Μουσείο Μπενάκη: Όλα όσα θα δούμε ως τον Απρίλιο

lida-kontogiannopoulou L. Kourgiantakis
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 24 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021

Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα με όλες τις συνεχιζόμενες αλλά και τις νέες εκθέσεις στο Μουσείο Μπενάκη.

Λήδα Κοντογιαννοπούλου. Το σπίτι της μνήμης 
Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Kατερίνας Σακελλαροπούλου
Μουσείο Μπενάκη, Πινακοθήκη Γκίκα 
Διάρκεια έκθεσης: μέχρι 8 Ιανουαρίου 2022

Από τα τέλη του 2015 και μέχρι τις αρχές του 2021, η Λήδα Κοντογιαννοπούλου επισκέφθηκε και αποτύπωσε ζωγραφικά τα σπίτια τριών κορυφαίων της τέχνης του 20ού αιώνα, του Παναγιώτη Τέτση, της Ναταλίας Μελά, του Γιώργου Σεφέρη. Τους δύο πρώτους τούς γνώρισε προσωπικά και τους συναναστράφηκε, στην έκθεση όμως πρωταγωνιστεί το σπίτι του Σεφέρη, η θρυλική «Άγρας 20». 

Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη 

Θησαυροί φιλελληνικής ζωγραφικής από τη συλλογή του Ιδρύματος Αντώνης Ε. Κομνηνός
Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού
Διάρκεια έκθεσης: μέχρι 30 Ιανουαρίου 2022

Η φιλελληνική συλλογή του Ιδρύματος Αντώνιος Ε. Κομνηνός είναι μια μοναδική συλλογή έργων ζωγραφικής υψηλής ποιότητας που έχουν φιλοτεχνηθεί από διάσημους Ευρωπαίους ζωγράφους του 19ου αιώνα. Η θεματική τους επεκτείνεται σε όλες τις πτυχές του φιλελληνικού ρεπερτορίου. Τα έργα είναι αδημοσίευτα και εκτίθενται για πρώτη φορά. Πρόκειται για μια φιλελληνική πινακοθήκη πολύτιμη τόσο για τους ερευνητές, όσο και για το φιλότεχνο κοινό.

Η επιμέλεια της έκθεσης οφείλεται στην Δρ. Φανή-Μαρία Τσιγκάκου η οποία έχει επιμεληθεί και τον σχετικό λεπτομερή κατάλογο. Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη.

Sean Scully. Επιβάτης
Αναδρομική
Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 
Διάρκεια έκθεσης: μέχρι 13 Φεβρουαρίου 2022

Δέκα σχεδόν χρόνια μετά την έκθεση Doric / Δωρικός Ρυθμός, που αποτέλεσε την πρώτη παρουσίαση του έργου του στην Ελλάδα, το Μουσείο Μπενάκη παρουσιάζει την αναδρομική έκθεση του σπουδαίου καλλιτέχνη. Πρώτος σταθμός της έκθεσης με τίτλο ‘Passenger’ ήταν το Μουσείο Καλών Τεχνών της Βουδαπέστης.

Η έκθεση περιλαμβάνει 103 έργα, λάδια, ακρυλικά, υδατογραφίες και σχέδια, και ένα εμβληματικό γλυπτό. Τα πρώτα έργα ανήκουν στην δεκαετία του 1960 ενώ το τελευταίο, το "Μαύρο Τετράγωνο", έχει δημιουργηθεί το 2020 και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην έκθεση της Βουδαπέστης. Πρόκειται για μια ευθεία αναφορά στο εμβληματικό ομότιτλο έργο του Καζιμίρ Μαλέβιτς, ειδωμένο μέσα από την ιδιαίτερη οπτική του εικαστικού.

Ο επισκέπτης θα έχει την μοναδική ευκαιρία να θαυμάσει σπουδαία έργα: μεταξύ άλλων, τις πρώτες παραστατικές προσπάθειες της δεκαετίας του εξήντα, τα μεγάλων διαστάσεων «μινιμαλιστικά» έργα του 1970, αλλά και την επιστροφή σε μια πιο παραστατική ζωγραφική, με τη σειρά Madonna του 2018.

