Από την Σμαρώ Κώτσια, Θεατρολόγο - Κριτικό Θεάτρου.

Το 12ο Διεθνές Φεστιβάλ Άνδρου έκλεισε με την επιτυχημένη παράσταση "Μήδεια", του Ευριπίδη σε διασκευή και σκηνοθεσία του Σέρβου Νικίτα Μιλιβόγεβιτς. Το Διεθνές Φεστιβάλ Άνδρου είναι ένας καταξιωμένος θεσμός, ο οποίος  διανύει μια λαμπρή πορεία εδώ και μια δωδεκαετία υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του πολυβραβευμένου σκηνοθέτη Παντελή Βούλγαρη. Το Φεστιβάλ πραγματοποιείται με την οικονομική στήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και διοργανώνει με την αμέριστη στήριξη της η Α.Μ.Κ.Ε. "Φίλοι Φεστιβάλ Άνδρου". Κάθε καλοκαίρι πληθώρα παραστάσεων παρουσιάζονται στο  κομψότατο Ανοιχτό Θέατρο Άνδρου (2015), μια ευγενική χορηγία του Αλκηβιάδη  Τάττου καθώς και σε άλλα σημαντικά τοπόσημα της Χώρας. Το Διεθνές Φεστιβάλ Άνδρου ξεκινά την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου και ολοκληρώνεται προς το τέλος Αυγούστου φιλοξενώντας μια ευρεία γκάμα καλλιτεχνικών εκδηλώσεων: παραστάσεις χορού, θεάτρου, συναυλίες ελληνικής, ξένης και κλασσικής μουσικής, όπως και τοπικά καλλιτεχνικά σχήματα,

Η "Μήδεια" παρουσιάζεται το 431π.χ., μέρος μιας τετραλογίας, η οποία, τότε, καταλαμβάνει την τρίτη θέση. Ο Ευριπίδης δημιουργεί μια τραγική ηρωίδα, θεϊκής καταγωγής, βασιλικής γενιάς, γνώστρια της  μαγικής τέχνης, η οποία έμελλε  να αποκτήσει τη φήμη της πιο διαβόητης παιδοκτόνου μητέρας στο διάβα των αιώνων.

Maria Lampriadou

Η Μήδεια κυριευμένη από ερωτικό πάθος για τον Ιάσονα τον βοηθά να αποκτήσει το χρυσόμαλλο δέρας, τον πολυπόθητο στόχο της Αργοναυτικής Εκστρατείας, χρησιμοποιώντας τις μαγικές της ικανότητες και σκοτώνοντας τον αδελφό της, συμβάλλοντας έτσι στη δημιουργία του ηρωικού status του Ιάσονα για να μπορέσει να γίνει βασιλιάς στην Ιωλκό. Ο Ιάσονας, τηρώντας τους όρκους αιώνιας πίστης,  παίρνει μαζί του τη Μήδεια, η οποία εγκαταλείπει  την πατρίδα της και τον βασιλικό της οίκο  ακολουθώντας τον στην Ελλάδα, του χαρίζει δύο γιους και μετά από χρόνια βρίσκονται στην Κόρινθο, όπου ο Ιάσονας ερωτεύεται τη Γλαύκη την νεαρή κόρη του βασιλιά Κρέοντα. Ο βασιλιάς φοβούμενος τις μαγικές δυνάμεις της Μήδειας, μιας ξένης, μιας  απειλητικής βάρβαρης, της ζητά να εγκαταλείψει τη χώρα. Εκείνη γίνεται εμπόδιο στην εξουσία, μένει πλέον άπατρις, χωρίς οίκο και ουσιαστική ταυτότητα, μετατρέπεται από σύζυγος  με κοινωνικό κύρος σε προδομένη γυναίκα, περιπλανόμενη  εξόριστη, μια παρία της κοινωνίας. Ένα δυνατό κύμα εκδίκησης την κυριεύει, ένα παράφορο μένος να πονέσει βαθιά τον Ιάσονα την κατακλύζει και για αυτό προχωρά στην παιδοκτονία στομώνοντας το μητρικό της φίλτρο. Ο καινοτόμος τραγικός ποιητής εμπνέεται μια 'ιδιόμορφη'  κάθαρση για μια παιδοκτόνο. Ο από μηχανής Θεός είναι ένα χρυσό άρμα, όπου  επιβαίνει  η Μήδεια για να επιστρέψει στον προπάτορά της Ήλιο.

