3 λόγοι για να δεις τα «Ματωμένα Χώματα»

matomena-xomata
ΤΡΙΤΗ, 17 ΜΑΙΟΥ 2022

Στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

Τα «Ματωμένα Χώματα» της Διδώς Σωτηρίου αποτελούν κάτι σαν κοινό βίωμα της ελληνικής κοινωνίας, ένα εξαιρετικό λογοτεχνικό και πανανθρώπινο κείμενο που αναφέρεται σε μια από τις πιο δύσκολες εποχές της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας. Ούτε το έργο της Σωτηρίου, ούτε η καταστροφή της Σμύρνης χρειάζονται συστάσεις- και ούτε θα έπρεπε.

Αυτό το «τεράστιο» έργο επιχειρεί να μεταφέρει στη σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά ο Γιώργος Παλούμπης, ένας σκηνοθέτης που δεν αποτελεί την προφανή επιλογή για τη σκηνοθεσία ενός τέτοιου έργου, δεδομένης της κλίσης του προς άλλα κείμενα. Ο ίδιος, εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους του ανατέθηκε η σκηνοθεσία, σημειώνει ότι οφείλεται στον τρόπο που χειρίζεται τη βία στις δουλειές του.

Ήταν εύστοχη η επιλογή του; Ναι, για τρεις λόγους:

1. Υπογράφοντας μαζί με τον Αντώνη Τσιοτσιόπουλο τη θεατρική προσαρμογή, ο Παλούμπης καταλήγει σε μια παράσταση πιστή στο πνεύμα του κειμένου της Σωτηρίου. «Αγγίζοντας» με σεβασμό την ιστορία, κόβουν κομμάτια και πρόσωπα για να καταλήξουν σε μια συνεπή και πιο εύκολη στη μορφή αφήγηση, αναδεικνύοντας την ουσία της ιστορίας της Σωτηρίου.

Παράλληλα, επί σκηνής δημιουργείται μια ενιαία, σχεδόν κινηματογραφική αφήγηση, αξιοποιώντας αξιοπρόσεχτα τη λειτουργία της αναδρομικής αφήγησης, της παράλληλης αφήγησης- με τον αφηγητή Νικήτα Τσακίρογλου ως Μανόλης Αξιώτης να κοσμεί σταθερά το αριστερό μέρος της σκηνής, ενώ ο υπόλοιπος θίασος μας μεταφέρει τη δράση και τα μετατοπίσματα στο χρόνο-, της ζωντανής μουσικής, του θεάτρου σκιών, του προτζέκτορα στο βάθος της σκηνής, των φωτισμών και της ίδιας της σκηνής που απλώνεται σε έξυπνα σε επίπεδα- και συμβολισμούς- με την ένταξη της βάρκας. 

2. Όλο αυτό το εντυπωσιακό εγχείρημα έχει ένα μεγάλο σύμμαχο, το θίασο πάνω στη σκηνή που καλείται από τη μία να τηρήσει το μέτρο ερμηνευτικά, και από την άλλη να σμίξει με τους υπόλοιπους σε ένα σύνολο χωρίς παραφωνίες. Και το πετυχαίνουν. Ξεχωρίζει ο Μιχάλης Σαράντης, αλώνει τη σκηνή, μπαινοβγαίνει σε χρονικές περιόδους και συναισθηματικές καταστάσεις και ενσαρκώνει το μεγάλο ανθρώπινο πόνο στον πόλεμο. Πολύ καλοί επίσης ο Αντίνοος Αλμπάνης, ο Στέλιος Δημόπουλος και η Μαρία Νεφέλη Δούκα. Την θεατρική δράση υποστηρίζει έξοχα και διακριτικά η παρουσία του Νικήτα Τσακίρογλου.

3.Παρακολουθώντας την παράσταση είναι αδύνατο να μην γίνουν συνειρμοί με την σημερινή συγκυρία του πολέμου στην Ουκρανία. Ο τρόπος που ο απλός λαός είτε βρίσκεται στο μέτωπο του πολέμου είτε καταδιωγμένος από τη φρίκη του, καταλήγει να συντρίβεται από τη δύναμη της σύγκρουσης είναι σπαραχτικός και ανυπόφορα ίδιος στο βάθος του χρόνου.  Ο πόλεμος είναι σαν την Κίρκη, ακούγεται στην παράσταση. Γιατί μεταμορφώνει σε γουρούνια τους ανθρώπους. Και η παράσταση το δείχνει αυτό, καταφέρνοντας να εστιάσει στην πολυπλοκότητα αλλά και τα όρια της ανθρώπινης φύσης όταν εγκλωβίζεται σε μια ακραία συνθήκη όπως αυτή του πολέμου.

