοσίτσα 5, Εξάρχεια 
Το Κέντρο Εικαστικών Τεχνών ιδρύθηκε από μια ανεξάρτητη ομάδα καλλιτεχνών (Γιάννης Βαλαβανίδης, Κλεοπάτρα Δίγκα, Θύμιος Πανουργιάς, Γιάννης Ψυχοπαίδης), οι οποίοι το διαχειρίζονταν, και ήταν ενεργό από το 1974 ως το 1976 στην οδό Τοσίτσα 5. Από τη δεκαετία του 1980 ο χώρος χρησιμοποιούνταν για εμπορικούς σκοπούς: αρχικά ήταν κατάστημα οπτικοακουστικού εξοπλισμού και στη συνέχεια ξύλινων πατωμάτων. Τα τελευταία τρία χρόνια ο χώρος παρέμεινε κλειστός. Η Γεωργία Σαγρή θα δημιουργήσει εκεί μια αλληλουχία από περφόρμανς και γλυπτικές φόρμες που θα ξεφεύγουν από τα στενά όρια του χώρου και θα εισέρχονται στην πόλη. Οι ίδιες δράσεις θα επιτελούνται ταυτόχρονα στο Κάσελ. 

Τοσίτσα 5, Εξάρχεια, 10682 Αθήνα Ι Δευτέρα-Παρασκευή, 11 π.μ.-4 μ.μ. ή με ραντεβού

Πειραιάς – Μοσχάτο

Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά
Το σημαντικό αυτό μουσείο περιλαμβάνει μερικά εξαιρετικά σπάνια ευρήματα, μεταξύ των οποίων τα περίφημα χάλκινα αγάλματα του 4ου αιώνα π. Χ., αλλά και το Μετρολογικό Ανάγλυφο της Σαλαμίνας που δείχνει τις μονάδες μέτρησης της αρχαίας Ελλάδας. Το ανάγλυφο αυτό επέτρεπε σε διαφορετικούς μαστόρους να ρυθμίσουν τα μετρητικά τους όργανα ώστε να μπορούν να εργάζονται όλοι μαζί. Στο μουσείο παρουσιάζεται το Collective Exhibition for a Single Body (Συλλογική έκθεση για ένα σώμα) μια πρόταση του επιμελητή της documenta 14 Pierre Bal-Blanc σε συνεργασία με τον Έλληνα χορογράφο Κώστα Τσιούκα. Ένα σώμα διαιρείται σε επιμέρους τμήματα, σαν σε ανατομική σπουδή. Το κάθε τμήμα, μέλος, μυς ή όργανο γίνεται μέσο για μια δράση υπό την επίβλεψη του επιμελητή και του χορογράφου και εκτελείται από συμμετέχοντες καλλιτέχνες της documenta 14. Οι προτεινόμενες χειρονομίες μεταφράζονται σε παρτιτούρες και ερμηνεύονται από τρεις χορευτές ανάμεσα στους θεατές του μουσείου με τρόπο τυχαίο και συνεχώς επαναλαμβανόμενο.

Χαρίλαου Τρικούπη 31, 18536 Πειραιάς Ι Τρίτη-Κυριακή, 8 π.μ.-3 μ.μ.

Το Δημοτικό θέατρο Πειραιά

 Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά αποτελεί υπόδειγμα ελληνικής δημόσιας αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα. Σχεδιάστηκε από τον Ιωάννη Λαζαρίμο και το νεοκλασικό αυτό κτίριο έγινε σημείο συνάντησης της καλλιτεχνικής ζωής της πόλης από το 1895. Έπειτα από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο το θέατρο χρησιμοποιήθηκε ως φρουραρχείο· οι αίθουσές του στέγασαν το Εργατικό Κέντρο Πειραιά και άλλα σωματεία. Το 1922, έπειτα από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το θέατρο μετατράπηκε σε σχολείο και οι πρόσφυγες χρησιμοποιούσαν τα θεωρεία ως αυτοσχέδιους χώρους διαμονής. Σε αυτόν τον χώρο η Αλεξάνδρα Μπαχτσετζή παρουσιάζει το Private Song το οποίο στοχάζεται πάνω στις μεταλλασσόμενες κατασκευές της ταυτότητας του φύλου και της επίδρασής του στο πλαίσιο της ποπ κουλτούρας. Μεγάλη ποικιλία από σωματικές στάσεις αντλούν έμπνευση από τα ρεμπέτικα τραγούδια μέχρι την ποπ μουσική, τον χορό της κοιλιάς, το drag, μέχρι τον μεταμοντέρνο χορό.

