Το Ρέθυμνο της Αγροδιατροφής και της Γεύσης

rethumno-kriti
ΤΕΤΑΡΤΗ, 30 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2022

Mε στόχο την περαιτέρω ανάδειξη και προώθηση του προορισμού, το Επιμελητήριο Ρεθύμνης έχει εντάξει στη στρατηγική του ατζέντα δυναμικά την προβολή του αγροδιατροφικoύ τομέα, των τοπικών επιχειρήσεων και της γαστρονομικής ταυτότητας του τόπου.

Το Ρέθυμνο, ο μοναδικός «λαβύρινθος» της Κρήτης με κοσμοπολίτικο αέρα που «γοητεύει», με τοπικό χαρακτήρα που «εγκλωβίζει» και με μία Παλιά Πόλη που αποτελεί ένα πραγματικό ταξίδι στο χρόνο, έχει εταιρείες που αναδεικνύουν τους γαστρονομικούς θησαυρούς της κρητικής σε Ελλάδα κι εξωτερικό και αποδεικνύουν γιατί η αξία της κρητικής διατροφής έχει καταξιωθεί παγκοσμίως. 

Μία πανσπερμία λοιπόν στοιχείων και χαρακτηριστικών δημιουργούν το αφήγημα του Ρεθύμνου το οποίο είναι πλούσιο, δυνατό, φινετσάτο και αρωματικό. Αλλά κυρίως το αφήγημά του ενορχηστρώνεται από το ιδιαίτερο αγροτουριστικό του τοπίο, την εύφορη γη του, το μοναδικό terroir του και τις ρεθεμνιώτικες εκείνες γεύσεις που εκτοξεύουν όλες τις αισθήσεις. 

Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ρεθύμνης, κος Γιώργος Γιακουμάκης, αναφερόμενος στην ανάπτυξη της περιοχής, τονίζει χαρακτηριστικά ότι: «Eίναι απαραίτητο να βασιστεί ισομερώς σε δύο πυλώνες, στην πρωτογενή μας παραγωγή και στον τουρισμό. Είναι δεδομένο λοιπόν ότι οφείλουμε να υποστηρίξουμε, προωθήσουμε και να αναδείξουμε την ενδοχώρα του Ρεθύμνου, όπου μεταξύ άλλων βρίσκεται εδώ και αιώνες ένας από τους μεγαλύτερους ελαιώνες της Ευρώπης. Άλλωστε, το ιδανικό Μεσογειακό κλίμα του τόπου μας και οι έντονες υψομετρικές και μικροκλιματικές διαφορές ευνοούν τις καλλιέργειες ποικίλων φρούτων και κηπευτικών όλο το χρόνο, ενώ η κτηνοτροφική παραγωγή είναι πολύ σημαντική, σε εθνικό επίπεδο. Η γη αυτή μέσα από τον μόχθο των ανθρώπων της παράγει μοναδικής ποιότητας προϊόντα, όπως χαρούπι, λάδι, τυροκομικά, κρασί, τσικουδιά και πολλά άλλα, τα οποία και προσπαθούμε να κάνουμε γνωστά σε όλο τον κόσμο».  

Ο κ. Γιακουμάκης αναφέρει επίσης ότι «Οι βασικοί μας στόχοι στα πλαίσια αυτού του οράματος συνίστανται στην ενθάρρυνση της εξωστρέφειας  και της συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων μας, με την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση και προώθηση του brand name "Κρήτη". Είναι επίσης  η υποστήριξη της ισόρροπης, πλέον του τουρισμού δηλαδή,  ανάπτυξη του πρωτογενή καθώς και δευτερογενή τομέα, όπου τα τελευταία χρόνια έχει πραγματοποιηθεί ένα ποιοτικό άλμα από τις Κρητικές επιχειρήσεις. Έχουμε εντοπίσει τους άξονες που μπορούν να μας βοηθήσουν να επιτύχουμε τους στόχους μας. Μεγάλες δυνατότητες επίσης παρουσιάζει και η δημιουργία τοπικών αλυσίδων αξίας, ενός μίγματος επιλεγμένων και φυσικά πιστοποιημένων προϊόντων».  