Ο σημαντικότερος ίσως εκπρόσωπος της αφαιρετικής ζωγραφικής σήμερα, συνδυάζει στο έργο του την παράδοση της αφηρημένης εξπρεσιονιστικής ζωγραφικής στην Αμερική με την ευαισθησία των κινημάτων του Ευρωπαϊκού μοντερνισμού.  Δημιουργεί έτσι μια καλλιτεχνική γλώσσα που βρίσκεται σε ένα διαρκή διάλογο με σπουδαίους ζωγράφους και κινήματα του παρελθόντος, αλλά πάντοτε με μια πολύ προσωπική αντίληψη, γεμάτη από συναισθήματα και ευαισθησία. Τα έργα του περιλαμβάνονται στα σπουδαιότερα μουσεία και ιδιωτικές συλλογές ανά τον κόσμο.

Επιμέλεια: Dávid Fehér, Curator of 20 century and contemporary art -Museum of fine arts Budapest / Director of Central European Research Institute for art history

Κωνσταντίνος Παπαχρίστου, επιμελητής Μουσείου Μπενάκη
Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: Παύλος Θανόπουλος
Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη

Παπαδοπούλου 100
Η ιστορία της εταιρείας 1022-2022
Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 
Διάρκεια έκθεσης: μέχρι 27 Φεβρουαρίου 2022

Το 2022 συμπληρώνονται 100 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας της εταιρείας μπισκότων και ειδών διατροφής Ε.Ι. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε. Η έκθεση που διοργανώνεται με αφορμή τον εορτασμό αυτό, επιχειρεί να αναδείξει τα συστατικά της εκατοντάχρονης επιτυχίας, φωτίζοντας όλες τις πτυχές που την απαρτίζουν: την ιστορία της, τον τρόπο παραγωγής των προϊόντων της, τη σημασία του εμπορικού σήματός της. Πρόκειται για την ιστορία μιας οικογένειας, που εδώ και έναν αιώνα κρατάει σταθερά τα ηνία αυτής της ελληνικής βιομηχανίας. Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν την ιστορία της, ιδωμένη παράλληλα με την ιστορική διαδρομή της Ελλάδας και με τις μικρές ιστορίες των ανθρώπων της Εταιρείας, που καθημερινά μοχθούν για να απολαμβάνουμε κάτι τόσο απλό, όσο ένα μπισκότο.

Επιμέλεια: Ερατώ Κουτσουδάκη, Σπύρος Κίζης
Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη, Ε.Ι. Παπαδόπουλος Α.Ε.

Ενθύμιον Κιουτάχειας
Μουσείο Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης 
Διάρκεια έκθεσης: μέχρι 27 Μαρτίου 2022

Η έκθεση αφορά την κεραμική της Κιουτάχειας από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα.  Παρουσιάζει αγγεία και πλακίδια με πολύχρωμα μοτίβα επηρεασμένα από τα κεραμικά Ιζνίκ, ενώ εστιάζει στην περίοδο της Ελληνικής Κατοχής της πόλης και στην παραγωγή ενεπίγραφων αγγείων με την έκφραση «Ενθύμιον Κιουτάχειας» για Έλληνες παραγγελιοδότες.

Επιμέλεια: Ντίνος Κόγιας        
Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη

Ημέρα πένθους για τούς σιίτες μουσουλμάνους, «Ημέρα της Ασούρα», Πειραιάς, 2013

Παναγιώτης Σωτηρόπουλος. Ανώνυμες διαδρομές
Μια προσωπική ματιά στην Ελλάδα 2007-2017
Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 
Διάρκεια έκθεσης: 23 Δεκεμβρίου 2021 μέχρι 27 Μαρτίου 2022

