Facts και χρήσιμες πληροφορίες για τον HIV και το AIDS που πρέπει όλοι να γνωρίζουν

hiv
ΠΕΜΠΤΗ, 01 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022

Η 1η Δεκεμβρίου είναι από το 1988 η Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS και αποτελεί πάντα μια καλή αφορμή να ενημερωθούμε, να εξεταστούμε και να δώσουμε στο θέμα την προσοχή που του αξίζει, ώστε να το αντιμετωπίζουμε σωστά, είτε αφορά εμάς, είτε τους γύρω μας.

Μπήκε στις ζωές μας τη δεκαετία του ’80 ως ένας ιός που έμοιαζε πολύ τρομαχτικός, που μεταδιδόταν πολύ διαφορετικά από τους ιούς που γνωρίζαμε μέχρι τότε και που έχει κοστίσει τη ζωή μέχρι σήμερα σε 40,1 εκατομμύρια ανθρώπους, ανάμεσά τους και αγαπημένοι καλλιτέχνες, όπως ο Freddie Mercury, ο Rock Husdon, ο Anthony Perkins, ο Rudolf Nureyev και πολλοί ακόμη.

Τι είναι και πού συναντάται περισσότερο
HIV σημαίνει Ιός Ανοσοανεπάρκειας του Ανθρώπου (Human Immunodeficiency Virus) και πρόκειται για έναν ιό που καταστρέφει κύτταρα του ανοσοποιητικού, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να μην έχει κατάλληλη προστασία από λοιμώξεις και άλλες ασθένειες.

​Η περιοχή που επηρεάζεται πιο σοβαρά από οποιαδήποτε άλλη είναι η υποσαχάρια Αφρική, όπου περίπου 1 στους 20 φέρει τον ιό και αποτελεί σχεδόν το 70% του συνόλου των φορέων παγκοσμίως.

Τι λένε οι αριθμοί
Από την εμφάνιση του ιού μέχρι σήμερα, έχουν μολυνθεί 84 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Περίπου το 0,8% ενηλίκων ηλικίας 15-49 ετών ζουν με τον ιό παγκοσμίως, σύμφωνα με το hivaids.gr. Ακόμη, 1 στους 8 που έχει τον ιό δεν το γνωρίζει.

Υπάρχουν συμπτώματα;
Εντός των πρώτων 2-4 εβδομάδων από τη λοίμωξη με HIV, μπορεί κάποιος να παρουσιάσει συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, όπως κόπωση, πυρετό, πονοκέφαλο, πονόλαιμο, πόνο στους μυς και τις αρθρώσεις. Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν πρησμένους λεμφαδένες, εξανθήματα, βήχα, διάρροια, απώλεια βάρους. Χωρίς θεραπεία, μπορεί να αναπτυχθούν σοβαρές ασθένειες, όπως σοβαρές λοιμώξεις, μηνιγγίτιδα και κάποια είδη καρκίνου.  

HIV και αγωγή
Σήμερα, κατά μέσο όρο 38,4 εκατομμύρια άνθρωποι φέρουν τον ιό παγκοσμίως και από αυτούς το 73% έχει πρόσβαση σε αντιρετροϊκή θεραπεία. Στην Ελλάδα, τα στοιχεία για το 2021 του ΕΟΔΥ δείχνουν ότι η επιδημία του AIDS υποχωρεί, με καταγραφή 3,8 νέων διαγνώσεων ανά 100 χιλιάδες άτομα. Περισσότεροι από 8 στους 10 μάλιστα, διαγνωσμένοι άνθρωποι έχουν λάβει την αντιρετροϊκή αγωγή.

Τα σημερινά πρωτόκολλα (HAART) καταφέρνουν να μειώσουν το συνολικό φορτίο του ιού, διατηρούν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού και αποτρέπουν λοιμώξεις που μπορεί να οδηγήσουν στο θάνατο. Ακόμη, αποτρέπουν τη μετάδοση μεταξύ ζευγαριών όπου ο ένας είναι οροθετικός κι ο άλλος όχι, αρκεί το ιιικό φορτίο να παραμένει σε επίπεδα που δεν ανιχνεύονται στο άτομο με HIV. Αν το άτομο που βγαίνει θετικό στον HIV πάρει άμεσα και σωστά την αγωγή του, καταστέλλει τον ιό, ο οποίος αν παραμένει 6 μήνες σταθερά μη ανιχνεύσιμος, έπειτα γίνεται και μη μεταδοτικός. Αρκεί πάντα να λαμβάνεται σωστά η αγωγή σε καθημερινή βάση.

