Η Άσπα Τομπούλη μάς μιλά για «Το Ηρεμιστικό» του Σάμιουελ Μπέκετ στο θέατρο Φούρνος

iremistikotheatro
ΠΕΜΠΤΗ, 10 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2022

Επίκαιρο όσο ποτέ άλλοτε, το έργο μιλά για την ευθραυστότητα του ανθρώπινου σώματος και της ψυχής, για την αδυναμία της ανθρώπινης επαφής αλλά και την βαθιά ανάγκη της, καταστάσεις που βιώνουμε όλοι μέσα στην καταιγίδα της πανδημίας. Η Άσπα Τομπούλη μας συστήνει την παράσταση και τον εαυτό της.

Αγαπώ τον Μπέκετ και από χρόνια ήθελα να σκηνοθετήσω ένα έργο του. Αγαπώ επίσης την αφήγηση και έχω ασχοληθεί με αρκετά μονολογικά κείμενα ή έχω μεταφέρει πεζά στη σκηνή. Ο συνδυασμός των δύο, με οδήγησε στο να διαλέξω τελικά ένα από τα μικρά αφηγήματα του Μπέκετ, Το Ηρεμιστικό, και όχι ένα από τα θεατρικά του έργα. Το Ηρεμιστικό είναι μία γοητευτική και στοχαστική ιστορία. Ένας μοναχικός άνθρωπος αποφασίζει να διηγηθεί στον εαυτό του μία ιστορία “μήπως και τον ηρεμήσω”, όπως λέει. Στην ιστορία που πλάθει, ήρωας είναι ο ίδιος. Περιπλανιέται σε μία έρημη πόλη αποζητώντας την ζεστασιά της ανθρώπινης επαφής. Στη διάρκεια της περιπλάνησής του παρατηρεί ανθρώπους και πράγματα, έχει παράδοξες συναντήσεις, θυμάται τον πατέρα του, παλιούς έρωτες, έρχεται αντιμέτωπος με τους προσωπικούς φόβους και τις αγωνίες του. Η νυχτερινή περιπλάνηση του αφηγητή είναι ένα ταξίδι στην πόλη αλλά και στον ίδιο του τον εαυτό.

Ήθελα να αποδώσω την παραδοξότητα και την ονειρική ατμόσφαιρα αυτού του αφηγήματος του Μπέκετ αλλά και το απίστευτο, υπόγειο χιούμορ που διατρέχει το κείμενο, το οποίο παλινδρομεί μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίωσης. Με ενδιέφερε ακόμα, το πώς η πυκνή γραφή και οι συνειρμοί του μυαλού του αφηγητή μεταφέρονται σε ζωντανό λόγο και, κυρίως, πώς αποτυπώνονται στην κίνηση των ηθοποιών.

Μοίρασα την αφήγηση σε δύο ηθοποιούς (Δέσποινα Σαραφείδου και Σπύρος Βάρελης) όπου, κάθε τόσο, ο ένας ταυτίζεται ή διαφοροποιείται από τον άλλο ενώ και οι δύο είναι ένα και το αυτό πρόσωπο. Όπως πάντα στις παραστάσεις μου, τα video (του Διονύση Σιδηροκαστρίτη όπως και ο σχεδιασμός των ήχων) έχουν μία οργανική και αναπόσπαστη από το σύνολο της παράστασης λειτουργία - με δυο λόγια, αποτελούν μέρος της αφήγησης και της σκηνικής δράσης. Με τους δύο ηθοποιούς, δούλεψα πολύ πάνω στον λόγο σε συνδυασμό με την κίνηση και το σώμα -ήθελα το μαγικό αυτό κείμενο να βγει αβίαστα, σαν μία ανάσα.

Η μεγάλη ανταπόκριση του κοινού στην παράσταση του Ηρεμιστικού που επαναλαμβάνεται φέτος στο Θέατρο Φούρνος μάς δείχνει, για μια ακόμα φορά νομίζω, ότι τα πραγματικά μεγάλα κείμενα περνούν πάντα στο κοινό γιατί μιλούν στην ψυχή και στο μυαλό του θεατή με τρόπους απρόσμενους, ασύμβατους και αποτελεσματικούς, ενεργοποιώντας μία άλλου είδους συμμετοχή σε αυτά που συμβαίνουν επί σκηνής και σε όσα παίρνει μαζί του ο θεατής μετά το τέλος της παράστασης.

Άσπα Τομπούλη

Το Ηρεμιστικό του Σάμιουελ Μπέκετ παρουσιάζεται σε μετάφραση Εριφύλης Μαρωνίτη, σύλληψη – σκηνοθεσία της Άσπας Τομπούλη, με τους ηθοποιούς Δέσποινα Σαραφείδου και Σπύρο Βάρελη, κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 9:00μμ στο θέατρο Φούρνος (έως 27/2/22).