Η δεκαετία του 2010, κατά την οποία πραγματοποιήθηκαν οι περισσότερες φωτογραφίες της έκθεσης ήταν για την Ελλάδα μια εποχή μετάβασης. Η οικονομική και κοινωνική κρίση μάς επηρέασε όλους, με πολλούς και διάφορους τρόπους. Φαινομενικά τουλάχιστον, τίποτα δεν παρέμενε αμετάβλητο για πολύ και μια νέα καθημερινότητα αναδυόταν. Όλα αυτά έμοιαζαν να σηματοδοτούν το τέλος μιας εποχής. Όπως και στις παλαιότερες φωτογραφικές εργασίες του Παναγιώτη Σωτηρόπολου, Corpora Sine Memoria (1991) και Πάτρα-Μια Φωτογραφική Σκιαγράφηση της Πόλης που Χάνεται (2006), αφετηρία είναι και εδώ η «απώλεια». Οι φωτογραφίες του δεν εικονογραφούν την κρίση, αλλά ακροβατούν ανάμεσα σε ένα «πριν», ένα αβέβαιο «τώρα» κι ένα ακόμα πιο αβέβαιο «μετά». Ο Σωτηρόπουλος φωτογραφίζει αθόρυβα, με το αεικίνητο βλέμμα ενός περιπατητή που επιθυμεί να συλλάβει την συνολική εικόνα ενός τόπου και μιας εποχής. Στο  πολυδιάστατο πλέγμα των εικόνων που παρουσιάζονται στην έκθεση, οδηγός του, όπως μας λέει ο ίδιος, ήταν η σκέψη πως η ατομική μοίρα δεν είναι ποτέ αποκλειστικά ατομική και πίσω από κάθε είδους δυσκολία και δυσλειτουργία κρύβονται σχεδόν πάντα το φάσμα της συλλογικής μοίρας και η κοινή ανθρώπινη ανάσα.   

Συγκυριακά σήμερα που πραγματοποιείται αυτή η έκθεση, υπάρχει κάτι το ειρωνικό στο γεγονός ότι ενώ η πανδημία μάς αναγκάζει να κάτσουμε στη γωνιά μας, ταυτόχρονα μας δείχνει πόσο άρρηκτα συνδεδεμένοι είμαστε όλοι. Από αυτή την οπτική γωνία, ίσως είναι μια μοναδική ευκαιρία να ξαναδούμε κάποια ουσιαστικά ζητήματα για τις ζωές μας. Θα θέλαμε να πιστεύουμε ότι μια κρίση καθιστά αυτονόητο ό,τι μέχρι χθες ήταν αδιανόητο, όμως όταν με το καλό όλα αυτά θα είναι παρελθόν, το πιθανότερο είναι να επιστρέψουμε στην προηγούμενη εύθραυστη και ανέμελη «κανονικότητα».

Επιμέλεια: Κωστής Αντωνιάδης
Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη

Νέες εκθέσεις

Μέδουσα Αίθουσα Τέχνης (1979-2017)
Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138
Εγκαίνια: 23 Μαρτίου 2022
Διάρκεια έκθεσης: 24 Μαρτίου – 22 Μαΐου 2022

Η έκθεση διατρέχει τα σχεδόν 40 χρόνια ζωής της Μέδουσας Αίθουσας Τέχνης, πορεία που διακόπηκε από την πρόωρη απώλεια της ιδρύτριας της γκαλερί, Μαρίας Δημητριάδη. Μέσα από τη διαδρομή αυτή θα παρουσιαστεί το σύνολο της προσωπικής συλλογής έργων τέχνης που δημιούργησε η Μαρία Δημητριάδη και η οποία, σύμφωνα με την επιθυμία της, δωρήθηκε στην Εθνική Πινακοθήκη. Επιπλέον, θα συμπεριληφθούν έργα που θα δανειστούν από συνεργάτες της Μέδουσας, συλλέκτες και ιδρύματα ειδικά για την έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη, ώστε η παρουσίαση να είναι όσο το δυνατόν αντιπροσωπευτικότερη του ύφους της γκαλερί και των καλλιτεχνών που ανέδειξε και εκπροσώπησε.

