Είτε λατρεύετε να τον μισείτε, είτε τον γιορτάζετε με πάθος, η επιστήμη δείχνει ότι οι σχέσεις πραγματικής αγάπης μπορούν να μειώσουν στρες, να ενισχύσουν την καρδιά και να κάνουν τον εγκέφαλο να… χαμογελάει. Και ίσως ο Άγιος Βαλεντίνος βάζει το λιθαράκι του.

Η 14η Φεβρουαρίου έχει εξελιχθεί σε μια από τις πιο εμπορικές γιορτές της αγάπης, κάτι που σίγουρα «σκοτώνει» τον ρομαντισμό για πολλούς. Υπάρχει, ωστόσο, και μια άλλη πλευρά που συχνά δεν βλέπουμε στις καρδιές και τα δώρα: η επίδραση των συναισθηματικών σχέσεων στην υγεία. Και μπορεί να μην έχει δημοσιευτεί μια συγκεκριμένη μελέτη που να λέει «ο Άγιος Βαλεντίνος θεραπεύει τον οργανισμό», αλλά η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι οι σχέσεις (και το να νιώθεις συνδεδεμένος/η) κάνουν πραγματικά καλό στο σώμα και στον νου.

 Η επιστήμη πίσω από την αγάπη και την υγεία
Αν αντικαταστήσουμε τον Άγιο Βαλεντίνο με την αγάπη και τις σχέσεις γενικά, το επιστημονικό συμπέρασμα είναι ισχυρό: οι άνθρωποι με σταθερές, υποστηρικτικές σχέσεις τείνουν να έχουν καλύτερη υγεία.

• Καρδιαγγειακή υγεία: Οι υποστηρικτικές σχέσεις συνδέονται με χαμηλότερη αρτηριακή πίεση, μειωμένο στρες και καλύτερη καρδιακή λειτουργία. Ένας από τους βασικούς μηχανισμούς είναι η αυξημένη έκκριση ωκυτοκίνης -της λεγόμενης «ορμόνης της αγάπης»- η οποία ενισχύει τη συναισθηματική εγγύτητα και παράλληλα φαίνεται να συμβάλλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και της φλεγμονής, δύο γνωστών παραγόντων κινδύνου για καρδιοπάθειες.
• Μακροζωία: Μελέτες μεγάλης κλίμακας δείχνουν ότι οι παντρεμένοι ή όσοι ζουν σε σταθερές σχέσεις ζουν περισσότερο από όσους είναι μόνιμοι ή απομονωμένοι κοινωνικά -ακόμη και όταν ελέγχονται παράγοντες όπως εισόδημα και τρόπος ζωής.
• Ψυχική υγεία και άγχος: Βιβλιογραφία δείχνει ότι τα άτομα με ισχυρές σχέσεις έχουν χαμηλότερο άγχος και καλύτερη αντιμετώπιση καθημερινών πιέσεων και ταυτόχρονα παρουσιάζουν λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης και καλύτερη ψυχική ανθεκτικότητα, επειδή η σχέση λειτουργεί σαν ασπίδα κοινωνικής υποστήριξης. Η σύνδεση με άλλους προσδιορίζεται ως ένας από τους πιο αξιόπιστους δείκτες καλής ψυχικής υγείας -ακόμα πιο ισχυρός και από κάποιες μονές συμπεριφορές υγείας.

Άρα ο Άγιος Βαλεντίνος... θεραπεύει;
Όχι με την κυριολεκτική ιατρική έννοια. Όπως είπαμε, δεν υπάρχει τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη που να αποδεικνύει ότι η 14η Φεβρουαρίου από μόνη της μειώνει την φλεγμονή ή «θεραπεύει» καρδιακές παθήσεις. Αυτό που υπάρχει είναι σωρεία ερευνών που δείχνουν ότι όταν οι άνθρωποι αισθάνονται αγάπη και υποστήριξη για μεγάλο διάστημα, τότε επηρεάζεται θετικά η σωματική και ψυχική τους υγεία -και ο Άγιος Βαλεντίνος είναι μια ημέρα που ενισχύει (ή τουλάχιστον υπενθυμίζει) αυτές τις σχέσεις.

Ωστόσο, όπως αναφέρουν μελέτες, η ποιότητα της σχέσης μετράει περισσότερο από την ύπαρξή της. Μια σχέση με συνεχείς διαμάχες και στρες δεν προσφέρει τα ίδια πλεονεκτήματα και σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να βλάψει την υγεία.

Τελικά, τι σημαίνει αυτό για τον Άγιο Βαλεντίνο;
Ο Άγιος Βαλεντίνος είναι μια ημέρα που υπενθυμίζει κάτι που ήδη γνωρίζουν οι επιστήμονες και ίσως εμπειρικά και εμείς: οι σχέσεις, όταν είναι υγιείς, υποστηρικτικές και σταθερές, μπορούν να βελτιώσουν την υγεία του σώματος και του νου μακροπρόθεσμα. Το πραγματικό «καλό» δεν έρχεται από ένα ρομαντικό δείπνο ή μια καρδιά από σοκολάτα. Έρχεται από αυτό που συμβαίνει κάθε μέρα, όταν αγαπάμε, νοιαζόμαστε και υποστηρίζουμε ο ένας τον άλλο -και αυτό εμφανίζεται σε μετρήσιμους δείκτες υγείας.

Πηγές
https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/the-health-benefits-of-strong-relationships
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5549103/
https://uthealthaustin.org/blog/health-benefits-of-love
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/search/research-news/3619/