Ο άνθρωπος που ετοιμάζει μια εκδοχή φτιαγμένη μόνο με τεχνητή νοημοσύνη.

Μετά την ταινία «Dreams of Violets» και τον «θόρυβο» που έκανε με τη συμμετοχή της στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Tribeca, (και) ο Ash Koosha στρέφεται στον Όμηρο.

Μπορεί η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν να γεμίζει αυτές τις μέρες τις κινηματογραφικές αίθουσες όπου προβάλλεται δημιουργώντας ένα μικρό κινηματογραφικό πανικό, ωστόσο, δεν είναι η μοναδική κινηματογραφική μεταφορά του ομηρικού έπους που αναμένεται να δούμε αυτό το διάστημα.

Σύντομα αναμένεται μια πολύ χαμηλότεου budget ταινία, με τον τίτλο «Odysseus: The Fall», σε σκηνοθεσία του Ιρανοβρετανού δημιουργού Ashkan Kooshanejad (γνωστού ως Ash Koosha). Η ταινία ξεχωρίζει για το γεγονός ότι δημιουργήθηκε εξ ολοκλήρου με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Ο ίδιος δηλώνει ότι έχει απολαύσει όλες τις ταινίες του Νόλαν αλλά δεν θέλει να δει την «Οδύσσεια» προτού ολοκληρώσει την δική του ταινία.

Η παραγωγή της ταινίας του κόστισε πάρα πολύ λιγότερα από τον προϋπολογισμό της ταινίας του Νόλαν, με τον Koosha να τοποθετεί το κόστος κάπου στη «μεσαία κλίμακα των πενταψήφιων ποσών». Φυσικά, δεν αναμένεται να αποφέρει και τα εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στο box office που ήδη βλέπουμε να συγκεντρώνει η ταινία του Νόλαν.

Η ταινία του Koosha έχει προκαλέσει πάντως τεράστιο ενδιαφέρον και μόνο με την ύπαρξή της. Βέβαια το πρόσημο του ενδιαφέροντος είναι αρνητικό, με επίκεντρο την χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και την κατάργηση της ανθρώπινης δημιουργίας στα περισσότερα στάδια της κινηματογράφησής της- αν μπορούμε πλέον να μιλάμε για  κινηματογράφηση.

Βέβαια, αν έκανε κάποιος τον δικηγόρου του διαβόλου, θα υποστήριζε πως με βάση το τρέιλερ που έχει κυκλοφορήσει η ταινία διαθέτει ορισμένες εντυπωσιακές εικόνες, όπως για παράδειγμα οι σκηνές από τη σπηλιά του Κύκλωπα. Μπορεί να μην εξελιχθεί σε ένα αριστούργημα που θα κερδίσει Όσκαρ, αποτελεί ωστόσο απόδειξη της τεράστιας προόδου που έχει σημειώσει η τεχνητή νοημοσύνη τα τελευταία χρόνια.

Μιλώντας στην Telegraph ο Ash Koosha απορρίπτει την κριτική ότι προσέγγισε το φιλμ του απλώς ως μια βιαστική και κυνική προσπάθεια για την επίτευξη εύκολου κέρδους. «Θα μπορούσε να είχε συμβεί μερικούς μήνες νωρίτερα ή αργότερα, αλλά δεν νομίζω ότι πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι υπάρχουν δύο εκδοχές της ίδιας ιστορίας», ανέφερε. «Άλλωστε, δεν είναι μια ιστορία που ανήκει αποκλειστικά στον Νόλαν. Ο Κρίστοφερ Νόλαν δεν είναι ο Όμηρος».

Είναι πάντως γεγονός ότι, αν και η «Οδύσσεια» δεν έχει μεταφερθεί ποτέ προηγουμένως στον κινηματογράφο ως μια χολιγουντιανή υπερπαραγωγή, αποτελεί έναν από τους θεμελιώδεις μύθους για αμέτρητα άλλα έργα του δυτικού πολιτισμού, και ο Koosha διατυπώνει την άποψη ότι η ύπαρξη μιας ταινίας με τεράστιο προϋπολογισμό δεν θα έπρεπε να αποκλείει τη δημιουργία άλλων εκδοχών.

«Μου αρέσει πολύ αυτή η ιστορία και έχω πολλές απόψεις σχετικά με τις μεταφράσεις της… Υπάρχουν προσεγγίσεις αυτής της ιστορίας σε διάστημα 3.000 ετών, και δεν βλέπω τον λόγο για τον οποίο δεν μπορώ να προσφέρω κι εγώ τη δική μου», υποστήριξε.

Ποιος είναι ο Ash Koosha

Ο 40χρονος Ash Koosha είναι ένας άνθρωπος με πολυδιάστατη και γεμάτη γεγονότα ζωή. Γεννήθηκε στην Τεχεράνη και ζήτησε άσυλο στη Βρετανία, αφού συμμετείχε στο βραβευμένο ντοκιμαντέρ του 2009 «No One Knows About Persian Cats», το οποίο κατέγραφε τις προσπάθειές του να διακριθεί στην underground μουσική σκηνή του Ιράν.

Έκτοτε έχει κυκλοφορήσει αρκετά άλμπουμ, προτού στρέψει το ενδιαφέρον του στην τεχνολογία αιχμής – δραστηριότητα που περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, μια εμφάνιση στο ICA (Institute of Contemporary Arts) με τη χρήση συσκευής εικονικής πραγματικότητας.

