Βαγγέλης Αμπατζής: Στον «Μισάνθρωπο» όλοι αγαπούν μια εικόνα εαυτού που δεν ταυτίζεται απόλυτα με την πραγματικότητα

misanthropos
ΔΕΥΤΕΡΑ, 14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2022

Ο Βαγγέλης Αμπατζής, εκ των συμμετεχόντων στην παράσαστη «Ο Μισάνθρωπος», σε σκηνοθεσία Μαρίας Μαγκανάρη, η οποία παρουσιάζεται στο θέατρο Θησείον, μιλάει στο clickatlife για το έργο του Μολιέρου​ και τον ήρωά του, ένα golden boy της εποχής, όπως λέει χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος εξηγεί γιατί ένα παλιό έργο βρίσκει ακόμα χώρο στο θέατρο, υποστηρίζει πως η παράσταση στην οποία συμμετέχει ξεχωρίζει λόγω των ανθρώπων που έχουν δουλέψει για αυτή και δηλώνει πως είναι αισιόδοξος για το μέλλον του θεάτρου. Τουλάχιστον για όσους καταφέρνουν να δουλεύουν σ’ αυτό και με ανθρώπινους όρους, όπως σημειώνει. 

Συμμετέχετε στην παράσταση «Μισάνθρωπος» που ανεβαίνει στο θέατρο Σφενδόνη σε σκηνοθεσία Μαρίας Μαγκανάρη. Πείτε μας δυο λόγια για την παράσταση.

Πρόκειται για το γνωστό μολιερικό έργο στο οποίο βλέπουμε εκπροσώπους της γαλλικής αριστοκρατίας του 17ου αιώνα να γίνονται θύματα της ίδιας τους της φαυλότητας. Από την οπτική πάντα του κεντρικού χαρακτήρα Αλσέστ. Η υποκρισία είναι τόσο ουσιώδες χαρακτηριστικό αυτών των ανθρώπων που καταλήγει να είναι κάτι απλώς φυσιολογικό. Ο βασικός τρόπος επικοινωνίας, ο μόνος τρόπος για να υπάρχουν. Τι σχέση μπορεί να έχουν αυτοί οι χαρακτήρες με τους σημερινούς ανθρώπους; Ε δεν απέχουν και εκατομμύρια χρόνια. Πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να έχουν την επιθυμία να είναι γενικά αρεστοί, εξακολουθούν να ψάχνουν τρόπους να ανέλθουν κοινωνικά ή να διατηρήσουν τα προνόμιά τους με κάθε μέσο, σε γενικές γραμμές βασιλεύει στην κοινωνία μια λογική εγωισμού, ατομικού δρόμου, όπως επίσης οι άνθρωποι συνεχίζουν να αγαπούν και να ζηλεύουν.

Ποιος ο ρόλος σας και πώς θα τον χαρακτηρίζατε;

Ο Ακάστ. Ένας νεαρός μαρκήσιος, που λατρεύει την καλή ζωή και τις απολαύσεις. Αυτό του έδωσαν, αυτό έμαθε, αυτό εμπιστεύεται. Ένα golden boy της εποχής.

Ο «Μισάνθρωπος» είναι από τα έργα που συχνάζουν στις ελληνικές θεατρικές σκηνές. Ποιος πιστεύετε είναι ο λόγος;

Για να εξακολουθεί να παίζεται όχι μόνο στις ελληνικές σκηνές αλλά παγκοσμίως, τόσα χρόνια, θα υπάρχουν πολλοί λόγοι. Ίσως ένας από αυτούς είναι πως συνδυάζονται το δράμα και η απελπισία ολοκληρωμένων θεατρικών χαρακτήρων με την ελαφρότητα των στοιχείων που απορρέουν από την κωμική θεατρική παράδοση και φτάνει πίσω ως την Commedia dell’ Arte. Κάποιοι επιλέγουν να αναδείξουν αυτό τον συνδυασμό, κάποιοι τη μία πτυχή περισσότερο, κάποιοι την άλλη και κάποιοι καμία.

Τι κάνει να ξεχωρίζει τον «Μισάνθρωπο» της παράστασής σας;

Πρωτίστως οι άνθρωποι που φτιάχνουν την παράσταση. Ο σεβασμός και η αγάπη που δείχνει η σκηνοθέτρια τόσο στο έργο όσο και στη σπουδαία μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη. Η προσοχή που δίνεται στο δράμα των κεντρικών χαρακτήρων χωρίς να λείπει η φαιδρότητα της συνθήκης ως υπόκρουση. Η εγγύτητα της ιστορίας με τις έμμεσες αναφορές σε μια κοινωνία που απέχει είκοσι με τριάντα χρόνια από εμάς. Η κοινωνία και η εποχή μέσα στην οποία μεγαλώσαμε οι περισσότεροι και οι περισσότερες.

Ο «Μισάνθρωπος» αφορά την ιστορία ενός προβληματικού ανθρώπου που δεν μπόρεσε να προσαρμοστεί σε μια κοινωνία που αποτελείται από εξίσου προβληματικούς ανθρώπους. Είναι έτσι;

Είναι προβληματικό να ζητάς ειλικρίνεια και ευθύτητα; Ή να είσαι πολύ ερωτευμένος; Ποιο είναι άραγε το μέτρο σύγκρισης του προβληματικού; Εκτός του “μισανθρώπου” Αλσέστ πάντως, ούτε οι υπόλοιποι χαρακτήρες μου φαίνονται και πολύ προσαρμοσμένοι στην κοινωνία τους. Οι περισσότεροι κουβαλάνε μία ματαίωση που πασχίζουν να κρύψουν. Και αυτή η προσπάθεια μέχρι εξαντλήσεως τους δίνει τελικά γνωρίσματα υπερβολικά, απροσάρμοστου ανθρώπου.