Λεωφόρος Ηρώων Πολυτεχνείου 22, 18535 Πειραιάς

Πλατεία Καραϊσκάκη, Πειραιάς
Η κεντρική πλατεία στο λιμάνι του Πειραιά πήρε το όνομά της από έναν από τους διασημότερους ηγέτες του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του 1821, τον στρατηγό Γεώργιο Καραϊσκάκη. Η πλατεία έγινε ιδιαίτερα γνωστή το 1922, όταν πολλοί Έλληνες πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία βρήκαν καταφύγιο εκεί. Την ίδια περίπου εποχή ήταν το καταφύγιο και για πολλούς διάσημους ρεμπέτες, μεταξύ των οποίων και ο σπουδαίος Μάρκος Βαμβακάρης. Τον Ιανουάριο του 1929 η πλατεία καταστράφηκε από μια μεγάλη πυρκαγιά που συνέπεσε με την κρατική απόφαση περί απομάκρυνσης του προσωρινού καταυλισμού. Ο Νέγρος του Μοριά, ο γνωστός Ελληνοαφρικανός ράπερ, θα δώσει μια συναυλία στην Πλατεία Καραϊσκάκη στο πλαίσιο του πρότζεκτ του για την documenta 14 Black Odyssey (Μαύρη Οδύσσεια). Η περφόρμανς, βασισμένη στην παράδοση του ρεμπέτικου και στην κληρονομιά του χιπ χοπ, σκιαγραφεί παραλληλισμούς ανάμεσα στις ιστορίες των μεταναστών και στις εκφράσεις της underground μουσικής του παρελθόντος και του παρόντος.

Πλατεία Καραϊσκάκη, Πειραιάς, 18531 Πειραιάς

Αρχιμήδους 15
Η βιομηχανική περιοχή του Μοσχάτου είναι γεμάτη βιοτεχνίες, ταβέρνες, αποθήκες και εργατικές πολυκατοικίες, ενώ περιλαμβάνει επίσης τη Σχολή Καλών Τεχνών στην οδό Πειραιώς. Λίγα τετράγωνα πιο πέρα βρίσκονται δύο χώροι, διαφορετικοί μεν αλλά στην ίδια διεύθυνση. Ο ένας, πρώην τυπογραφείο, ψηλοτάβανο με τσιμεντένιο δάπεδο, φιλοξενεί τις εγκαταστάσεις παραγωγής σαπουνιού από την Otobong Nkanga, με νέες συνταγές και επιρροές από διάφορες περιοχές της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Νότιας Ευρώπης. Στον διπλανό χώρο, μια πρώην ταβέρνα, ο Nikhil Chopra στήνει μια τριήμερη περφόρμανς όπου ζωγραφίζει στον τοίχο μια ανοιχτή θάλασσα πριν ξεκινήσει το οδικό του ταξίδι προς το Κάσελ της Γερμανίας μέσω Ανατολικής Ευρώπης. Η διαδρομή θα περιλαμβάνει και άλλες τέτοιες εικαστικές περφόρμανς, ο κύκλος των οποίων θα ολοκληρωθεί με την άφιξη του καλλιτέχνη στο Κάσελ.

