Είδαμε την παράσταση «Μάκιναλ»

makinal
ΔΕΥΤΕΡΑ, 09 ΜΑΙΟΥ 2022

To 1928 η Σόφι Τρέντγουελ έγραψε ένα έργο για τη φωνή μιας γυναίκας που αδυνατούσε να ακολουθήσει τον μηχανικό παλμό του κόσμου γύρω της.

Εκατό χρόνια μετά η Ιώ Βουλγαράκη και η ομάδα ΠΥΡ επιχειρούν να ακούσουν τη φωνή αυτής της γυναίκας και να την μεταφέρουν στην κεντρική σκηνή του θεάτρου του Νέου Κόσμου.

Πέρα από το γεγονός ότι τα ζητήματα του φύλου παραμένουν άλυτα και επίκαιρα, το έργο διαθέτει μία άκρως ενδιαφέρουσα φόρμα, ένα εξπρεσιονιστικό καμβά πάνω στον οποίο «πατάει» η σκηνοθέτιδα στην προσπάθειά της να αφουγκραστεί την ουσία της ιστορίας της Τρέντγουελ: τη δυστυχία ενός ανθρώπου που ενώ δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο- «δεν είμαι τίποτα περισσότερο από τον καθένα», όπως λέει- δεν μπορεί να συμβαδίσει με τον κόσμο που την περιβάλλει- με τον κόσμο- μηχανή, όπως υποδεικνύει και ο τίτλος του έργου- γι αυτό και σκαλώνει στα γρανάζια, καταλήγοντας να δολοφονήσει ένα άνθρωπο που την καταπιέζει, σε μια προσπάθεια να διεκδικήσει την ελευθερία που αποζητά.

Κarol Jarek

Η ιστορία της Τρέντγουελ αφορά μια γυναίκα- παρέκκλιση που συνδυάζει διαφορετικούς ρόλους, ζει και εργάζεται, συντηρεί τη μητέρα της και γοητεύει το αφεντικό της, έχει έρθει σε ηλικία γάμου και αποφασίζει να παντρευτεί τον προϊστάμενό της καθώς έτσι υποδεικνύουν η μητέρα και η κοινωνία. Έτσι πρέπει, και έτσι γίνεται. Γίνεται μητέρα, και συνεχίζει να ζει στον έγγαμο βίο μέχρι που συναντάει κάποιον, τον ερωτεύεται και ασφυκτιά τόσο στη ζωή της που καταλήγει στο έγκλημα. Για να σταματήσει να ακολουθεί τον ρου της ομοιομορφίας του κοινού.

Η ιστορία θα έλεγε κανείς πως είναι αρχετυπική, καθόλου πρωτότυπη, διορατική και συναρπαστική, ειδικά αν αναλογιστούμε την περίοδο που είναι γραμμένη και τη γυναίκα που ενέπνευσε το θεατρικό, την πρώτη γυναίκα συζυγοκτόνο στις ΗΠΑ που πέθανε στην ηλεκτρική καρέκλα. Όσο ακολουθούμε την πορεία της ηρωίδας, σαν θεατές αλλάζουμε συχνά διάθεση απέναντί της. Είναι ένας χαρακτήρας που πότε μας ξενίζει, πότε μας κουράζει και πότε μας συγκινεί. Σαν θεατές καλούμαστε να γυρίσουμε πίσω μαζί της, να ακολουθήσουμε την πτώση της για να καταλάβουμε πως συνθλίβεται. Και μία κομβική στιγμή στο έργο για αυτό είναι όταν γνωρίζει τον εραστή της και του αποκαλύπτει πως εκείνη τη βραδιά νιώθει πρώτη φορά ευτυχισμένη στη ζωή της. Την είχαμε ήδη δει να υποφέρει, μα δεν καταλαβαίναμε.

Αυτή ακριβώς την πορεία ακολουθεί και η Ιώ Βουλγαράκη στην παράσταση που παρουσιάζει στο θέατρο του Νέου Κόσμου. Παίρνει από το κείμενο όλα εκείνα τα στοιχεία που μπορούν να δομήσουν τον κόσμο του «Μάκιναλ» και να αναπαραστήσουν το δράμα ενός ατόμου που εγκλωβίζεται μέσα στον κόσμο στον οποίο ζει. Ξεκινώντας από την κινήσεις που επαναλαμβάνονται και την ευρύτερη χρήση της επανάληψης και της αξιοποίησης της κίνησης των ηθοποιών, η παράσταση εκμεταλλεύεται τα διάφορα επίπεδα του σκηνικού και εισέρχεται σε ένα κόσμο όπου καταρρέουν τα όρια του ρεαλισμού. Η σκηνοθεσία απομακρύνεται από το συμβατικό, δημιουργώντας εικόνες συχνά ποιητικές, λίγο αλλόκοτες, λίγο μαγικές, που αναζητούν- όπως και η ηρωίδα- αυτόν τον «κάποιον» που θα κατανοεί την έννοια της ελευθερίας. 

Γι' αυτό και δεν θα μπορούσε να ταιριάξει εύκολα άλλη ύπαρξη επί σκηνής από την Δέσποινα Κούρτη. Συνεπής, πειστική, σπαρακτική, συγκινητική, μας παρασέρνει κάθε φορά στις συναισθηματικές εκφάνσεις της ηρωίδας της. Ο υπόλοιπος θίασος δίπλα της αποκτά χαμαιλεοντική παρουσία, επιδεικνύοντας αξιοπρόσεχτο συγχρονισμό και μια καλλιεργημένη ικανότητα του ενός να συμπληρώνει τον άλλο. Είναι πολλά πρόσωπα αλλά γίνονται ένα. 

ΙΩΑΝΝΑ ΒΑΡΔΑΛΑΧΑΚΗ- [email protected]

Συντελεστές 

Μετάφραση: Αργύρης Ξάφης
Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία: Ιώ Βουλγαράκη
Σκηνικό-Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού
Μουσική: Νίκος Γαλενιανός
Επιμέλεια κίνησης: Σοφία Πάσχου
Σχεδιασμός φωτισμών: Αλέκος Αναστασίου
Βοηθός σκηνοθέτη: Έφη Χριστοδουλοπούλου

Παίζουν: Δέσποινα Κούρτη, Δημήτρης Γεωργιάδης, Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, Εμμανουήλ Κοντός, Κατερίνα Νταλιάνη, Αργύρης Ξάφης, Μαρία Σαββίδου

Info
Έως 31/05
Θέατρο του Νέου Κόσμου- Κεντρική Σκηνή
Δευτέρα και Τρίτη 21:15
Προπώληση