Η αγωγή είναι τόσο επιτυχημένη σε αρκετά μέρη του κόσμου, ώστε ο HIV να έχει μετατραπεί πλέον σε μια χρόνια κατάσταση, όπου η απευκταία εξέλιξη σε AIDS (το τελικό στάδιο της λοίμωξης του ανοσοποιητικού) να είναι όλο και πιο σπάνια.

Πού «χτυπά» και πώς μεταδίδεται
Μια συχνή παρεξήγηση είναι ότι πρόκειται για έναν ιό που «χτυπά» τους ομοφυλόφιλους άντρες, κάτι που δεν ισχύει, καθώς είναι ένας ιός που αφορά τους πάντες. Ωστόσο, τo 2019, το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών ανέφερε ότι 70% των νέων λοιμώξεων ήταν gay ή bi άντρες. Δημοσίευμα της Guardian το 2022, πάντως, αναφέρει ότι ο HIV μολύνει περισσότερο τους ετεροφυλόφιλους πλέον. Το πρωκτικό σεξ χωρίς προφύλαξη αποτελεί ισχυρό παράγοντα μετάδοσης.

Είναι σαφές και ξεκάθαρο ότι ο ιός μεταδίδεται μόνο μέσω σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλακτικό, μέσω κοινής χρήσης αιχμηρών αντικειμένων όπως ξυραφάκια, βελόνες, σύριγγες με HIV οροθετικά άτομο και μέσω μιας οροθετικής μητέρας στο έμβρυο, τόσο στη κύηση, όσο και στον τοκετό η το θηλασμό (κάτι που όμως μπορεί να αποφευχθεί με την αγωγή και την καθοδήγηση γιατρού). Ο HIV βρίσκεται σε βιολογικά υγρά, όπως το αίμα, και δεν μπορεί να επιβιώσει για πολύ χρόνο έξω από το σώμα. Χειραψίες, φιλιά, αγκαλιές, έντομα, αέρας, ιδρώτας, νερό, σάλιο δεν αποτελούν κίνδυνο

Πώς ανιχνεύεται ο ιός HIV;
Για να ανιχνευτεί ο ιός χρειάζεται ειδική εξέταση και δεν μπορεί να φανεί στις γενικές εξετάσεις αίματος. Αν κάποιος βγει θετικός, πρέπει να ακολουθήσει μια σειρά εξετάσεων προκειμένου να φανεί τι ζημιά έχει γίνει στο ανοσοποιητικό του και να ξεκινήσει άμεσα αγωγή.

Καμία εξέταση δεν μπορεί να ανιχνεύσει τον ιό αμέσως μετά την έκθεση/μετάδοση, καθώς τα αντισώματα θέλουν μερικές εβδομάδες για να αναπτυχθούν. Οι εξετάσεις για τον HIV διακρίνονται σε 3 είδη: NATs που πραγματοποιείται με εξέταση αίματος, εξέταση ανίχνευσης αντιγόνου/αντισώματος με εξέταση αίματος και τεστ αντισωμάτων. Rapid test (τεστ αντισωμάτων) γίνεται με τσίμπημα στο δάχτυλο προκειμένου να ληφθεί μια μικροποσότητα αίματος, όπου το αποτέλεσμα βγαίνει σε 1 λεπτό, σε αντίθεση με τις παραπάνω εξετάσεις που απαιτούν αρκετές ημέρες μέχρι τη λήψη αποτελεσμάτων. Στα κέντρα πρόληψης και διάγνωσης Checkpoint μπορείτε να κάνετε δωρεάν και εμπιστευτικά το γρήγορο τεστ για HIV.

To Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών συστήνει σε όσους έχουν υψηλότερο κίνδυνο (συχνή αλλαγή ερωτικών συντρόφων, μη χρήση προφυλακτικού, επαφή με HIV οροθετικό άτομο, κοινή χρήση σύριγγας) να εξετάζονται για HIV τουλάχιστον μια φορά το χρόνο.

Όπως σε κάθε πάθηση, έτσι και με τον HIV, η πρόληψη σώζει και εξασφαλίζει καλύτερη ποιότητα ζωής.

ΤΖΟΥΛΙΑ ΤΑΣΩΝΗ
[email protected]