Η άνοδος της θερμοκρασίας και οι μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες δημιουργούν νέα δεδομένα για την αμπελουργία και στην Κρήτη, το Οινοποιείο Ντουράκη ακολουθεί μια πορεία που συνδυάζει τη βιολογική καλλιέργεια, την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας και την ανάδειξη των γηγενών ποικιλιών του νησιού.

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τον αμπελοοινικό κλάδο. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες, οι περίοδοι ξηρασίας και οι αλλαγές στον κύκλο ωρίμασης των σταφυλιών επηρεάζουν τόσο την καλλιέργεια όσο και τα χαρακτηριστικά του κρασιού. Σε αυτό το περιβάλλον, η βιωσιμότητα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι παραγωγοί αναζητούν τρόπους να περιορίσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της δραστηριότητάς τους και να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. Σε αυτό το πλαίσιο, στον Αλίκαμπο Αποκορώνου, στα Χανιά, το Οινοποιείο Ντουράκη αποτελεί ένα παράδειγμα οικογενειακής επιχείρησης που έχει εντάξει την περιβαλλοντική προσέγγιση στην παραγωγική της πορεία εδώ και δεκαετίες.

Μια οικογενειακή επιχείρηση με αφετηρία το 1988
Η ιστορία του οινοποιείου ξεκίνησε το 1988, όταν ο Ανδρέας Ντουράκης επέστρεψε στην Κρήτη, έχοντας σπουδάσει οινολογία στη Γερμανία και εργαστεί σε οινοποιεία του εξωτερικού. Στόχος του ήταν να δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση και να αναδείξει τις δυνατότητες του κρητικού αμπελώνα. Το πρώτο κρασί που εμφιαλώθηκε ήταν το Logari. Από τότε, η πορεία του οινοποιείου συνδέθηκε με την αξιοποίηση των τοπικών ποικιλιών και την προσπάθεια να αποκτήσουν μεγαλύτερη προβολή τα κρασιά της Κρήτης. Ήδη από το 1990, η οικογένεια είχε ξεκινήσει τη φύτευση βιολογικών αμπελώνων σε μικρά αγροτεμάχια γύρω από τον Αλίκαμπο, μια επιλογή που προηγήθηκε της σημερινής ευρύτερης συζήτησης για τη βιώσιμη παραγωγή και έθεσε τις βάσεις για την περιβαλλοντική κατεύθυνση της επιχείρησης.

Από τη βιολογική καλλιέργεια στην ηλιακή ενέργεια
Η βιωσιμότητα στην οινοποιία δεν αφορά μόνο τις πρακτικές που εφαρμόζονται στο αμπέλι. Περιλαμβάνει επίσης την κατανάλωση ενέργειας, τη χρήση των φυσικών πόρων και τα υλικά που χρησιμοποιούνται στην εμφιάλωση και τη μεταφορά του προϊόντος. Στην περίπτωση του Οινοποιείου Ντουράκη, από το 2019 αξιοποιείται ηλιακή ενέργεια για τη λειτουργία του, ενώ η μελέτη των εδαφών, η υπεύθυνη διαχείριση των φυσικών πόρων και η χρήση ελαφρύτερων φιαλών αποτελούν μέρος της προσπάθειας περιορισμού του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Οι συγκεκριμένες επιλογές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε έναν κλάδο που εξαρτάται άμεσα από τις φυσικές συνθήκες. Η διαθεσιμότητα του νερού, η υγεία του εδάφους και η θερμοκρασία επηρεάζουν την ανάπτυξη των αμπελιών και την ποιότητα της πρώτης ύλης, ενώ παράλληλα, η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και του βάρους των συσκευασιών μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των εκπομπών που συνδέονται με την παραγωγή και τη διακίνηση του κρασιού.

Γιατί οι γηγενείς ποικιλίες έχουν σημασία
Μια ακόμη πτυχή της δραστηριότητας του οινοποιείου είναι η ανάδειξη των γηγενών ποικιλιών της Κρήτης. Η διατήρηση και η αξιοποίησή τους συνδέονται με την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου, αλλά και με τη δυνατότητα του ελληνικού κρασιού να διαφοροποιείται σε μια διεθνή αγορά με έντονο ανταγωνισμό. Το Οινοποιείο Ντουράκη έδωσε έμφαση στις τοπικές ποικιλίες από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του, επιδιώκοντας να αναδείξει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους μέσα από τη σύγχρονη οινοποίηση. Η προσέγγιση αυτή συνδέει το κρασί με το έδαφος, το κλίμα και την αμπελουργική παράδοση της περιοχής, στοιχεία που συνοψίζονται στην έννοια του terroir. Σε μια περίοδο κατά την οποία η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή γίνεται ολοένα πιο επιτακτική, η γνώση των τοπικών ποικιλιών και των συνθηκών στις οποίες καλλιεργούνται αποτελεί σημαντικό μέρος της συζήτησης για το μέλλον του αμπελώνα.

Η επόμενη γενιά και ο οινοτουρισμός
Από το 2007, ο Αντώνης και η Εύη Ντουράκη συμμετέχουν ενεργά στην οικογενειακή επιχείρηση, συνεχίζοντας την πορεία που ξεκίνησε ο Ανδρέας Ντουράκης. Η νέα γενιά έχει στραφεί, μεταξύ άλλων, στην καινοτομία, την εξωστρέφεια και την ανάπτυξη του οινοτουρισμού. Μέσα από γευσιγνωσίες και γαστρονομικές εμπειρίες, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν την παραγωγή του κρασιού και να συνδέσουν τις τοπικές ποικιλίες με την κρητική γαστρονομία και φιλοξενία. Η δραστηριότητα αυτή προσθέτει μια ακόμη διάσταση στον ρόλο του οινοποιείου, καθώς ο αμπελώνας δεν αποτελεί μόνο χώρο παραγωγής, αλλά και σημείο επαφής με την ιστορία και την ταυτότητα της περιοχής.

Η πορεία του Οινοποιείου Ντουράκη αναδεικνύει, έτσι, ορισμένες από τις κατευθύνσεις προς τις οποίες κινείται η σύγχρονη ελληνική οινοποιία: την προσαρμογή στις περιβαλλοντικές προκλήσεις, την αξιοποίηση των τοπικών ποικιλιών και τη σύνδεση της παραγωγής με τον τουρισμό. Το ζητούμενο για τον κλάδο δεν είναι μόνο να διατηρήσει την ποιότητα των κρασιών του, αλλά και να διαμορφώσει πρακτικές που θα επιτρέψουν στον ελληνικό αμπελώνα να ανταποκριθεί στις συνθήκες των επόμενων δεκαετιών.