Από την «Barbie» στο «Hamnet»: Οι ταινίες με γυναίκα σκηνοθέτη έχουν μικρότερα budgets αλλά μεγαλύτερα κέρδη
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε από το Frontiers in Communication.
Οι ταινίες που φέρουν γυναικεία υπογραφή, σε σενάριο και σκηνοθεσία, είναι πιο κερδοφόρες από εκείνες που δημιουργούνται από άνδρες κινηματογραφιστές, παρά το γεγονός ότι δεν διαθέτουν τους μεγαλύτερους προϋπολογισμούς.
Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει μελέτη που δημοσιεύτηκε από το Frontiers in Communication (διεθνής οργανισμός έρευνας στον τομέα των μέσων ενημέρωσης), έχοντας αναλύσει σχεδόν 200.000 ταινίες που κυκλοφόρησαν το διάστημα μεταξύ 1994 και 2023.
Το έχουμε δει πολλές φορές τα τελευταία χρόνια. Το «The Devil Wears Prada 2», σε σενάριο της Αλίν Μπρός Μακένα, ήταν από τις ταινίες με τα υψηλότερα έσοδα φέτος, ενώ η «Barbie», την οποία σκηνοθέτησε η Γκρέτα Γκέργουιγκ (η οποία συμμετείχε επίσης στο σενάριο), απέφερε έσοδα άνω του 1 δισ. όταν κυκλοφόρησε το 2023.
Άλλες αξιοσημείωτες περιπτώσεις ταινιών με υψηλές εισπράξεις που φέρουν την υπογραφή γυναικών είναι τα «Frozen» και «Frozen II», που είναι από τα πιο κερδοφόρα franchise ταινιών κινουμένων σχεδίων στην ιστορία του κινηματογράφου, Τα σενάρια και των δύο ταινιών έχουν την υπογραφή της Τζένιφερ Λι.
Τα ευρήματα της μελέτης
Παράλληλα, η υπερπαραγωγή του 2019 «Captain Marvel», το σενάριο της οποίας έχει την υπογραφή των Τζένεβα Ρόμπερτσον-Ντουόρετ, Άννα Μπόντεν και Ράιαν Φλεκ, ξεπέρασε το 1 δισ. δολάρια σε εισπράξεις.
Κατά τη μελέτη, κατά μέσο όρο, οι ταινίες που γράφονται και σκηνοθετούνται από γυναίκες αποφέρουν μεγαλύτερα κέρδη, παρόλο που οι άνδρες συνάδελφοί τους απολαμβάνουν συστηματικά την ευχέρεια που προσφέρουν τα μεγαλύτερα budgets.
Όπως διαπιστώθηκε, οι ταινίες με γυναίκα σεναριογράφο –αλλά όχι γυναίκα σκηνοθέτη– είχαν κατά 34% υψηλότερο διάμεσο κέρδος σε σχέση με τις παραγωγές που έχουν δημιουργηθεί αποκλειστικά από άνδρες.
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι οι ταινίες στις οποίες γυναίκες κατείχαν τόσο τον ρόλο της σκηνοθέτιδας όσο και της σεναριογράφου πέτυχαν περίπου την ίδια διάμεση απόδοση επένδυσης με εκείνες των ανδρών, έχοντας όμως σχεδόν τον μισό προϋπολογισμό.
Από την άλλη, η έρευνα διαπίστωσε ότι όλες οι ταινίες στο κορυφαίο 1% των υψηλών προϋπολογισμών παραγωγής κατά τα τελευταία 30 χρόνια είχε σκηνοθετηθεί από άνδρα.
Από αυτές τις 44 ταινίες, οι πέντε που είχαν γραφτεί από γυναίκα (χωρίς όμως να σκηνοθετηθούν από αυτήν) σημείωσαν διάμεσο κέρδος κατά περίπου 99,9 εκατ. ευρώ υψηλότερο σε σχέση με τις ταινίες που είχαν δημιουργηθεί αποκλειστικά από άνδρες.