Συνεπώς, η στροφή του προς τις ταινίες μεγάλου μήκους που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη ήταν σχεδόν σαν φυσική εξέλιξη.

Η ταινία «Odysseus: The Fall» και η τεχνητή νοημοσύνη

Ο Koosha διαψεύδει την άποψη ότι η ταινία «Odysseus: The Fall» δημιουργήθηκε από υπολογιστή, υποστηρίζοντας ότι συμμετείχε στη συγγραφή του σεναρίου και στον σχεδιασμό του storyboarding με την ίδια ακριβώς επιμέλεια που θα επέδειχνε ο Νόλαν.

Η διαφορά, κατά τον ίδιο, έγκειται στο ότι ο σκηνοθέτης του Χόλιγουντ συνεργάζεται με μια ομάδα ηθοποιών και τεχνικών συντελεστών, ενώ ο Koosha χρησιμοποιεί συγκεκριμένες τεχνικές εντολές για να επιτύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι η μέθοδος αυτή εξοικονομεί χρόνο, δηλώνοντας: «Ακόμη και πριν ξεκινήσεις τη διαδικασία, χρειάζεσαι ένα ολοκληρωμένο σενάριο και το δικό σου όραμα για το έργο. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν δημιουργεί αυτά τα στοιχεία από μόνη της· οφείλεις να είσαι εξαιρετικά ακριβής».

Ο ίδιος παρομοιάζει τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης με εκείνη ενός καλλιτέχνη –«υπάρχει ένα νέο πινέλο και δεν βλέπω τον λόγο να μην το χρησιμοποιήσω»– και επισημαίνει ότι προσέγγισε το εγχείρημα με την ενέργεια και την αφοσίωση ενός κινηματογραφιστή παλαιάς κοπής. «Κανένας σκηνοθέτης στην ιστορία δεν έχει αφιερώσει τόσο πολλή δουλειά σε μια ταινία όσο εγώ. Ανέλαβα το μοντάζ, τη σύνθεση ολόκληρου του soundtrack, την επεξεργασία των χρωμάτων, το σενάριο, το storyboard και τη διαχείριση των αρχείων, κάνοντας τη δουλειά επτά ή οκτώ ανθρώπων, τη στιγμή που οι περισσότεροι σκηνοθέτες απλώς δίνουν εντολές. Με αυτόν τον τρόπο, το ρίσκο είναι τόσο μικρό, που μπορείς να υλοποιήσεις τις δικές σου ιδέες και να γίνεις εσύ ο ίδιος αφηγητής».

Ο Koosha επανέρχεται στην αναλογία του καλλιτέχνη-ζωγράφου όταν ερωτάται τι θα έκανε αν διέθετε τον προϋπολογισμό 250 εκατ. δολαρίων της «Οδύσσειας».

«Θα γύριζα μια συμβατική ταινία, αλλά σίγουρα θα ήθελα να ενσωματώσω την τεχνητή νοημοσύνη σε αυτήν. Δεν θα ήθελα να χρησιμοποιήσω ηθοποιούς όπως ο Ματ Ντέιμον, το κόστος των οποίων θα ανέρχεται σε εκατομμύρια. Αντιθέτως, πιστεύω ότι η ευκαιρία για σκηνοθέτες σαν εμένα έγκειται στο να δημιουργούμε τα πιο τρελά πλάνα και τους πιο απίθανους κόσμους, χωρίς να χρειάζεται να λογοδοτούμε σε κανέναν άλλον», ανέφερε.

«Αν χρησιμοποιήσουμε πάλι την παρομοίωση των σκηνοθετών με ζωγράφους, τις περισσότερες φορές δεν μπορούν να ζωγραφίσουν οι ίδιοι, καθώς αναγκάζονται να αναθέτουν εργασίες σε άλλους. Η τεχνητή νοημοσύνη, όμως, τους δίνει τη δυνατότητα να επικεντρωθούν στη ζωγραφική, αντί να ασχολούνται με το άτομο που απλώνει τα καλώδια στο πλατό», πρόσθεσε.

Η ταινία «Dreams of Violets»

Η ταινία «Odysseus: The Fall»  είναι η δεύτερη του σκηνοθέτη που δημιουργήθηκε εξ ολοκλήρου με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Η πρώτη του ταινία με τίτλο «Dreams of Violets» είναι ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ το οποίο πραγματεύεται τη σφαγή Ιρανών πολιτών από το καθεστώς της χώρας και έκανε πρεμιέρα νωρίτερα φέτος στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Tribeca.

Αν και οι κριτικές δεν ήταν διθυραμβικές, όσοι έκριναν το έργο με μεγαλύτερη επιείκεια επεσήμαναν ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τον Koosha ξεπερνούσε κατά πολύ την απλή ενίσχυση ή αναπαραγωγή της υφιστάμενης πραγματικότητας.

Ερωτηθείς αν θα αξιοποιούσε στις ταινίες του την εξαιρετικά αμφιλεγόμενη «ηθοποιό» τεχνητής νοημοσύνης Tilly Norwood απάντησε ότι το απαίσια ιδέα. Ο ίδιος προτιμά να εξασφαλίζει τα δικαιώματα χρήσης πραγματικών προσώπων 13 για την ταινία «Odysseus: The Fall» – από ένα ψηφιακό αρχείο, καταβάλλοντας το σχετικό αντίτιμο. «Θέλουμε οι θεατές να βλέπουν τον εαυτό τους και να ταυτίζονται με αυτό, αντί απλώς να βλέπουν ένα ακόμη γνωστό πρόσωπο», εξήγησε.