Θα έπρεπε το έργο να λέγεται «Οι Μισάνθρωποι»;

Θα μπορούσε ναι. Μιας και όλοι αγαπούν μια εικόνα του εαυτού τους που δεν ταυτίζεται απόλυτα με την πραγματικότητα. Κι όταν τύχει να το καταλάβουν αυτό τι μένει; Το να μισούν όσα δεν ανταποκρίνονται σ’αυτή την εικόνα.

Μιλήστε μας για τη συμμετοχή σας στις φετινές «Παραβάσεις», το Θεατρικό Αναλόγιο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Είναι ένα θεατρικό αναλόγιο μιας συνοπτικής εκδοχής του έργου “Αγάπης Αγώνας Άγονος” του Σαίξπηρ σε σκηνοθεσία Άρη Μπαλή και καλλιτεχνική επιμέλεια Έκτορα Λυγίζου. Μαζί με άλλους πέντε εξαιρετικούς συναδέλφους. Ευτυχής για αυτή τη συνεργασία. Εντάσσεται σε μια σειρά αναλογίων που διερευνούν τέσσερις σαιξπηρικές κωμωδίες μέσα από μια σύγχρονη οπτική με γνώμονα αφενός την αγάπη για αυτά τα κείμενα και αφετέρου τη χρήση απλών μέσων.

Ετοιμάζετε κάτι άλλο;

Θα συμμετάσχω στο θεατρικό ανέβασμα του μυθιστορήματος “Άκρα Ταπείνωση” της Ρέας Γαλανάκη, σε σκηνοθεσία Παντελή Φλατσούση στο θέατρο Θησείον από τον Φεβρουάριο.

Μετά την πανδημία, ένας πόλεμος στο κατώφλι της Ευρώπης και μια ενεργειακή κρίση σε πλήρη εξέλιξη. Είστε αισιόδοξος για το μέλλον; Είναι αποκούμπι το θέατρο;

Ναι για όσους καταφέρνουν να δουλεύουν σ’ αυτό και με ανθρώπινους όρους.

Η κρίση του κόστους ζωής μας επηρεάζει ήδη όλους, πράγμα που πιθανό να έχει αντίκτυπο στις θεατρικές σκηνές φέτος. Από την άλλη παρατηρείται μια στροφή στις τηλεοπτικές παραγωγές, γεγονός που δημιουργεί θέσεις εργασίας. Πώς βλέπετε τα πράγματα;

Η τηλεόραση πράγματι πρόσφερε δουλειά σε πάρα πολλούς συναδέλφους και καλά έκανε. Ας κάνει κι ένα καλό! Το θέατρο, από την άλλη, θα είναι πάντα το πεδίο έρευνας, άσκησης, προβληματισμού, σύγκρουσης, απελευθέρωσης όταν ισχύουν συγκεκριμένοι όροι και προϋποθέσεις για τη λειτουργία του και την εργασία των ηθοποιών. Γι’ αυτό και είναι εξόφθαλμα δυσανάλογη η χρηματοδότηση θεατρικών σκηνών ή ομάδων σε σχέση με την τηλεόραση (το ίδιο ισχύει και για τον κινηματογράφο σε σχέση με την τηλεόραση). Ίσα ίσα φαίνεται πως η τάση είναι να συρρικνωθεί κι άλλο ή να εξαφανιστεί η όποια στήριξη στον θεατρικό κλάδο. Στο τηλεοπτικό σύμπαν, ακόμα και στις λεγόμενες “εναλλακτικές” παραγωγές με κάποιον κοινωνικό προβληματισμό θα προβληθούν τα στερεότυπα που δεσπόζουν στην κοινωνία ή όσα παρεκκλίνουν στο μέτρο που μπορούν να ενσωματωθούν από το σύστημα. Μιλάμε για έτοιμες, γνωστές συνταγές. Ευτυχώς, ακόμα, κάπου, σε κάποιες περιπτώσεις το θεατρικό τοπίο μπορεί και να διαφέρει. Και αυτό έχει ένα κόστος.

ΙΩΑΝΝΑ ΒΑΡΔΑΛΑΧΑΚΗ- [email protected]

Info
Έως 8 Ιανουαρίου 2023
θησείον, ΕΝΑ ΘΕΑΤΡΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ
Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21:00
Κυριακή στις 19:00
Προπώληση

Συντελεστές
μετάφραση: Χρύσα Προκοπάκη
σκηνοθεσία: Μαρία Μαγκανάρη
σκηνικά: Φιλάνθη Μπουγάτσου
κοστούμια: Παύλος Θανόπουλος
φώτα: Μαρία Γοζαδίνου
μουσική: Πέτρος Μάλαμας
βοηθός σκηνοθέτιδας: Άννα Καραμανίδου
φωτογραφίες: Μαρία Γοζαδίνου
επικοινωνία: Ευαγγελία Σκρομπόλα

Παίζουν (με αλφαβητική σειρά):
Βαγγέλης Αμπατζής
Μαρία Γεωργιάδου
Πάολα Καλλιγά
Σύρμω Κεκέ
Γιάννης Κλίνης
Κώστας Κορωναίος
Κώστας Κουτσολέλος
Μαρία Μαγκανάρη