«Ως Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ρεθύμνης και του Περιφερειακού Επιμελητηριακού Συμβουλίου Κρήτης», συνεχίζει, «τα τελευταία χρόνια έχουμε κατορθώσει να δώσουμε νέα ώθηση στην διεθνή αναγνώριση του υψηλού επιπέδου των προϊόντων της Κρητικής γης. Μέσα από συνεργατικές δράσεις, όπως την απόλυτα επιτυχημένη διοργάνωση του Παγκρήτιου Φόρουμ Προώθησης Προϊόντων σε κρητικά ξενοδοχεία και Super Markets στην Κρήτη, αλλά και την αντίστοιχη διοργάνωση του Φόρουμ Προώθησης Κρητικών Προϊόντων σε πανελλαδική κλίμακα, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις εγκαταστάσεις του Ολυμπιακού Σταδίου. Μπορώ να προσθέσω δράσεις όπως η συμμετοχή και υποστήριξή μας στο "Ελληνικό Πρωινό Κρήτης", στο “Σήμα Ποιότητας Κρητικής Κουζίνας της Περιφέρειας Κρήτης”, αλλά και σε περισσότερο εξειδικευμένες δράσεις όπως η επί εννέα έτη διοργάνωση της "Γιορτής Κρητικής Διατροφής" στο Ρέθυμνο, η ενίσχυση επιχειρήσεων μας για συμμετοχή σε μεγάλες εκθέσεις του εξωτερικού όπως η SIAL και η ANUGA, τα οποία αναφέρω απλά ως ενδεικτικά  του πλαισίου των δράσεων μας. Η καταξίωση της ποιοτικής διατροφικής παραγωγής του τόπου μας αποτελεί τον υψηλότερο διαχρονικά στόχο μας, τον οποίο ειλικρινά θεωρώ ότι μπορούμε συνεργατικά να πετύχουμε – είναι κάτι που όλα δείχνουν ότι θα καταφέρουμε» καταλήγει ο κ. Γιακουμάκης. 

Με εφόδιο λοιπόν τις πρώτες ύλες, η κρητική διατροφή απέδειξε ότι κρύβει μέσα της μια φιλοσοφία ζωής, όπου το φαγητό περικλείει ολόκληρο πολιτισμό. 

Καθοριστικός είναι ο ρόλος των τοπικών εταιρειών για την αναγνώριση που απολαμβάνει η κρητική διατροφή από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Τα παραπάνω διαπιστώσαμε μέσα από το οδοιπορικό μας σε οινοποιεία, τυροκομεία κι ελαιοτριβεία, που πραγματοποιήθηκε κατόπιν πρόσκλησης του Επιμελητηρίου Ρεθύμνου με αφορμή την 52η ετήσια τακτική Γενική Συνέλευση του ΕΟΑΕΝ (Επιμελητηριακού Ομίλου Ανάπτυξης Ελληνικών Νησιών). 

Η παραδοσιακή τσικουδιά 
Πρώτη στάση στο 35 Cretan Distillery για γνωριμία με την κρητική τσικουδιά, το παραδοσιακό ποτό της Μεγαλονήσου. Με οικοδέσποινα την ιδιοκτήτρια Ζωή Λαδάκη και ξεναγό τον Μανώλη, μάθαμε ότι το μυστικό της καλής τσικουδιάς κρύβεται στα καλά κρητικά σταφύλια που έρχονται από επιλεγμένους αμπελώνες και στο μεράκι των ανθρώπων που τα επεξεργάζονται, ενώ αντιληφθήκαμε ότι το παραδοσιακό ποτό της Κρήτης, περνάει πλέον σε άλλο επίπεδο.  

