Ήρα Κατσούδα: «Το χιούμορ είναι παρηγοριά άμα ζορίζομαι, φυγή όταν θέλω να ξεγλιστρήσω»

gynaika
ΔΕΥΤΕΡΑ, 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2021

Η Ήρα Κατσούδα είναι η εμπνεύστρια της παράστασης «Για γυναίκα, καλή είναι» και κάθε Πέμπτη χρησιμοποιεί τον standup κωμικό της μονόλογο για να θίξει όσα την απασχολούν. Εδώ μας μιλάει για τα κίνητρα πίσω από το κείμενο, για την πορεία και τη δουλειά της.

Η παράσταση «Για γυναίκα, καλή είναι» παρουσιάστηκε πρώτη φορά λίγο πριν τον εγκλεισμό λόγω covid και θίγει θέματα ισότητας των φύλων, κοινωνικά στερεότυπα, οικογένεια, διαζύγιο και πολλά ακόμη, με τρόπο κωμικό και καυστικό.

Περνάει τόσο από θεματικές της καθημερινότητας, από βιωματικές ιστορίες και από καταστάσεις που έχουμε συνηθίσει να αντιλαμβανόμαστε σαν φυσιολογικές, αλλά αν τις κοιτάξει κανείς από το πρίσμα της κωμωδίας, μόνο φυσιολογικές δεν είναι. Ο τίτλος, όπως λέει η δημιουργός, επιλέχθηκε με το εξής σκεπτικό: Την επόμενη φορά που οποιοσδήποτε πει τη φράση «Για γυναίκα, καλή είναι» δεν θα σημαίνει τίποτε παραπάνω πέρα από τον τίτλο μιας παράστασης. Η Ήρα Κατσούδα μας μιλά για την δουλειά της και όλα εκείνα που την εμπνέουν και την κάνουν δημιουργική. 

Με το κίνημα #MeToo να μεγαλώνει και περισσότερες γυναίκες να μην φοβούνται να μιλήσουν, πόσο επίκαιρη είναι η παράσταση «Για γυναίκα είναι καλή»;

Κοίτα. Υπό την κλειστή έννοια του όρου,στην παράσταση δεν υπάρχει θεματολογία για την κακοποίηση. Το λέω γιατί δεν θα ήθελα να γίνουν παρεξηγήσεις και παρερμηνεύσεις. Αλλά, εκτός των άλλων θεματολογιών, ασχολούμαι αρκετά με το θέμα της ισότητας και των κοινωνικών στερεοτύπων, τα οποία εκτός από απαράδεκτα, τα βρίσκω και εντελώς παράλογα. Οι κοινωνικές απαιτήσεις από μια γυναίκα να κάνει οικογένεια, τα παιδιά ως προαπαιτούμενο της ύπαρξης, αλλά και η ομοφοβία, καθιστά την κοινωνία μας μια κοινωνία με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Οπότε με αυτή την ευρεία έννοια των άνισων μεταχειρίσεων και των εξουσιαστικών ρόλων, ναι είναι επίκαιρη.

Φαντάζομαι είναι μία φράση που την έχεις ακούσει και εσύ στη ζωή σου, σε επαγγελματικό επίπεδο και όχι μόνο.

Όλοι μας. Όχι; Θέλω να πω, είναι μια φράση που, ειδικά πριν το κίνημα της τελευταίας περιόδου, έδινε και έπαιρνε. Αν σε έβλεπαν π.χ. να παρκάρεις καλά, να σηκώνεις βάρη στο γυμναστήριο, να καταφέρνεις κάποια χειρωνακτική δουλειά, το άκουγες. Και ξέρεις ποιο είναι το τρελό; Ότι το έλεγαν για κομπλιμέντο! Το θέμα είναι ότι όταν συντάσσεις πρόταση λέγοντας ότι για κάτι, «καλό είναι», πότε αυτό το κάτι δεν είναι καλό, ρε φίλε.

Πώς νιώθεις για την ανταπόκριση του κοινού στην παράσταση;

Η παράσταση παρουσιάστηκε πρώτη φορά τον λίγο πριν κλείσουμε λόγω πανδημίας και η αλήθεια είναι ότι η ανταπόκριση του κόσμου ήταν απίστευτη. Και όσο και να το πεις, όταν παίρνεις τόσο καλό feedback για τη δουλειά σου, δεν μπορείς παρά να χαίρεσαι και να νιώθεις ότι προσφέρεις. Για να καταλάβεις, σε κάποιο σημείο της παράστασης έχω ένα κείμενο και λέω πόσο αγενές είναι να ρωτάς κάποιον «γιατί δεν κάνεις ένα παιδί» ή «πότε θα κάνεις παιδάκι», και έχω αστεία για αυτή την πολύ αγενή και προσωπική ερώτηση. Και το καταπληκτικό είναι ότι έχω λάβει αρκετά μηνύματα από θεατές που μου είπαν ότι συνήθιζαν να κάνουν αυτή την ερώτηση, αλλά μετά την παράσταση συνειδητοποίησαν πόσο λάθος είναι. Αν μπόρεσα να αλλάξω έστω και λίγο κάποια νοοτροπία, δεν έχω καλύτερο!

