Στα Ανώγεια της Κρήτης, η παράδοση συναντά τη σύγχρονη τέχνη σε ένα ξεχωριστό φεστιβάλ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 04 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026

Στα ορεινά της Κρήτης, εκεί όπου η υφαντική παράδοση αποτελεί κομμάτι της τοπικής ταυτότητας, τα Ανώγεια ετοιμάζονται να υποδεχθούν για δεύτερη χρονιά ένα φεστιβάλ που φέρνει την παράδοση σε διάλογο με τη σύγχρονη τέχνη.

Τα Ανώγεια έχουν τη δική τους ξεχωριστή θέση στον χάρτη της Κρήτης, όχι μόνο για την ιστορία και την παράδοσή τους, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο αυτή συνεχίζει να εξελίσσεται. Τον Σεπτέμβριο, το χωριό γίνεται σημείο συνάντησης της παράδοσης με τη σύγχρονη τέχνη, φιλοξενώντας για δεύτερη χρονιά το Φεστιβάλ Ανυφαντού. Συγκεκριμένα, από τις 5 έως τις 13 Σεπτεμβρίου 2026, το 2ο Φεστιβάλ Ανυφαντού επιστρέφει στο χωριό, φέρνοντας μαζί του θέατρο, μουσική, εικαστικά, εργαστήρια, προβολές και συζητήσεις.

Με αφετηρία την υφαντική παράδοση των Ανωγείων, το φεστιβάλ επιχειρεί να δημιουργήσει έναν διάλογο ανάμεσα στην παράδοση και τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, έχοντας φέτος στο επίκεντρο τη γυναίκα δημιουργό. Η διοργάνωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της παράλληλης δράσης «ΓΥΝΑΙΚΕΣ» του Φεστιβάλ Κρήτης 2026, σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης και τον Δήμο Ανωγείων. Για μία εβδομάδα, διαφορετικοί χώροι του χωριού μετατρέπονται σε σημεία πολιτισμού και συνάντησης, δίνοντας στους επισκέπτες την ευκαιρία να γνωρίσουν τα Ανώγεια μέσα από μια διαφορετική ματιά.

Μαρία Σκουλά, c. Ελίνα Γιουνανλή

Από την υφαντική παράδοση στη σύγχρονη τέχνη
Η αυλαία ανοίγει το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου με το συμμετοχικό εργαστήριο κεντήματος και ύφανσης «Επανυφαίνοντας τη Μνήμη», όπου οι εικαστικοί Δήμητρα Κωνσταντινίδη και Ειρήνη Ξανθιώτη δουλεύουν πάνω σε φωτογραφίες της τοπικής κοινότητας. Το ίδιο βράδυ, στο Υπαίθριο Αμφιθέατρο «Ο Τόπος του Βοσκού», παρουσιάζεται το θεατρικό αναλόγιο «Πρόκνη, Τηρέας, Φιλομήλα – Μια ιστορία μεταμόρφωσης», με τη Μαίρη Καραζήση και τη Μαρία Σκουλά, ενώ ακολουθεί παρουσίαση του μουσικού έργου «Σονέτα προς τ’ Άστρα» του Αλέξανδρου Μίαρη. Την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου πραγματοποιείται θεατρικό εργαστήριο για ενήλικες με τη Μαρία Σκουλά, ενώ το απόγευμα ανοίγει στο Anogeia Weaving House / Ανώγεια Κέντρο Υφαντικής η εικαστική έκθεση «Beyond the Loom / Πέρα από τον Αργαλειό», σε επιμέλεια της Βίκυς Τσίρου.

Η έκθεση, που θα διαρκέσει έως τις 13 Σεπτεμβρίου, φέρνει πέντε νέες δημιουργούς σε διάλογο με την υφαντική παράδοση του τόπου. Μέσα από διαφορετικά μέσα και τεχνικές, οι δημιουργοί εξερευνούν έννοιες όπως το νήμα, η ύφανση, η μνήμη, ο χρόνος, η κοινότητα και η γυναικεία ταυτότητα, συνδέοντας το παρελθόν με τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση.

Οι γριές που μαζεύουν την τσουκνίδα, ©Χαράλαμπος Β

Θέατρο σε ξεχωριστούς χώρους των Ανωγείων
Το πρόγραμμα συνεχίζεται την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου με την παράσταση «Οι γριές που μαζεύουν την τσουκνίδα», σε έρευνα, δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ντέλλα. Η βραβευμένη παράσταση εστιάζει στο γερασμένο γυναικείο σώμα, τη λαϊκή μαγεία, την τροφή και την προφορική ιστορία, μέσα από τρεις γυναικείες μορφές.

Μία ημέρα αργότερα, το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, το σκηνικό μεταφέρεται στον Αρχαιολογικό Χώρο Ζωμίνθου, όπου η ομάδα «Σημείο Μηδέν» παρουσιάζει την «Ιφιγένεια η εν Αυλίδι» του Ευριπίδη, σε μετάφραση Παντελή Μπουκάλα και σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου. Η παράσταση προσεγγίζει μέσα από σύγχρονη ματιά τα διαχρονικά ζητήματα του πολέμου, της εξουσίας, της θυσίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Το φεστιβάλ ολοκληρώνεται την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου με θεατρικό εργαστήριο από την ομάδα «Σημείο Μηδέν», αφιερωμένο στη μέθοδο του Θεόδωρου Τερζόπουλου, και την προβολή του ντοκιμαντέρ «Οι Υφάντρες» του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου στην πλατεία Λιβάδι, στο Περαχώρι. Μετά την προβολή θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με το κοινό και τον σκηνοθέτη.

Η είσοδος σε όλες τις δράσεις είναι ελεύθερη, ενώ για όσες έχουν περιορισμένο αριθμό θέσεων απαιτείται προκράτηση.

Ερμιόνη Συρογιαννοπούλου, Μετάβαση, 2022, Γαλβανι

Η έκθεση «Beyond the Loom»
Στο επίκεντρο του φεστιβάλ βρίσκεται και η εικαστική έκθεση «Beyond the Loom / Πέρα από τον Αργαλειό», η οποία φιλοξενείται στο Anogeia Weaving House / Ανώγεια Κέντρο Υφαντικής από τις 6 έως τις 13 Σεπτεμβρίου. Στην έκθεση συμμετέχουν οι Μαρία-Ελευθερία Καλλέργη, Βάλια Καπελετζή, Δήμητρα Κωνσταντινίδη, Ειρήνη Ξανθιώτη και Ερμιόνη Συρογιαννοπούλου. Οι δημιουργοί προσεγγίζουν την υφαντική παράδοση μέσα από σύγχρονες εικαστικές, σχεδιαστικές και υλικές πρακτικές, δημιουργώντας μια ενδιαφέρουσα συνάντηση ανάμεσα στα παραδοσιακά υφαντά των Ανωγείων και τη νέα δημιουργία.
Έκθεση: 6–13 Σεπτεμβρίου
Ωράριο: Τετάρτη–Κυριακή, 10:00–17:00
Χώρος: Anogeia Weaving House / Ανώγεια Κέντρο Υφαντικής

Έτσι, για λίγες ημέρες, τα Ανώγεια γίνονται κάτι περισσότερο από έναν όμορφο ορεινό προορισμό της Κρήτης: ένας τόπος όπου η παράδοση δεν παρουσιάζεται ως κάτι στατικό, αλλά γίνεται αφορμή για νέες ιστορίες, εικόνες και καλλιτεχνικές δημιουργίες.