Η τσικουδιά ανέκαθεν ήταν για τους Κρητικούς το γιατρικό, το καλωσόρισμα, έναρξη για να φας, έναρξη για να γιορτάσεις, έναρξη για να κουβεντιάσεις. Στις μέρες μας, με τη συμβολή αξιόλογων τοπικών εταιρειών, η τσικουδιά επανασυστήνεται κι ανταγωνίζεται αλκοολούχα ποτά επί ίσοις όροις.  

Σε αυτή την προσπάθεια συμμετέχει και η 35 Cretan Distillery, που προσφέρει ποικιλία σε γεύσεις όπως πολυποικιλιακή τσικουδιά και τσικουδιά από γαλλική ποικιλία Syrah, από ποικιλία Μοσχάτο Σπίνας που βρίσκεται στην ορεινή Κρήτη, τσικουδιά με μέλι, αλλά και παλαιωμένη, εμφιαλώνοντας σε πολυτελή μπουκάλια και διανέμοντας σε ολόκληρη τη χώρα, αλλά και στο εξωτερικό μέσω του ηλεκτρονικού της καταστήματος.  

Το ρεθεμνιώτικο κρασί 
Οι μεγάλες εκτάσεις με αμπελώνες που παράγουν ποιοτικό σταφύλι, η μακραίωνη ιστορία του κρασιού και η παράδοση στην οινοποιία από αρχαιοτάτων χρόνων σε συνδυασμό με την αγάπη που τρέφουν στο Ρέθυμνο για το καλό κρασί, συνθέτουν το καλύτερο σκηνικό για το μέλλον της τοπικής οινοποιίας. 

Το Οινοποιείο Κλάδου, μια οικογενειακή αναπτυσσόμενη επιχείρηση που λειτουργεί από το 1997 κι εκσυγχρονίστηκε πλήρως το 2007 με παράλληλη μεταφορά σε νέες εγκαταστάσεις, αποδεικνύει τη δυναμική που έχει το κρητικό κρασί.  

Η οικογένεια «επένδυσε» στην αναβίωση του βιδιανού, μια εξαιρετική ποικιλία σταφυλιών, που παραλίγο να εξαφανιστεί.  Η ποικιλία βιδιανό εντοπίζεται γύρω από την περιοχή του Ρεθύμνου Κρήτης και καλύπτει μικρές εκτάσεις. 

Χάρη στις προσπάθειες που καταβάλλουν οι οινοποιοί της περιοχής το βιδιανό, αλλά και τα υπόλοιπα εξαιρετικά κρασιά του Ρεθύμνου, αποκτούν πολύ καλή φήμη και δημιουργούν τις καλύτερες συνθήκες για την ανάπτυξη του οινοτουρισμού.   

Είναι και ο λόγος που οι ιδιοκτήτες τους επιλέγουν να κάνουν επισκέψιμα τα οινοποιεία, δίνοντας τη δυνατότητα στον κόσμο να έρθει σε επαφή με τα κρασιά.     

Βιολογικοί αμπελώνες 
Με αυτή τη φιλοσοφία και το οινοποιείο Ζουμπεράκη στην Καλή Συκιά του Ρεθύμνου, υποδέχεται επισκέπτες για να μυήσει όσους ενδιαφέρονται στα μυστικά του κρασιού. Η οινική ιστορία της οικογένειας Ζουμπεράκη γράφεται εδώ και δεκαετίες. 

Με την τρίτη γενιά στο «τιμόνι», το οινοποιείο λειτουργεί σε εγκαταστάσεις 1.000m², αποτελώντας μονάδα-πρότυπο για την Κρήτη, με μοντέρνα υποδομή, σύγχρονα μηχανήματα και προηγμένες διαδικασίες παραγωγής και εμφιάλωσης. 

Ο Νίκος Ζουμπεράκης αναφέρθηκε στην αναβίωση της ποικιλίας βιδιανού, ενώ για τις προτιμήσεις των ξένων τόνισε ότι τα πιο δημοφιλή κρασιά στο εξωτερικό, μαζί με το βιδιανό, είναι ακόμη οι ποικιλίες ασύρτικο και ξινόμαυρο. 

