Αλέξης Σταμάτης: «Ο δείκτης του Κολοκοτρώνη»

throughtriplewindowpovwithsceniccitydowntowncityscapeblack
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 17 ΙΟΥΝΙΟΥ 2022

Ζητήσαμε από αγαπημένους Έλληνες συγγραφείς να μας αφηγηθούν ιστορίες για το Καλοκαίρι και ιδού τις μας «είπε» ο Αλέξης Σταμάτης.

Το άγαλμα ενός ανθρώπου πάνω σε άλογο, όπου το άλογο έχει και τα δυο μπροστινά του πόδια στον αέρα, σημαίνει πως ο άνθρωπος αυτός πέθανε στη μάχη. Εάν το άλογο έχει το ένα μπροστινό πόδι στον αέρα, τότε ο άνθρωπος πέθανε αργότερα, από τραύματα όμως που υπέστη στις εχθροπραξίες. Εάν το άλογο έχει και τα τέσσερα πόδια στη γη, τότε το άτομο απεβίωσε από φυσικό θάνατο.

Το έφιππο άγαλμα του Κολοκοτρώνη στην οδό Σταδίου έχει το ένα πόδι του σηκωμένο, παρόλο που ο Γέρος του Μωριά πέθανε στις 4 Φεβρουαρίου 1843 από εγκεφαλική συμφόρηση, αμέσως μετά το γάμο του μικρότερου του γιου. Ίσως το άγαλμα ενός τέτοιου ηγέτη δε θα μπορούσε παρά να εκπέμπει αυτόν τον ηρωικό τόνο. Αλλά εκτός από το περήφανα υψωμένο πόδι του αλόγου, υπάρχει και το εμφατικά τεντωμένο χέρι του στρατηγού. Και ο δείκτης που δείχνει ακριβώς απέναντι σε ένα κτήριο της Σταδίου στο σημείο όπου υπάρχει μια στοά.

 

1987: Ενώ λοιπόν ο καύσωνας έχει παραλύσει τα πάντα και η άσφαλτος μαλακώνει κάτω απ’ τα πόδια, εκεί, κάτω από το άγαλμα του Κολοκοτρώνη, μέσ' στην καρδιά των Αθηνών, μέσ' στην καρδιά του θέρους, στέκονται ο συγγραφέας και η γυναίκα.

«Μα που είναι;» ρωτάει εκείνη.

«Απέναντι».

«Που;»

«Δες προς τα που δείχνει ο στρατηγός».

Η στοά που υποδεικνύει ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης διαθέτει στο βάθος ένα καθαρόαιμο ποτάδικο με μεγάλη μπάρα από τα λίγα αυθεντικά που υπάρχουν στην Αθήνα. Στέκι λογοτεχνών και δημοσιογράφων με παραδοσιακή σχέση με το αλκοόλ. Στους τοίχους φωτογραφίες συγγραφέων: Κάφκα, Χέμινγουεϊ, Μίλερ, Μπουκόφσκι. Πέντε έξι άντρες κάθονται στην μπάρα και βασανίζουν τα ποτά τους χωρίς να μιλούν. Με το που μπαίνουν, δυο τρεις αναγνωρίζουν τον συγγραφέα και σηκώνουν τα ποτήρια τους, ενώ το σύνολο στρέφει το βλέμμα προς την γυναίκα της οποίας το λουκ είναι σαν τη μύγα μες στο γάλα. Τη βάζει να κάτσει στη άκρη κι εκείνος κάθεται στο σκαμπό δίπλα της. Είναι στο χώρο του, νιώθει ήδη κάπως καλύτερα. Επίτηδες της είπε εκεί.

Δυο ώρες αργότερα. Έξω τα τσιμέντα φλέγονται. Στο μπαρ το ερκοντίσιον στο φουλ. Εκείνη έχει  φύγει. Εκείνος βασανίζει άλλο ένα ουίσκι. Δίπλα του ένας τύπος γύρω στα πενήντα, με σχετικά παιδικό πρόσωπο, αχτένιστα μαλλιά και γυαλιά. Έχει πιει αλλά είναι σε σχετικά καλή κατάσταση. Τον ξέρει, είναι ένας σκηνοθέτης, που έχει χρόνια να κάνει ταινία. Κάπου τον λυπάται. Όταν δεν αγαπάς τον εαυτό σου πώς να αγαπάς το πλησίον.

«Καλό κομμάτι ε;» Ο τύπος ξερογλειφόταν εδώ και ώρα.

«Μια χαρά».

«Σας είδα κάπως…»

«Μια χαρά».

«Α, καλά… Τι βγάζεις τώρα;»

«Ένα μυθιστόρημα».

«Τι θέμα;» Με αληθινό ενδιαφέρον.

«Ε, τρία είναι τα θέματα: έρωτας θάνατος εξουσία…»

«Ένα είναι το θέμα. Ο κύκλος της ζωής».

Έχει μείνει πια μόνος. Ώρα να γυρίσει. Όμως το χαρτάκι καίει στην τσέπη του. Της υποσχέθηκε ότι θα το δει σπίτι του.  Όμως δεν μπορεί, δεν αντέχει. Το βγάζει, το ξεδιπλώνει, διαβάζει.

Οι ιστορίες πόνου δεν αφορούν τόσο τα θύματα. Αφορούν κυρίως τους θύτες. Ο θύτης είναι που θυμάται τα πάντα, με λεπτομέρειες περισσότερο κι από το θύμα. Όσο για μένα, σκέφτομαι τη νύχτα που πόνεσα για τελευταία φορά. Μα πόσες φορές πόνεσα για τελευταία φορά; Δεν ξέρω. Πρέπει να ναι αρκετές. Χτες το τέλος του τέλους. Δες μπροστά. Μη ξανασκεφτείς τι έγινε με μας πια.

Το ξαναβάζει στην τσέπη. Βγαίνει έξω. Καύσωνας. Ιδρώνει αμέσως.

Ο Κολοκοτρώνης του δείχνει προς τα πίσω. Το σημείωμα της μπροστά. Ο κύκλος της ζωής. Πίσω, μπρος.

Σκέφτεται πως είναι αργά και για τα δυο. Μια σταγόνα σκάει στο πλακάκι κι εξατμίζεται αμέσως. Ιδρώτας, όχι δάκρυ.

Ο Αλέξης Σταμάτης είναι συγγραφέας. Το νέο του μυθιστόρημα Το λευκό δωμάτιο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη