Για πολλούς ταξιδιώτες, το ιδανικό ταξίδι δεν μεταφράζεται σε γεμάτο πρόγραμμα, αλλά σε ηρεμία.

Ο χαμηλός βόμβος της σύγχρονης ζωής που σπάνια σταματά πραγματικά είναι πολλές φορές μια υποτιμημένη μορφή κούρασης, ειδικά στα ταξίδια, όπου προσπαθούμε να χωρέσουμε όσο το δυνατόν περισσότερα σε λίγες ημέρες απόδρασης. Για έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό ταξιδιωτών, ωστόσο, οι ιδανικές διακοπές δεν σημαίνουν πλέον ένα γεμάτο πρόγραμμα με αξιοθέατα, δραστηριότητες και διαρκή κίνηση. Σημαίνουν κάτι πολύ πιο απλό: ησυχία.

Τα επιστημονικά δεδομένα φαίνεται να επιβεβαιώνουν αυτό που πολλοί από εμάς αισθανόμαστε. Η ηχορύπανση είναι πολύ πιο επιβαρυντική για την υγεία απ' όσο συνειδητοποιούμε και οι συνέπειές της είναι πλέον δύσκολο να αγνοηθούν. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο περιβαλλοντικός θόρυβος αποτελεί τη δεύτερη σημαντικότερη περιβαλλοντική αιτία προβλημάτων υγείας, μετά την ατμοσφαιρική ρύπανση και οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στην ακοή. Η παρατεταμένη έκθεση στον θόρυβο έχει συνδεθεί με διαταραχές του ύπνου, υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα και εγκεφαλικό επεισόδιο. Παράλληλα, ο ΠΟΥ εκτιμά ότι έως το 2050 περίπου 2,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ενδέχεται να αντιμετωπίζουν κάποιον βαθμό απώλειας ακοής. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η αναζήτηση ενός ήσυχου προορισμού δεν αποτελεί πλέον απλώς μια ευχάριστη επιλογή, αλλά για πολλούς ταξιδιώτες γίνεται μια μορφή αυτοφροντίδας.

Ποια είναι η πιο ήσυχη χώρα του κόσμου;
Για να εντοπίσει τα μέρη όπου μπορεί κανείς να ξεφύγει περισσότερο από τον θόρυβο της σύγχρονης ζωής, η ταξιδιωτική εταιρεία Go2Africa δημιούργησε τον Noise-Free Nations Index, έναν σύνθετο δείκτη που εξετάζει πόσο «ήσυχο» είναι το περιβάλλον κάθε χώρας. Η μεγάλη έκπληξη βρίσκεται στην κορυφή, όπου συναντάμε το Μπουτάν. Η μικρή χώρα της Νότιας Ασίας, φωλιασμένη στα ανατολικά Ιμαλάια, συγκεντρώνει βαθμολογία 89,44 στα 100, κατακτώντας την πρώτη θέση ως η πιο ήσυχη χώρα της κατάταξης.

Πώς μετρήθηκε η «ησυχία»;
Για τη δημιουργία του δείκτη αξιολογήθηκαν επτά παράγοντες: η πυκνότητα του πληθυσμού, η τουριστική πυκνότητα, η έκταση της αγροτικής γης, οι προστατευόμενες περιοχές, η πυκνότητα των μηχανοκίνητων οχημάτων, η πυκνότητα των αεροδρομίων και η πυκνότητα του σιδηροδρομικού δικτύου. Κάθε παράμετρος βαθμολογήθηκε από 0 έως 100 και στη συνέχεια οι επιμέρους βαθμολογίες συνδυάστηκαν σε ένα συνολικό Quiet Score. Επομένως, χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: ο δείκτης δεν αποτελεί μέτρηση ντεσιμπέλ ούτε καταγράφει άμεσα την ηχορύπανση. Αποτυπώνει κυρίως το πόσο έντονη είναι η ανθρώπινη δραστηριότητα και πόσο εύκολο είναι να βρει κανείς μεγάλες, αραιοκατοικημένες και λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές.

Οι 10 πιο ήσυχες χώρες στον κόσμο
Μπουτάν – Σκορ 89,44
Το Μπουτάν είναι γνωστό για τα εντυπωσιακά ορεινά τοπία του και την προσπάθειά του να διατηρήσει αναλλοίωτο το φυσικό και πολιτιστικό του περιβάλλον. Η χώρα διαθέτει περίπου 39.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα δασωμένων βουνών, κοιλάδων και αραιοκατοικημένων ορεινών περιοχών, ενώ ένα ιδιαίτερα μεγάλο ποσοστό της επικράτειάς της αποτελείται από προστατευόμενες εκτάσεις. Οι τουρίστες μπορούν να επισκεφθούν τη χώρα μέσω αδειοδοτημένων τοπικών τουριστικών γραφείων και καταβάλλοντας ημερήσιο Sustainable Development Fee. 

Ναμίμπια – Σκορ 86,69
Η Ναμίμπια καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση και είναι η πρώτη από αρκετές αφρικανικές χώρες που εμφανίζονται στην πρώτη δεκάδα. Είναι μια χώρα της απεραντοσύνης: φιλοξενεί τη Ναμίμπ, μία από τις αρχαιότερες ερήμους του κόσμου, αλλά και την εντυπωσιακή Skeleton Coast. Με μόλις 3,83 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, διαθέτει μία από τις χαμηλότερες πληθυσμιακές πυκνότητες της κατάταξης. Παράλληλα, η τουριστική πυκνότητα είναι μόλις 0,67 επισκέπτες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Το αποτέλεσμα είναι κάτι που γίνεται όλο και πιο σπάνιο στον σύγχρονο κόσμο: η αίσθηση της απόλυτης απομόνωσης.

Μποτσουάνα – Σκορ 80,86
Η Μποτσουάνα βρίσκεται στην τρίτη θέση και αποτελεί έναν από τους κορυφαίους προορισμούς σαφάρι στον κόσμο. Η χώρα έχει επιλέξει ένα μοντέλο τουρισμού χαμηλού όγκου και υψηλής αξίας, περιορίζοντας σε αρκετές περιοχές τον αριθμό επισκεπτών και οχημάτων. Έτσι, η εμπειρία της άγριας φύσης μπορεί να είναι πραγματικά διαφορετική: να παρακολουθεί κανείς ελέφαντες ή άλλα άγρια ζώα στο Δέλτα του Οκαβάνγκο χωρίς να βλέπει άλλα οχήματα στον ορίζοντα.

Ζάμπια – Σκορ 80,64
Η Zάμπια καταλαμβάνει την τέταρτη θέση. Θεωρείται η γενέτειρα του walking safari, μιας μορφής σαφάρι που επιτρέπει στον επισκέπτη να γνωρίσει την άγρια φύση με τα πόδια, σε πολύ πιο αργό και ήσυχο ρυθμό. Παράλληλα, περίπου το 48% της συνολικής έκτασής της είναι προστατευόμενη γη, αφήνοντας τεράστιες περιοχές όπου η άγρια ζωή μπορεί να κινείται χωρίς σημαντική ανθρώπινη παρέμβαση.

Γκαμπόν – Σκορ 80,61
Την πρώτη πεντάδα συμπληρώνει η Γκαμπόν, στη δυτική Αφρική. Περισσότερο από το 85% της χώρας καλύπτεται από πυκνά τροπικά δάση, ενώ το 2002 δημιουργήθηκε ένα σύστημα 13 εθνικών πάρκων που καλύπτει περισσότερο από το 10% της επικράτειας. Ανάμεσά τους βρίσκεται το περίφημο Εθνικό Πάρκο Loango, γνωστό για ελέφαντες που κατεβαίνουν στις παραλίες και ιπποπόταμους που κινούνται κοντά στη θάλασσα.

Βενεζουέλα – Σκορ ​80,20
Η Bενεζουέλα βρίσκεται στην κορυφή της Νότιας Αμερικής, με βαθμολογία 80,20. Από τα tepui (επιβλητικά οροπέδια με κατακόρυφες πλαγιές) της Gran Sabana μέχρι το τεράστιο δέλτα του Ορινόκο, η χώρα διαθέτει εντυπωσιακή φυσική ποικιλότητα. Παρ' όλα αυτά, δέχεται σχετικά λίγους επισκέπτες. Περισσότερο από το μισό της επικράτειάς της, περίπου 54,1%, είναι επίσημα προστατευόμενο, ενώ μεγάλα τμήματα παραμένουν αγροτικά και ελάχιστα επηρεασμένα από την αστική ανάπτυξη.

Τσαντ – Σκορ 79,82
Το Τσαντ βρίσκεται στην έβδομη θέση, κυρίως χάρη στην εξαιρετικά περιορισμένη ανάπτυξη των υποδομών του. Δεν διαθέτει σιδηροδρομικές γραμμές, έχει ελάχιστα αεροδρόμια και μόλις 28,1 μηχανοκίνητα οχήματα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο δρόμου. Σε συνδυασμό με τον μικρό αριθμό τουριστών και τις τεράστιες αγροτικές εκτάσεις, δημιουργείται ένα από τα λιγότερο επηρεασμένα από την ανθρώπινη δραστηριότητα περιβάλλοντα. Η θέση του, ωστόσο, δεν αποτελεί τουριστική σύσταση.

Κεντροαφρικανική Δημοκρατία – Σκορ 78,18
Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία βρίσκεται στην όγδοη θέση. Η πληθυσμιακή της πυκνότητα είναι εξαιρετικά χαμηλή, όπως και η τουριστική κίνηση. Αντίστοιχα περιορισμένη είναι και η κυκλοφορία οχημάτων, ενώ δεν υπάρχει ουσιαστικά σιδηροδρομικό δίκτυο. Και εδώ, όμως, η υψηλή θέση αφορά την απουσία ανθρώπινης δραστηριότητας και όχι την καταλληλότητα της χώρας ως τουριστικού προορισμού.

Mογγολία – Σκορ 75,53
Η Μογγολία είναι η δεύτερη ασιατική χώρα της δεκάδας. Οι τεράστιες στέπες, η έρημος Γκόμπι και οι απομακρυσμένες περιοχές της δημιουργούν ένα σκηνικό όπου η αίσθηση απομόνωσης μπορεί να είναι σχεδόν απόλυτη. Κάποιος μπορεί να περάσει τη νύχτα σε ένα παραδοσιακό ger κάτω από έναν καθαρό νυχτερινό ουρανό ή να ταξιδεύει για ημέρες χωρίς να συναντήσει άλλον άνθρωπο.

Βολιβία – Σκορ 75,40
Τη δεκάδα συμπληρώνει η Βολιβία, γνωστή μεταξύ άλλων για το Salar de Uyuni, τη μεγαλύτερη αλυκή στον κόσμο. Παρά τη δημοφιλία ορισμένων προορισμών της, η χώρα διαθέτει τεράστιες αραιοκατοικημένες εκτάσεις. Η πληθυσμιακή πυκνότητα φτάνει μόλις τους 11,77 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ενώ η τουριστική πυκνότητα παραμένει χαμηλή.

Και η Ελλάδα;
Η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται στην πρώτη 25άδα της δημοσιευμένης κατάταξης και η συγκεκριμένη έρευνα δεν δίνει ξεχωριστό Quiet Score για τη χώρα μας. Η πιο ήσυχη χώρα της Ευρώπης, σύμφωνα με τον συγκεκριμένο δείκτη, είναι η Εσθονία, στην 34η θέση. Ακολουθούν η Φινλανδία στην 39η και η Σουηδία στην 40ή. Η απουσία ευρωπαϊκών χωρών από την κορυφή δεν προκαλεί ιδιαίτερη έκπληξη. Η υψηλή πληθυσμιακή πυκνότητα, τα εκτεταμένα δίκτυα μεταφορών και η έντονη τουριστική δραστηριότητα κάνουν την απόλυτη ησυχία δυσκολότερη. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ήσυχοι προορισμοί. Απλώς ο συγκεκριμένος δείκτης αξιολογεί ολόκληρες χώρες και όχι μεμονωμένα νησιά, χωριά ή φυσικές περιοχές.

Στην αντίπερα όχθη, οι πιο θορυβώδεις
Στην αντίθετη πλευρά της κατάταξης βρίσκεται η Σιγκαπούρη ως η πιο θορυβώδης με Quiet Score μόλις 6,78. Ακολουθούν οι Μαλδίβες (8,48), τα Μπαρμπάντος (10,12), το Κατάρ (15,45) και ο Λίβανος (18,13). Η παρουσία των Μαλδίβων είναι ίσως η μεγαλύτερη έκπληξη. Παρότι στο μυαλό μας είναι συνδεδεμένες με την απόλυτη χαλάρωση, η μεγάλη τουριστική κίνηση, η πυκνότητα πληθυσμού σε ορισμένα νησιά και ιδιαίτερα η έντονη δραστηριότητα στο Μαλέ δημιουργούν ένα πολύ διαφορετικό περιβάλλον. Και αυτό είναι ένα από τα ενδιαφέροντα συμπεράσματα της έρευνας: ο πιο όμορφος ή ο πιο εξωτικός προορισμός δεν είναι απαραίτητα και ο πιο ήσυχος.

Γιατί η ησυχία γίνεται η νέα ταξιδιωτική πολυτέλεια
Έπειτα από χρόνια συνεχών ειδοποιήσεων, γεμάτων προγραμμάτων, οθονών, κυκλοφορίας και διαρκούς ψηφιακής παρουσίας, όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες αναζητούν μέρη όπου δεν χρειάζεται να κάνουν τίποτα. Όπως εξηγεί η Ashley Gerrand, Africa Safari Expert της Go2Africa, οι ταξιδιώτες δεν ζητούν πλέον απαραίτητα περισσότερες δραστηριότητες. Αναζητούν περισσότερο χώρο και λιγότερο κόσμο. Ένα σαφάρι στη νότια ή ανατολική Αφρική μπορεί να προσφέρει ακριβώς αυτή την εμπειρία: να παρακολουθεί κανείς ελέφαντες γύρω από μια υδάτινη πηγή χωρίς να ακούει τίποτα πέρα από τους φυσικούς ήχους του τοπίου ή να κάθεται γύρω από μια φωτιά κάτω από έναν ουρανό χωρίς φώτα και θόρυβο. Και ίσως αυτή να είναι τελικά μια από τις μεγαλύτερες πολυτέλειες των σύγχρονων ταξιδιών: Όχι να δούμε περισσότερα, αλλά να ακούσουμε λιγότερα.