Το οινοποιείο Ζουμπεράκη εμφιαλώνει κρασιά πιστοποιημένης βιολογικής καλλιέργειας και φυσικά κρασιά για λογαριασμό ελληνογαλλικής εταιρείας, καθώς και τσικουδιά, λικέρ, ούζο κ.λπ. 

Γνωριμία με το κρασί 
Νεότερη έλευση στο Ρέθυμνο είναι το οινοποιείο Κουρκουλού που ασχολείται με την παραγωγή κι εμφιάλωση κρασιού εδώ και λίγα χρόνια. Με ξεναγό τον ιδιοκτήτη Στρατή Κουρκουλό, ακολουθήσαμε τα βήματα του κρασιού από τον αμπελώνα μέχρι την απόσταξη και την εμφιάλωση. Σειρά είχε η γευστική δοκιμή που ήρθε να επιβεβαιώσει ότι το κρασί για να αρέσει, χρειάζεται φροντίδα σε όλα τα στάδια. 

Το οινοποιείο Κουρκουλού είναι επισκέψιμο για ξενάγηση και οινογευσία, που περιλαμβάνει βόλτα στο αμπέλι δίπλα από το οινοποιείο, ξενάγηση στον χώρο παραγωγής και εμφιάλωσης, δοκιμή 5 διαφορετικών ετικετών κρασιού με παραδοσιακά παξιμάδια, καθώς κι ελαιόλαδο και ελιές ιδίας παραγωγής. 

Κρητικό λάδι
Σειρά έχει η γνωριμία με το ελαιόλαδο, τον πρωταγωνιστή της μεσογειακής και δη της κρητικής διατροφής, στο οποίο, όπως λένε οφείλουν οι Κρητικοί το μυστικό της μακροζωίας.  Η Εύοσμος ΑΕ – Ελαιώνες Μανωλάκη στην περιοχή Επισκοπής του Ρεθύμνου διατηρεί παράδοση στην παραγωγή γνήσιου κρητικού ελαιόλαδο. 

Όπως μάθαμε, το μοναδικό μικροκλίμα όπου βρίσκονται οι ελαιώνες, ευθύνεται για τα ιδιαίτερα αρωματικά χαρακτηριστικά και την υψηλή ποιότητα γεύσης του ελαιολάδου. Ο Σταύρος και η Ελένη Μανωλάκη ελαιουργοί δεύτερης γενιάς, μίλησαν για την ανοδική ζήτηση που καταγράφει το κρητικό ελαιόλαδο στις αγορές του εξωτερικού, αναφέροντας ότι μεταξύ άλλων η εταιρεία τους εξάγει τυποποιημένο ελαιόλαδο σε Γερμανία, Αμερική, Γαλλία κι αλλού. 

Οι ίδιοι αναφέρθηκαν ακόμη στην αναγκαιότητα να γίνουν συντονισμένες ενέργειες, ώστε το κρητικό ελαιόλαδο να αποτελέσει κομμάτι του αγροτουρισμού, όπως του αξίζει. 

Εκλεκτά Τυριά Κρήτης
Τα τυριά αποτελούν ένα ακόμη μεγάλο κεφάλαιο του νομού Ρεθύμνου. Γραβιέρα, γαλομυζήθρα και ξινομυζήθρα ΠΟΠ, ανθότυρος, αλλά και το ξεχασμένο κατσικίσιο τυροζούλι είναι οι μεγάλοι πρωταγωνιστές. Συστηματικές προσπάθειες για να αναδείξει την υψηλή ποιότητα των κρητικών τυριών σε όλο τον κόσμο κάνει η Τυροκομική Αμαρίου, Α.Ε. 

