Το Viasat History παρουσιάζει ένα ειδικό τηλεοπτικό αφιέρωμα αυτόν τον Ιανουάριο για να τιμήσει την επέτειο του Ολοκαυτώματος, φέρνοντας στο κοινό από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη δύο σχολαστικά ερευνημένα και βαθιά συγκινητικά ντοκιμαντέρ για την απελευθέρωση των ναζιστικών στρατοπέδων.

Αυτό το επετειακό πρόγραμμα επικεντρώνεται σε βασικούς τόπους θηριωδιών πολέμου και τη δύναμη της ανθρώπινης επιβίωσης, συνδυάζοντας το ντοκιμαντέρ του βραβευμένου με Όσκαρ σκηνοθέτη Σαμ Μέντες «Αυτά που βρήκαν», που εξετάζει την απελευθέρωση του Μπέργκεν-Μπέλσεν, με το «Η τελευταία μουσικός του Άουσβιτς», ένα ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους που επικεντρώνεται στη ζωή και τη μαρτυρία της τσελίστριας και επιζήσασας του Ολοκαυτώματος Ανίτα Λάσκερ-Βάλφις.

(Σκηνοθέτης γνωστός για τις ταινίες Skyfall, Spectre, Jarhead, 1917 και American Beauty) Το ντοκιμαντέρ του Σαμ Μέντες με τίτλο «Αυτά που βρήκαν» θα κάνει πρεμιέρα στο Viasat History στις 6 Ιανουαρίου στις 23:00 με επανάληψη στις 11 Ιανουαρίου στις 23:00 και 26 Ιανουαρίου στις 23:20. Αυτή η ταινία του BBC, η οποία έχει επίσης προβληθεί στο Αυτοκρατορικό Πολεμικό Μουσείο στο Λονδίνο, φέρνει το κοινό αντιμέτωπο με μερικές από τις πιο σημαντικές σωζόμενες οπτικές μαρτυρίες του στρατοπέδου, προσφέροντας μια βαθιά σοβαρή πράξη ιστορικής μνήμης. Το πρώτο ντοκιμαντέρ του Μέντες έχει ήδη αναγνωριστεί για τον τεράστιο αντίκτυπό του. Βραβευμένο με τέσσερα αστέρια, η εφημερίδα Guardian το περιγράφει ως «τηλεόραση που θα μπορούσε να αλλάξει ολόκληρη την κοσμοθεωρία σας».

Σηματοδοτώντας την 81η επέτειο της απελευθέρωσης του Μπέργκεν-Μπέλσεν, με διάρκεια 36 λεπτά, η ταινία προσφέρει μια συμπυκνωμένη, ανεπιτήδευτη αφήγηση για το τι συνάντησαν οι εικονολήπτες του Βρετανικού Στρατού όταν εισήλθαν στο στρατόπεδο τον Απρίλιο του 1945.

Ο Μέντες, γνωστός για το κινηματογραφικό του έργο στις ταινίες American Beauty, Skyfall και 1917, προσεγγίζει το υλικό με αυτοσυγκράτηση, επιτρέποντας στις μαρτυρίες όσων είδαν τον χώρο να ξεδιπλωθούν με σαφήνεια και σοβαρότητα. Οι κριτικοί έχουν επαινέσει την έντονη ειλικρίνεια και τη συναισθηματική απήχηση της ταινίας.

Το ντοκιμαντέρ επικεντρώνεται στο έργο των Λοχιών Μάικ Λιούις και Μπιλ Λόρι της Μονάδας Κινηματογράφου και Φωτογραφίας του Βρετανικού Στρατού. Αναμένοντας να καταγράψουν μια ιατρική εγκατάσταση, κατέγραψαν αυτό που έγινε θεμελιώδες στοιχείο των ναζιστικών εγκλημάτων. Ο Μέντες κατασκευάζει την αφήγηση από δύο αρχειακές πηγές που φυλάσσονται στο Αυτοκρατορικό Πολεμικό Μουσείο: το πρωτότυπο υλικό 35 χιλιοστών των εικονολήπτων και τις ηχητικές συνεντεύξεις που έδωσαν δεκαετίες αργότερα. Οι φωνές και οι εικόνες τους αποτελούν τον πυρήνα της ταινίας, που παρουσιάζονται με ελάχιστη διαμεσολάβηση, ώστε το ιστορικό αρχείο να μπορεί να μιλήσει από μόνο του.

Το δεύτερο μεγάλο πρόγραμμα, «Η Τελευταία Μουσικός του Άουσβιτς», θα κάνει πρεμιέρα στο Viasat History στις 13 Ιανουαρίου στις 23:00 με επανάληψη την ίδια ώρα στις 18 Ιανουαρίου και στις 21:00 στις 27 Ιανουαρίου, σε σενάριο του Βρετανού σκηνοθέτη Toby Trackman, εστιάζει στη μουσική και την επιβίωση στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς-Μπίρκεναου, με επίκεντρο την τσελίστρια Anita Lasker-Wallfisch. Αυτό το μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ, το οποίο προβλήθηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 2025 στη βρετανική τηλεόραση και στους κινηματογράφους, συμπίπτοντας με την 80ή επέτειο από την απελευθέρωση του στρατοπέδου (27 Ιανουαρίου 1945), έχει επαινεθεί ιδιαίτερα από τους κριτικούς, με την εφημερίδα The Guardian να του απονέμει 5 αστέρια και να την αποκαλεί «μια εξαιρετικά συγκινητική ταινία που θα ηχεί στα αυτιά σας για χρόνια».

