Από τη «Λίστα του Σίντλερ» και το «Αποκάλυψη Τώρα» μέχρι το «Άδωξοι Μπάσταρδη» και το «Η διάσωση του στρατιώτη Ράιαν»

Ο πόλεμος είναι αναμφισβήτητα ένα καθοριστικό γεγονός για κάθε γενιά που τον βιώνει, με τις συνέπειές του να απλώνονται σε περισσότερες γενιές.

Σήμερα οι ένοπλες συγκρούσεις που μαίνονται στον κόσμο έχουν προσεγγίσει ένα αριθμό που είναι ο μεγαλύτερος από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. 

Όπως κάθε σπουδαία τέχνη, ο κινηματογράφος έχει προσπαθήσει να κατανοήσει τις ανθρώπινες τραγωδίες που έρχονται μαζί του ενώ παράλληλα μελετά, ερμηνεύει, στέλνει τα μηνύματά της. Δεν είναι επομένως περίεργο που οι κινηματογραφιστές επιστρέφουν συχνά στο πεδίο των συγκρούσεων για να αντλήσουν έμπνευση.

Η πρώτη πολεμική ταινία θεωρείται πως είναι το «Tearing Down the Spanish Flag» το 1898, που αποτελείται από μια μόνο σκηνή διάρκειας 40 δευτερολέπτων. Η ταινία είναι γυρισμένη κατά τη διάρκεια του Ισπανοαμερικανικού Πολέμου.

Ωστόσο, ο κινηματογράφος δεν έχει καταπιαστεί με τον πόλεμο μόνο σε βιογραφικές ταινίες, φανταστικές περιπέτειες ή αναπαραστάσεις πραγματικών μαχών. Με ένα τρόπο, ταυτόχρονα αποτελεί και αναπόσπαστο μέρος του ίδιου του πολέμου.

Ο κινηματογράφος έχει αποτελέσει βασικό εργαλείο προπαγάνδας, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την ταινία-ορόσημο των Ναζί «Ο Θρίαμβος της Θέλησης» της Λένι Ρίφενσταλ του 1935, η οποία αφηγείται ιστορίες για τον πόλεμο ενώ διεξάγονται οι συγκρούσεις. Αντίστοιχα, η ταινία του Τζον Γουέιν «Τα πράσινα μπερέ» του 1968, προσπάθησε να συσπειρώσει το κοινό στον αγώνα κατά του κομμουνισμού στο Βιετνάμ.

The Thin Red Line

Με αφορμή το εύφλεκτο σκηνικό του πλανήτη μας, η βρετανική Telegraph συγκεντρώνει τις πενήντα καλύτερες πολεμικές ταινίες στην ιστορία του σινεμά.

Πρόκειται για ταινίες που, όπως σημειώνει, έχουν να πουν κάτι για την ανθρωπότητα απέναντι στις συγκρούσεις, αποτυπώνουν πώς μεταμορφώνονται οι ζωές από τον πόλεμο, φέρνουν τους θεατές αντιμέτωπους με τον ηρωισμό και την τραγωδία, απεικονίζουν πράξεις αδιανόητου θάρρους ή βαρβαρότητας που δεν συνηθίζονται στην καθημερινή αλλά σχεδόν επιβάλλονται όταν δέχεται κάποιος πυρά. 

50. Ήμασταν κάποτε στρατιώτες (We Were Soldiers), 2002

49. Χάμπουργκερ Χιλ (Hamburger Hill), 1987

48. Ο Μόνος Επιζών (Lone Survivor), 2013

47. Οι 4 της ηρωικής ταξιαρχίας (The Big Red One), 1980

46. Warfare, 2025

45. Καλημέρα, Βιετνάμ (Good Morning, Vietnam), 1987

44. Οι τρεις ήρωες (Three Kings), 1999

43. Fury, 2014

42. King Rat, 1965

41. Blitz, 2024

40. The Cranes Are Flying, 1957

39. Τα κανόνια του Ναβαρόνε (The Guns of Navarone), 1961

38. Ατσαλένιοι αετοί (Twelve O'Clock High), 1949

37. Master and Commander: The Far Side of the World, 2003

36. The Dam Busters, 1955

35. Επιτάφιος για Έναν Κατάσκοπο (49th Parallel), 1941

34. Η μάχη της Αγγλίας (Battle of Britain), 1969

33. Γκλόρι, ο δρόμος για τη δόξα (Glory), 1989

32. Όπου τολμούν οι αετοί (Where Eagles Dare), 1968

31. The Hurt Locker, 2008

30. Η Απάνθρωπη Θάλασσα (The Cruel Sea), 1953

29. Μαύρο γεράκι: Η κατάρριψη (Black Hawk Down), 2001

28. Full Metal Jacket, 1987

27. Η γέφυρα του Άρνεμ (A Bridge Too Far), 1977

26. Η λεπτή κόκκινη γραμμή (The Thin Red Line), 1998

25. Ο Ελαφοκυνηγός (The Deer Hunter), 1978

24. Καλλίπολη 1915 (Gallipoli), 1981

23. Hope and Glory, 1987

22. Εχθρός προ των πυλών (Enemy at the Gates), 2001

21. H Πτώση (Downfall), 2004

20. Ο αετός πάτησε στη γη (The Eagle Has Landed), 1976

19. Άδωξοι Μπάσταρδη (Inglourious Basterds), 2009

18. Δουνκέρκη, 2017

17. The Life and Death of Colonel Blimp, 1943

16. Τόρα! Τόρα! Τόρα!, 1970

15. Αποκάλυψη Τώρα (Apocalypse Now), 1979

14. Η λίστα του Σίντλερ (Schindler's List), 1993

13. Και οι 12 ήταν καθάρματα (The Dirty Dozen), 1967

12. Έλα να δεις (Come and See), 1985

11. 1917, 2019

10. Η γέφυρα του ποταμού Κβάι (The Bridge on the River Kwai), 1957

09. Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο (All Quiet on the Western Front), 1930

08. Grave of the Fireflies, 1988

07. Πλατούν, 1986

06. Υποβρύχιο U-96: Επιστροφή στην κόλαση (Das Boot), 1981

05. Η Μεγαλύτερη Ημέρα του Πολέμου (The Longest Day), 1962

04. Σταυροί στο μέτωπο (Paths of Glory), 1957

03. Η μεγάλη απόδρασις (The Great Escape), 1963

02. Zulu, 1964

01. Η διάσωση του στρατιώτη Ράιαν (Saving Private Ryan), 1998