Αν αποφασίσετε το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας να είναι εξ ολοκλήρου σπιτικό, ετοιμαστείτε να ψήσετε και τη δική σας λαγάνα.

Ξέρουμε όλοι καλά ότι η λαγάνα δεν είναι απλώς «ένα ακόμα ψωμί» και ότι χωρίς αυτήν, η Καθαρά Δευτέρα είναι λειψή. Το παραδοσιακό, επίπεδο ελληνικό ψωμί που παρασκευάζεται αποκλειστικά για αυτή την ημέρα, σηματοδοτώντας την έναρξη της Σαρακοστής, είναι στην ουσία άζυμος άρτος (χωρίς προζύμι) και σε αντίθεση με το κλασικό χωριάτικο καρβέλι, δεν έχει έντονη κόρα, δεν φουσκώνει πολύ, δεν στοχεύει στην αφράτη ψίχα με μεγάλες τρύπες. Είναι πιο επίπεδη, πιο «στεγνή», με χαρακτηριστικά βαθουλώματα στην επιφάνεια και μπόλικο σουσάμι.

Η βασική διαφορά από το κοινό ψωμί είναι τριπλή:

• Σχήμα και υφή: Πλακέ και λεπτή, με τραγανή επιφάνεια και πιο συμπαγή ψίχα
• Λιγότερο φούσκωμα: Χρησιμοποιείται μαγιά, αλλά σε πιο «σφιχτή» λογική, χωρίς πολύωρα προζυμώματα
• Συμβολισμός: Δεν είναι καθημερινό ψωμί, είναι τελετουργικό ψωμί, συνδεδεμένο με τη νηστεία και την έναρξη της Σαρακοστής

Αν τη φτιάξετε μόνοι σας, θα καταλάβετε αμέσως τη διαφορά: η σπιτική λαγάνα δεν έχει καμία σχέση με τις τυποποιημένες, αφράτες εκδοχές του φούρνου που θυμίζουν φοκάτσια. Και το καλό είναι ότι ακόμη κι αν δεν αποπειραθείτε να τη φτιάξετε την Καθαρά Δευτέρα, μπορείτε να τη δοκιμάσετε οποιαδήποτε άλλη στιγμή και να ζήσετε ξανά αυτή την την ημέρα, με την περισσευούμενη ταραμοσαλάτα, ντολμαδάκια και τις υπόλοιπες νοστιμιές που θα περισσέψουν.

Συνταγή για σπιτική λαγάνα
Υλικά (για 2 μέτριες λαγάνες)
1 κιλό σκληρό αλεύρι για ψωμί (ή μισό σκληρό – μισό γ.ο.χ.)
600 ml χλιαρό νερό
25 γρ. νωπή μαγιά ή 8-9 γρ. ξηρή
2 κ.γ. αλάτι
1 κ.γ. ζάχαρη
3 κ.σ. ελαιόλαδο
Σουσάμι (αρκετό)
Λίγο νερό για την επιφάνεια

Εκτέλεση
Ενεργοποιήστε τη μαγιά διαλύοντάς τη στο χλιαρό νερό με τη ζάχαρη και αφήστε 5-10 λεπτά να αφρίσει.

Προσθέστε το αλεύρι, το αλάτι και το ελαιόλαδο και ζυμώστε 8-10 λεπτά μέχρι να έχετε ζύμη ελαστική αλλά όχι πολύ μαλακή. Η λαγάνα δεν θέλει υπερβολικά υγρή ζύμη.

Σκεπάστε και αφήστε 45-60 λεπτά να φουσκώσει. Δεν χρειάζεται να διπλασιαστεί υπερβολικά.

Χωρίστε στα δύο, ανοίξτε με τα χέρια σε οβάλ, πλακέ σχήμα πάχους περίπου 1,5 εκ. Πιέστε με τα δάχτυλα βαθιά σε όλη την επιφάνεια -αυτή είναι η «ταυτότητα» της λαγάνας. Βρέξτε ελαφρά την επιφάνεια και πασπαλίστε γενναιόδωρα.

Αφήστε τη να ξεκουρατσεί ξανά για 20-30 λεπτά, όχι παραπάνω.

Ψήστε σε προθερμασμένο φούρνο στους 200-210°C, για 20-25 λεπτά, μέχρι να ροδίσει καλά.

Τα μυστικά για να σας πετύχει

• Μην την κάνετε αφράτη σαν ψωμί. Αν φουσκώσει υπερβολικά, θα βγει λάθος υφή
• Μην τη φοβηθείτε στο ψήσιμο. Αν δεν πάρει χρώμα, θα είναι άγευστη
• Αν μουλιάσετε το σουσάμι 10 λεπτά και το στραγγίσετε πριν το βάλετε, δεν θα καεί
• Αν βάλετε τη λαγάνα πάνω σε ήδη καυτό ταψί, θα αποκτήσει καλύτερη βάση
• Πολύ υγρή ζύμη θα σας δώσει αποτέλεσμα που θυμίζει πίτσα, γι' αυτό προσέξτε

Αν αποφασίσετε να το πάτε μέχρι τέλους και να στήσετε τραπέζι με ταραμοσαλάτα, όσπρια, ελιές και χαλβά, η σπιτική λαγάνα θα είναι το στοιχείο που θα κάνει τη διαφορά. Δεν είναι δύσκολη. Θέλει μόνο να σεβαστείτε αυτό που είναι: ένα λιτό, ειλικρινές ψωμί, χωρίς... φτιασίδια.