Βασικό Θέμα και Ιστορία

Η ταινία επικεντρώνεται στην Ανίτα Λάσκερ-Βάλφις, μια Γερμανοεβραία τσελίστρια που απελάθηκε στο Άουσβιτς και επέζησε επειδή στρατολογήθηκε στην επίσημη γυναικεία ορχήστρα του στρατοπέδου. Κατά τη στιγμή των γυρισμάτων, είναι 99 ετών και περιγράφεται ως το τελευταίο επιζόν μέλος της γυναικείας ορχήστρας του Άουσβιτς, δίνοντας μαρτυρία σε πρώτο πρόσωπο για τη ζωή και τον θάνατο στο στρατόπεδο και τον ρόλο που έπαιξε η μουσική στην επιβίωσή της.

Το ντοκιμαντέρ εξερευνά τη διττή φύση της μουσικής στο Άουσβιτς: χρησιμοποιήθηκε από τα SS ως εργαλείο ελέγχου και ταπείνωσης, για παράδειγμα αναγκάζοντας τις ορχήστρες των κρατουμένων να παίζουν παρελάσεις καθώς οι κρατούμενοι πήγαιναν και επέστρεφαν από την καταναγκαστική εργασία, αλλά έγινε επίσης σανίδα σωτηρίας και μορφή ψυχολογικής αντίστασης για τους κρατούμενους που έπαιζαν και άκουγαν. Η ταινία χρησιμοποιεί τόσο νέες μαρτυρίες από την Lasker-Wallfisch όσο και άλλες αφηγήσεις, μαζί με αρχειακό υλικό και σκηνοθετημένες παραστάσεις μουσικής που σχετίζονται με το στρατόπεδο, για να δείξει πώς η τέχνη θα μπορούσε να προσφέρει στιγμές παρηγοριάς στο «χειρότερο μέρος του κόσμου».

Άλλοι μουσικοί που παρουσιάζονται

Παράλληλα με την Ανίτα Λάσκερ-Βάλφις, η ταινία αναδεικνύει αρκετούς άλλους μουσικούς που συνδέονται με το Άουσβιτς, όπως:

• Τσέχα και Εβραία, την Ίλσε Βέμπερ, τραγουδίστρια και τραγουδοποιό της οποίας τα νανουρίσματα και τα τραγούδια διασώθηκαν επειδή ο σύζυγός της έκρυψε τα χειρόγραφά της στο Τερέζιενσταντ και αργότερα τα ανέκτησε.

• Πολωνός, Σίμον Λακς, συνθέτης και βιολιστής που διηύθυνε μια από τις ορχήστρες των κρατουμένων και αργότερα έγραψε για τη μουσική στο στρατόπεδο.

• Άνταμ Κοπιτσίνσκι, Πολωνός μαέστρος και συνθέτης του οποίου το έργο «Νανούρισμα» ερμηνεύεται στην ταινία από ένα σπάνιο σωζόμενο χειρόγραφο.

Αν και όλοι είναι πλέον νεκροί, τα λόγια και η μουσική τους ζουν, όπως παρουσιάζονται στο ντοκιμαντέρ σε μια σειρά από δυναμικές νέες ερμηνείες από διεθνείς μουσικούς, συμπεριλαμβανομένου του τσελίστα και γιου της Ανίτα Λάσκερ-Βάλφις, Ραφαέλ Βάλφις.

Στυλ, Ερμηνείες και Υποδοχή

Επειδή η κινηματογράφηση μουσικής εντός του στρατοπέδου είναι περιορισμένη, πολλές παραστάσεις σκηνοθετήθηκαν και γυρίστηκαν σε συμβολικές τοποθεσίες λίγο έξω από το Άουσβιτς, όπως κοντά στο σπίτι του πρώην διοικητή και σε κοντινά νεκροταφεία. Οι κριτικοί περιγράφουν την ταινία ως συναισθηματικά δυνατή και «εξαιρετικά συγκινητική», σημειώνοντας την αντίθεση μεταξύ της ομορφιάς της μουσικής και της φρίκης που περιγράφεται και τονίζοντας τη σημασία της καταγραφής της μαρτυρίας της Lasker-Wallfisch στην κάμερα όσο είναι ακόμα ζωντανή.

Κάλεσμα για Μνήμη και Ιστορική Μαρτυρία

Η μετάδοση στο Viasat History των ταινιών «Αυτά που βρήκαν» και «Η τελευταία μουσικός του Άουσβιτς» αυτόν τον Ιανουάριο είναι κάτι περισσότερο από ένα τηλεοπτικό γεγονός. Είναι μια ζωτική πράξη ιστορικής διατήρησης. Αυτές οι σχολαστικά επιλεγμένες ταινίες υπογραμμίζουν το βαθύ ανθρώπινο κόστος του Ολοκαυτώματος και χρησιμεύουν ως μια ισχυρή απόδειξη του καθήκοντος της μνήμης.

Το Viasat History είναι ένα ευρωπαϊκό τηλεοπτικό κανάλι, το οποίο παρέχει μια σειρά ντοκιμαντέρ που αφορούν ιστορικά γεγονότα, συμπεριλαμβανομένου του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, και εξερευνήσεις αρχαίων πολιτισμών. Το κανάλι, το οποίο ανήκει στην Viasat World Ltd., είναι διαθέσιμο στο δίκτυο της εταιρείας NOVA και στην Cosmote TV στην Ελλάδα. Για περισσότερες πληροφορίες, ακολουθήστε το www.Facebook.com/ViasatHistoryGR