Αρχιμήδους 15, 17778, 17778 Αθήνα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: ΆΓΓΕΛΟΣ ΓΙΩΤΌΠΟΥΛΟΣ

Μαίρη Ζυγούρη, Το Περικύκλωμα: Κοκκινιά 1979-Κοκκινιά 2017 \ Μ.Ζ. \ Μ.Κ., 2016-17, άποψη εγκατάστασης, Μουσείο Μάντρας Μπλόκου Κοκκινιάς, Αθήνα, documenta 14

Μουσείο Μάντρας του Μπλόκου Κοκκινιάς  
Στις 17 Αυγούστου 1944 στρατιώτες των ναζί εκτέλεσαν 74 μέλη της ελληνικής Αντίστασης στο παλιό ταπητουργείο της βρετανικής εταιρείας Oriental Carpet στην Κοκκινιά (γνωστή σήμερα και ως Νίκαια). Εκατοντάδες άλλοι άντρες και γυναίκες έχασαν με παρόμοιο τρόπο τη ζωή τους στην ευρύτερη περιοχή. Στον τόπο της σφαγής στέκει σήμερα ένα μουσείο/μνημείο που καλεί τους επισκέπτες να γυρίσουν πίσω στην τραγική αυτή σελίδα της ελληνικής ιστορίας και να συνομιλήσουν με τα φαντάσματα του παρελθόντος. Με βάση την εμβληματική περφόρμανς με τίτλο Κοκκινιά που έκανε εκεί το 1979 η Μαρία Καραβέλα (1938-2012) και την απαγορευμένη της ταινία, η εικαστικός Μαίρη Ζυγούρη στήνει ένα μακροπρόθεσμο εγχείρημα σε στενή συνεργασία με την τοπική κοινότητα (και τα τοπικά φαντάσματα) που καταπιάνεται με την ατμόσφαιρα της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης στην Ελλάδα και παγκοσμίως. Όπως και η Καραβέλα, η Ζυγούρη θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα της δουλειάς της σε μία περφόρμανς που θα συνοδεύεται από προβολή ταινίας. 

Ηλιουπόλεως 102 και Κιλικίας 33, 18450 Νίκαια Ι 9 Απριλίου, 5 μ.μ. (περφόρμανς) Τρίτη, Πέμπτη 8 π.μ.-1 μ.μ., Τετάρτη, Σάββατο, Κυριακή 12 μ.-8 μ.μ. 

Μην παραλείψετε να συμπεριλάβετε στην περιήγησή σας το Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη στο Μαρούσι:

Το προσωπικό στοίχημα του Adam Szymczyk είναι η (εν μέρει) αναστήλωση της οικείας που έζησε (και δημιούργησε καθώς το χρησιμοποιούσε και ως ατελιέ) ο διεθνώς αναγνωρισμένος Έλληνας καλλιτέχνης. Για το σκοπό αυτό η διοργάνωση θα διαθέσει το παχυλό ποσό των 100.000 ευρώ για τις σωστικές εργασίες του υπό κατάρρευση κτιρίου. Το ουσιαστικό στοίχημα βέβαια αφορά το κράτος, καθώς μένει να δούμε αν θα αξιοποιήσει την ευκαιρία, πηγαίνοντας την αναστήλωση μέχρι τέλους.

Πλουτάρχου 28, Μαρούσι 151 22 Ι Τρίτη-Κυριακή, 12-6 μ.μ.

Η είσοδος σε πολλούς εκθεσιακούς χώρους στην Αθήνα είναι ελεύθερη. Ορισμένοι συμβεβλημένοι χώροι χρεώνουν το σύνηθες τίμημα εισόδου τους. Περισσότερες πληροφορίες για τους χώρους, τις ημερονηνίες και ώρες των δράσεων καθώς και τις τιμέςτων εισιτηρίων (όπου υπάρχουν)  θα βρείτε στην επίσημη ιστοσελίδα τη documenta 14. Εxtrα tip: Για τον καλύτερο προγραμματισμό των επισκέψεών σας, σας συμβουλεύουμε να επισκέπτεστε την κατηγορία ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ.

ΣΟΦΙΑ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ / skanel@clickatlife.gr

διαβάστε επίσης
  • ΟΛΑ
  • CULTURE