Στο κορυφαίο 5% των προϋπολογισμών, το διάμεσο κέρδος των ταινιών με γυναίκα σεναριογράφο αλλά χωρίς γυναίκα σκηνοθέτη ήταν 492 εκατ. ευρώ- ποσό που είναι κατά περίπου 76 εκατ. ευρώ υψηλότερο από τη διάμεση τιμή για ταινίες αποκλειστικά με άνδρες δημιουργούς.
Επιπλέον, στην κατηγορία με τους υψηλότερους προϋπολογισμούς (το κορυφαίο 10%), οι ταινίες σε σενάριο γυναικών απέφεραν έσοδα με διάμεση τιμή 400 εκατ. ευρώ— ποσό κατά περίπου 118 εκατ. ευρώ υψηλότερο σε σχέση με τις παραγωγές στις οποίες συμμετείχαν αποκλειστικά άνδρες.
Επιμένουν στο… οικείο
Η μελέτη δεν εξέτασε τους παράγοντες που βρίσκονται πίσω από τις αποφάσεις των κινηματογραφικών στούντιο να μην διαθέτουν μεγαλύτερους προϋπολογισμούς σε γυναίκες δημιουργούς ταινιών.
Ωστόσο, η συγγραφέας της μελέτης από το Johannes Gutenberg University Mainz, Άνια Χούβιλερ, επιβεβαίωσε τα ευρήματα προηγούμενων ερευνών, σύμφωνα με τα οποία τα άτομα που κατέχουν θέσεις λήψης αποφάσεων προσπαθούν να αποφεύγουν την αβεβαιότητα και το ρίσκο, με αποτέλεσμα να τείνουν να επιλέγουν ό,τι τους είναι πιο οικείο.
«Η ακραία αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει τη χρηματοδότηση κινηματογραφικών ταινιών μπορεί να κάνει τα γνώριμα πρόσωπα και τις καθιερωμένες μεθόδους εργασίας να φαντάζουν ασφαλέστερες επιλογές, ιδίως όταν όσοι λαμβάνουν τις αποφάσεις αποφεύγουν το ρίσκο ή τις ζημιές. Αυτό μπορεί να ενισχύσει το καθεστώς που ισχύει ήδη, ακόμη και όταν τα οικονομικά δεδομένα υποδεικνύουν μια διαφορετική κατεύθυνση», ανέφερε.
Η «κόλαση του μισογυνισμού» στο σινεμά
Αν και το κίνημα MeToo το 2017 οδήγησε σε αισθητή αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην κινηματογραφική βιομηχανία, η έρευνα διαπίστωσαν ότι υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος να διανυθεί.
Η Κλόι Ζάο, η οποία έγραψε τη διασκευή του «Hamnet» μαζί με τη συγγραφέα του πρωτότυπου βιβλίου Μάγκι Ο' Φάρελ, έχει μιλήσει στο παρελθόν για το γεγονός ότι η κινηματογραφική βιομηχανία δεν είναι δομημένη έτσι ώστε να προάγει τη «γυναικεία διοίκηση».
Η Ζάο, που είναι μόλις η δεύτερη γυναίκα που έχει κερδίσει Όσκαρ Σκηνοθεσίας για την ταινία της «Nomadland» (2020), περιέγραψε αυτή τη μορφή ηγεσίας ως μια «θηλυκή συνείδηση» που αντλεί δύναμη από τη «διαίσθηση, τις σχέσεις, την κοινότητα και την αλληλεξάρτηση».
«Επομένως, δεν ταιριάζει στο τρέχον μοντέλο μέσα στο οποίο υπάρχουμε, στο πλαίσιο εντός του οποίου ζούμε», όπως διαπίστωσε, μιλώντας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Παλμ Σπρινγκς τον Ιανουάριο.
«Είναι δύσκολο να τα καταφέρεις, και νιώθω πολύ τυχερή που είχα ανθρώπους που βρίσκονταν σε θέσεις ισχύος οι οποίοι πίστεψαν ότι αυτός ο τρόπος ηγεσίας ήταν απαραίτητος για τη συγκεκριμένη ιστορία», πρόσθεσε.
Μια άλλη σκηνοθέτιδα, η Ολίβια Γουάιλντ, έχει μιλήσει επίσης για την «κόλαση του μισογυνισμού που χαρακτηρίζει τη βιομηχανία του κινηματογράφου».