Maria Lampriadou

Τον Νικίτα Μιλιβόγεβιτς, όπως γράφει στο σκηνοθετικό του σημείωμα στο εμπεριστατωμένο και καλαίσθητο πρόγραμμα της παράστασης, τον απασχολεί "τί συμβαίνει μέσα το μυαλό της Μήδειας μετά τη διάπραξη της παιδοκτονίας". Ο σκηνοθέτης στη διασκευή του έργου κινείται στον αντίποδα του Ευριπίδη. Ενώ ο τραγικός ποιητής επιλέγει τη μεγαλειώδη Ανάληψη της Μήδειας επιβεβαιώνοντας τη θεική της καταγωγή, ο Μιλιβόγεβιτς την καταβυθίζει στο έρεβος των τύψεων, την παγιδεύει σε έναν αέναο κύκλο ερινύων και αναμνήσεων, σε μια καταδίκη θραυσμάτων μνήμης χωρίς διαφυγή. Ένα εφιαλτικό αποσπασματικό 'μοντάζ' καθοριστικών εικόνων  και στιγμών, όπου το παρελθόν παρεμβάλλεται στο παρόν και εισβάλλει στο μέλλον, 'σφηνώνει' υπαινικτικά στη μεγαλύτερη αφήγηση για να μπορέσει ο σκηνοθέτης να δομήσει το σύμπαν της παράστασης.

Όλη η παράσταση έχει ως κέντρο τη Μήδεια με τους υπόλοιπους ρόλους να κινούνται σαν δορυφόροι γύρω της, ένα επαναλαμβανόμενο γαϊτανάκι προσώπων - φαντάσμαων και εμμονών, το οποίο ανασύρεται αενάως από τη μνήμη της. Ο Νικίτα Μιλιβόγεβιτς μεταβάλλει την υπόσταση του Χορού, από γυναίκες της Κορίνθου, οι οποίες συμπαρίστανται στη ξένη αλλά φρίττουν με τα τερατώδη έργα της, σε ένα σώμα αλλόκοτων υπάρξεων, τερατόμορφων, ζωόμορφων, με κέρατα και έντονα βαρβαρικά στοιχεία. Οι εντυπωσιακές μάσκες του Νικόλα Παπαδόπουλου τρομακτικές και υπερμεγέθεις  κοσμούν τα κεφάλια ενός άφυλου εφιαλτικού Χορού δαιμόνων που κατατρέχει και συνθλίβει τη Μήδεια. Η  χρήση ποικίλων σκηνοθετικών ευρημάτων και η πληθώρα  συμβόλων και συμβολισμών, τα οποία αποτελούν οργανικό μέρος της αφήγησης, υπηρετούν  απόλυτα, ίσως με κάποια υπερβολή, τη σκηνοθετική ανάγνωση. Ο Ιάσονας στον εφιάλτη εμφανίζεται με τη μορφή  προβατόσχημου λύκου, σύμβολο υποκρισίας, το χρυσό γάντι του Κρέοντα κραδαίνει την απειλητική δύναμη της εξουσίας, ο όρκος του Ιάσονα αγκαλιάζοντας ένα καρουζέλ, παραπέμπει στις ευτυχισμένες και ανέφελες ημέρες, τα αρκουδάκια, τα παιδικά ρουχαλάκια αντί των παιδιών, ένα κατακόκκινο μπαλόνι παρασύρεται από το καλοκαιρινό αεράκι προς τον νυχτερινό ουρανό, καθώς τα παιδιά ξεψυχούν, η κόκκινη πόρτα λειτουργεί σαν πέρασμα από το παρελθόν στο παρόν, από το  δημόσιο στο ιδιωτικό, από την ανάμνηση στην πραγματικότητα, από τη ζωή στον θάνατο, το γεωργιανό μοιρολόι από την αισθαντική Μαριάμ Ρουχάτζε συνοδεύει σαν αίσθηση την αποτρόπαια πράξη της παιδοκτονίας..........