 Τι σου άφησε η περίοδος του Covid, εκτός από, υποθέτω, λιγότερα λεφτά στο πορτοφόλι και λιγότερες ζωντανές εμφανίσεις;

Ξέχασες και τα ψυχολογικά! Πλάκα κάνω. Έτσι και αλλιώς είχα. Κοίτα, αν εξαιρέσεις το κομμάτι της δουλειάς που πραγματικά με ζόρισε, και δεν εννοώ μόνο το οικονομικό κομμάτι, εννοώ κυρίως το πρακτικό, είμαι υπερκινητική, δεν αντέχω να κάθομαι όλη μέρα, νομίζω ότι την έβγαλα σχετικά καλά. Μην νομίσετε ότι είμαι από αυτούς που γούσταραν καραντίνα και μιλάνε για αυτή σαν να ήταν η φασάρα της ζωή τους, ψήνανε ψωμιά και κάνανε ενδοσκόπηση. Όχι, δεν λέω αυτό, απλά σε σχέση με άλλους που έβλεπα, ήμουν αρκετά καλά. Ειδικά στην περσυνή είχαμε και τα γυρίσματα για την εκπομπή το «Δίκτυο» στην ΕΡΤ, οπότε δούλευα φουλ και δεν την κατάλαβα καθόλου.

Ήταν και περίοδος έμπνευσης, μέσα από τα προβλήματα που ήρθαν από την πανδημία;

Δυσκολεύομαι μετά την καραντίνα να γράψω νέα κείμενα. Και κάθισα και σκέφτηκα και είδα ότι συμβαίνει, γιατί πλέον δεν ξέρω σε ποιον απευθύνομαι. Θέλω να πω, πριν τον κοβηντ είχα την ψευδαίσθηση ότι όλοι μας, παρά τις διαφορές μας και τις διαφωνίες μας, μιλάμε σε μια κοινή βάση λογικής. Μέσα στην καραντίνα, όλο αυτό διαλύθηκε. Έμαθα, για παράδειγμα, ότι υπάρχει κόσμος που πιστεύει ότι τα περιστέρια είναι κάμερες και μας έκλεισαν μέσα για να τους αλλάξουν μπαταρίες. Τι να γράψω εγώ τώρα; Καταλαβαίνεις τι εννοώ; Παρόλα αυτά, ένα από τα πιο όμορφα που έχω κάνει ποτέ, το ΜΠΡΑΗΤ ΣΑΗΝΤ που συνδυάζει κωμωδία και αναπηρία και το κάνουμε με την Δ. Νικητέα, το σκέφτηκα και το βάλαμε μπρος μέσα στην πανδημία, οπότε μπορεί να ξκρινιάζω αλλά τελικά κάποια έμπνευση ήρθε τελικά!

Είναι το χιούμορ η απάντηση ή άμυνα σε πολλά πράγματα και καταστάσεις που βιώνουμε; 

Για μένα είναι και τα δύο. Βασικά πολλά περισσότερα από αυτά. Είναι τρόπος σκέψης, είναι παρηγοριά άμα ζορίζομαι, είναι φυγή όταν θέλω να ξεγλιστρήσω. Αλλά πάνω από όλα, το χιούμορ είναι στάση ζωής. Κοίταξε να δεις. Σε όλα τα πράγματα και τις καταστάσεις υπάρχουν πολλές αναγνώσεις. Και όσο τραγικά και να είναι, (κυρίως όταν είναι τραγικά) πάντα υπάρχει και η κωμική οπτική. Το συμβάν είναι εκεί. Δεν θα αλλάξει. Αλλά μπορείς να αλλάξεις εσύ την σκοπιά που βλέπεις το συμβάν.

Τι νέο έρχεται από την Ήρα Κατσούδα το 2022; Ή να μην κάνουμε τόσο μακροπρόθεσμα σχέδια;

Τολμηρούς σας βρίσκω! Αλλά, άντε, πάμε να κάνουμε λίγο σχέδια για να μπορούμε να τα αλλάξουμε ή να τα ακυρώσουμε, αν συμβεί κάτι. Το 2022 για την ώρα έχει στο πρόγραμμα πολύ γράψιμο. Ετοιμάζω ήδη νέο υλικό για την επόμενη παράσταση μου και συν -συγγράφω ένα θεατρικό, το οποίο ευελπιστούμε να ανέβει φέτος. Αυτά είναι τα ανακοινώσιμα σχέδια. Τα υπόλοιπα αν πάνε όλα καλά και γίνουν, θα τα πούμε εν καιρώ.