Μέσα από μια χαλαρά χρονολογική πορεία και πλούσιο φωτογραφικό και αρχειακό υλικό, αλλά κυρίως μέσω μιας αλληλουχίας ενοτήτων που βασίζεται στις εκλεκτικές συγγένειες των καλλιτεχνών και των έργων τους, η έκθεση προβάλλει όχι μόνο την ιστορική εξέλιξη της Μέδουσας Αίθουσας Τέχνης και τον –ακόμα και για τα σημερινά δεδομένα– πρωτοποριακό χαρακτήρα των επιλογών της Μαρίας Δημητριάδη, αλλά ταυτόχρονα εγείρει σκέψεις και ερωτήματα σχετικά με έναν ολόκληρο κύκλο ζωής των ελληνικών αιθουσών τέχνης από τα χρόνια της Μεταπολίτευσης μέχρι σήμερα. Μέσα από όλη αυτή τη διαδρομή αναδύεται αναπόφευκτα και η ξεχωριστή προσωπικότητα της Μαρίας Δημητριάδη, που άφησε έντονο το στίγμα της στην αθηναϊκή εικαστική σκηνή των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών.

Η έκθεση θα παρουσιάσει πάνω από 200 έργα 59 καλλιτεχνών και θα συνοδεύεται από πλήρως εικονογραφημένο κατάλογο περίπου 450 σελίδων που θα εκδοθεί σε χωριστό ελληνικό και αγγλικό τόμο. Επίσης, η έκθεση θα πλαισιώνεται από παράλληλες εκδηλώσεις (ξεναγήσεις, συζήτηση στρογγυλής τραπέζης κ.ά.), για τις οποίες θα ανακοινωθούν σύντομα λεπτομέρειες και ακριβείς ημερομηνίες.

Επιμέλεια: Λίζη Πλέσσα
Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: Σταύρος Παπαγιάννης / Stage Design Office
Διοργάνωση: Γκαλερί Μέδουσα, Μουσείο Μπενάκη

John Craxton (προσωρινός τίτλος)
Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού
Εγκαίνια: 12 Απριλίου 2022
Διάρκεια έκθεσης: 13 Απριλίου - 11 Σεπτεμβρίου 2022

Η έκθεση οργανώνεται με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννηση του ζωγράφου και σκηνογράφου John Craxton (1922-2009). Το φως, η ζωή και τα τοπία της Ελλάδας αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης και το κυρίαρχο θέμα στην τέχνη του Craxton από την άφιξή του στην Ελλάδα το 1946 μέχρι και το τέλος της ζωής του.

Η έκθεση μέσα από περίπου 60 έργα που στην πλειοψηφία τους προέρχονται από το Craxton Estate -ορισμένα άγνωστα μέχρι σήμερα- θα καταγράψει το ταξίδι από το σκοτάδι στο φως και τη μετάβαση από την ενδοσκοπική ματιά των μελαγχολικών εικόνων του πολέμου στην αίγλη του Αιγαίου. Ο Craxton εξελίχθηκε σε προσωπογράφο στην Ελλάδα, και για αυτόν τον λόγο θα υπάρχει ένας τοίχος με προσωπογραφίες Ελλήνων καθώς και με σπουδαία μοντερνιστικά έργα επηρεασμένα από μύθους, από σύμβολα, από τον Ελ Γκρέκο και από Βυζαντινά μωσαϊκά. Το κυρίαρχο έκθεμα θα είναι η εντυπωσιακών διαστάσεων ταπισερί «Τοπίο με στοιχεία της φύσης», την οποία ο Craxton σχεδίασε και επέβλεψε στο Εδιμβούργο, όντας εξόριστος κατά την διάρκεια της Δικτατορίας. Εμπνευσμένη από την παραδοσιακή Κρητική υφαντουργία, η ταπισερί συνοψίζει την αγάπη του για τον ελληνικό κόσμο.

Επιμέλεια: Ian Collins
Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: Ναταλία Μπούρα
Διοργάνωση: Μουσείο Μπενάκη, Craxton Estate