Maria Lampriadou

Το σκηνικό του Σωτήρη Μελανού είναι απλό, λειτουργικό και αποτυπώνει ευρηματικά τη σκηνοθετική προσέγγιση. Ένας κόκκινος κύκλος, στο κέντρο της σκηνής, σφίγγει σαν μέγγενη τη Μήδεια, ένα νοητό  'αλωνάκι' μνήμης, καθώς αυτή βυθίζεται μέσα σε έναν  μαύρο πολτό σπό 'κουρέλια,' εφιαλτικά ξέφτια αναμνήσεων, αξιοπρέπειας, προδοσίας, αδυναμίας, οργής, εκδίκησης....... Η μουσική του Δημήτρη Καμαρωτού,  με μουσικούς επί σκηνής τους Στέλιο Κατσατσίδη και Βαγγέλη Παρασκευαίδη, λειτουργεί σαν μουσικό χαλί τονίζοντας τις ψυχολογικές μεταπτώσεις των ηρώων και τις ποικίλες καταστάσεις. Οι φωτισμοί του Νίκου Βλασόπουλου συμβάλλουν καθοριστικά στη δημιουργία φωτιστικών τοπίων. Εξαιρετική η κίνηση του Χορού (Ηλέκτρα Καρτάνου, Εμμανουήλ Κοντός, Ιωάννα Μπιτούνη, Κατερίνα Νταλιάνη, Μαριάμ Ρουχάτζε, Νίκος Τσιμάρας) από την Amalia Bennett. Δημιουργεί ένα συμπαγές σώμα με πολλαπλές εξάρσεις και απότομες εναλλαγές.

Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη ξυπόλητη, μέσα στο βαθύ μπορντό φόρεμά της (ενδυματολόγος η Βασιλική Σύρμα) κυριαρχεί  στη σκηνή και καταθέτει μια στιβαρή Μήδεια, η οποία έχει τον απόλυτο έλεγχο των φρικτών πράξεών της και ταυτόχρονα δεν αποποιείται την οδύνη που προκαλούν. Ερμηνεύει με συγκλονιστική υποκριτική δυνότητα τη τραγική ηρωίδα, σμιλεύοντας  μια αγέρωχη περσόνα χωρίς  περιττούς μελοδραματισμούς, με πάλλουσα εσωτερική δύναμη, αδάμαστη αγριότητα, σφοδρή εκδικητική μανία, με ανείπωτη αξιοπρέπεια μια εγκαταλελειμμένη γυναίκα χωρίς κανένα κοινωνικό  έρεισμα αλλά με αδάμαστη προσωπικότητα. Ένα αψεγάδιαστο 'κεντημα' υποκριτικής λεπτομέρειας και λεπτότητας. Ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος υποδύεται έναν Ιάσονα δυναμικό, ορθολογιστή, καιροσκόπο, ο οποίος αθετεί, απροκάλυπτα, τους όρκους αιώνιας πίστης και αγάπης προκειμένου να επιτύχει κοινωνική, οικονομική και πολιτική ανέλιξη με έναν νέο γάμο. Ένα άτομο υποκριτικό, το οποίο, όμως, παρουσιάζει κάποιες ρωγμές πόνου και συντριβής μετά την παιδοκτονία. Ο Άρης Λεμπεσόπουλος, ως Κρέων, εκπροσωπεί την αλαζονεία της εξουσίας χωρίς να ξεφεύγει από την υποκριτική του μανιέρα. Ο Τάσος Σωτηράκης δημιουργεί έναν Αιγέα λιτό με δυναμική παρουσία και σκηνικό εκτόπισμα. Ο δε Διονύσης Πιφέας καταθέτει με καθαρότητα και συνέπεια τον ρόλο του Αγγελιοφόρου. Η Ρένη Πιττακή πλάθει με μέτρο, έντονη συναισθηματική εκφραστικότητα και μακρόσυρτες σιωπές τον ρόλο της Τροφού. Ένα πλάσμα, το οποίο εκπροσωπεί ένα υγιές κομμάτι της ζωής της Μήδειας στην εφιαλτική περιδίνηση του μυαλού της. Μια σοφή ύπαρξη, η οποία, δίκην Χορού,  σχολιάζει τα τεκταινόμενα επί σκηνής μονολογώντας διαρκώς " Ήταν ανάγκη”, σέρνοντας ένα λευκό εύθραυστα ομοίωμα οίκου, τονίζοντας το τραγικό μέγεθος του έργου.