Visual-Storyteller ,

Συμπερασματικά πρόκειται για μια προσεγμένη παράσταση, με έμφαση στη λεπτομέρεια, που εκμεταλλεύεται τα πολλά διαφορετικά της στοιχεία εντάσσοντάς τα στη δομή της αφήγησης και φτιάχνοντας όμορφες αισθητικά εικόνες από τον πόνο του πολέμου. Καθόλου κουραστική παρά τη μεγάλη της διάρκεια, η παράσταση λειτουργεί σαν ένα τσίμπημα, αναβιώνοντας την αίσθηση που σου δίνει το βιβλίο.

Στις αδυναμίες της θα εντάσσαμε κάποια τεχνικά ζητήματα στον ήχο, μια περιττή επένδυση στο συγκινησιακό κομμάτι της ιστορίας, τον θόρυβο και την συνακόλουθη ερμηνευτική ένταση σε κάποιες σκηνές.

ΙΩΑΝΝΑ ΒΑΡΔΑΛΑΧΑΚΗ- [email protected]

Συντελεστές 

Σκηνοθεσία: Γιώργος Παλούμπης
Θεατρική προσαρμογή: Γιώργος Παλούμπης, Αντώνης Τσιοτσιόπουλος
Σκηνικά: Νατάσσα Παπαστεργίου
Φωτισμοί: Βασίλης Κλωτσοτήρας
Μουσική σύνθεση: Κώστας Νικολόπουλος
Σχεδιασμός ήχου-ηχοληψία: Χρήστος Λαμπρόπουλος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Γιώργος Λόξας
Κοστούμια: Έλενα Γιαννίτσα, Νατάσσα Παπαστεργίου
Βοηθός σκηνογράφου: Μαρία Σιαβίκη
Επιμέλεια κίνησης: Βρισηίδα Σολωμού
Βοηθός ενδυματολόγου: Τζούλια Κατζηλέλη
Φιγούρες Θεάτρου Σκιών: Σπύρος Αγγελόπουλος
Οργάνωση παραγωγής: Χρυσαντίνα Κούλουμπου, Μικαέλα Καρή
Εκτέλεση παραγωγής: Κίμων Σοφικίτης
Διεύθυνση παραγωγής: Τάκης Γεώργας, Γιώργος Γεώργας
Επικοινωνία : Μαρία Αδαμοπούλου, Ελένη Λίλη, Χαρούλα Λώλη
Παραγωγή: Gr Entertainment World Ltd
Χειρισμός βιντεοπροβολων: Σοφία Σάτου
Τεχνικός σκηνής: Αντώνης Ανδρουλιδάκης
Φωτογραφίες: Σταύρος Χαμπάκης
Βίντεο promo και θεάτρου σκιών: Θωμάς Παλυβός
Κατασκευή σκηνικών: Μιχάλης Λαγκουβάρδος, Παναγιώτης Λαλουδάκης

Παίζουν: 

Νικήτας Τσακίρογλου, Μιχάλης Σαράντης, Αντίνοος Αλμπάνης, Θάνος Αλεξίου, Στέλιος Δημόπουλος, Μαρία Νεφέλη Δούκα, Τζένη Κόλλια, Φώτης Λαζάρου, Δάφνη Λιανάκη, Ευθύμης Ξυπολιτάς, Παναγιώτα Παπαδημητρίου, Αντώνης Τσιοτσιόπουλος, Κώστας Φυτίλης, Aντώνης Χρήστου

Μουσικοί επί σκηνής:

Αθηνόδωρος Καρκαφίρης & Βαγγέλης Παρασκευαΐδης

Info
Μέχρι 5/06
Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
Τετάρτη και Κυριακή 19:00
Πέμπτη και Παρασκευή 21:00
Σάββατο 18:00 και 21:00  
Προπώληση