Ο Ηλίας Μαντζουνέας, αντιπρόεδρος της εταιρείας, αναφέρεται στη σημασία της πρώτης ύλης, λέγοντας ότι το γάλα έρχεται από κατσίκες και πρόβατα που βόσκουν στην καταπράσινη κοιλάδα του Αμαρίου.  

Αυτό σε συνδυασμό με τις σύγχρονες εγκαταστάσεις και την τέχνη των τυροκόμων, καθιστούν μοναδικά και υψηλής ποιότητας τα τυριά, τα οποία εξάγει σε 15 χώρες μέχρι τον Καναδά.  Όπως είπε ο κ. Μαντζουνέας, υπάρχουν μεγάλες προοπτικές για την κρητική τυροκομία, αρκεί να υπάρχει σωστή μέριμνα για επάρκεια της πρώτης ύλης.   

Τυροκομική παράδοση 
Ανάλογες προσπάθειες καταβάλλει και το παραδοσιακό τυροκομείο Βογιατζιδάκη, που εδώ και 63 χρόνια παράγει παραδοσιακά κρητικά τυριά, όπως γραβιέρα, ξινομυζήθρα, ανθότυρα, γραβιέρες και κεφαλοτύρια, με εμπλουτισμένη γεύση, όπως μπούκοβο, θυμάρι κι άλλες πρώτες ύλες άριστης ποιότητας στα Ρούστικα Ρεθύμνου. 

Όπως ανέφεραν οι άνθρωποι του τυροκομείου, η μεγαλύτερη πλέον ζήτηση αφορά μικρές συσκευασίες.  

Μία επίσκεψη στο τυροκομείο είναι ικανή για να μυήσει τον επισκέπτη στα μυστικά της τυροκομίας, που περνούν από γενιά σε γενιά και συντηρούν τη φήμη της Κρήτης για άριστα ποιοτικά τυριά. 

Χαρούπι, το μαύρο χρυσάφι 
Από τροφή της κατοχής, το χαρούπι είναι το πολλά υποσχόμενο τρόφιμο, που τείνει να εξελιχθεί σε μαύρο «χρυσό» της διατροφής. Αυτό τόνισε μεταξύ άλλων, ο Ηλίας Μανούσακας, ιδρυτής της Creta Carob, που επεξεργάζεται το χαρούπι και το μετατρέπει από λάδι και βαλσάμικο, μέχρι σοκολάτα και λαζάνια, αλλά και προϊόν καλλωπισμού. 

Οι χρήσεις του χαρουπιού είναι απεριόριστες, η ευεργετική του δράση όμως μία, ανέφερε ο κ. Μανούσακας, που ήρθε από τον Καναδά στην Κρήτη, φτιάχνοντας την πρώτη μονάδα επεξεργασίας και τυποποίησης προϊόντων από χαρούπι, φθάνοντας σήμερα να εμπορεύεται 68 κωδικούς.    

Όπως είπε, η ζήτηση για προϊόντα από χαρούπι είναι ανοδική, τόσο από Ελλάδα όσο και απ’ όλο τον κόσμο, κάνοντας τον ίδιο υπερήφανο για την αναβίωση του ιδιαίτερου αυτού φρούτου, με τις τεράστιες προοπτικές. Νεότερο και πολλά υποσχόμενο ακόμη, είναι το φραγκόσυκο, το τροπικό φρούτο της Κρήτης, το οποίο επίσης ο κ. Μανούσακας μετατρέπει σε βρώσιμο προϊόν, αναδεικνύοντας έτσι τις ευεργετικές του ιδιότητες. 

Στην αναγκαιότητα στήριξης των παραγωγών, στηρίζοντας εμμέσως την τοπική οικονομία, αναφέρθηκε ο κ. Γιακουμάκης, καθώς όπως είπε: «Τα τοπικά προϊόντα, αναδεικνύουν όχι μόνο την κρητική διατροφή, αλλά και τον κρητικό πολιτισμό σε ολόκληρο τον κόσμο».  

ΦΑΝΗΣ ΖΩΗΣ
[email protected]