Μπορεί η LDL να είναι υπερβολικά χαμηλή; Τι λένε οι νέες έρευνες;

Η LDL χοληστερόλη, η λεγόμενη «κακή», είναι ένας από τους σημαντικότερους δείκτες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Εδώ και δεκαετίες οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι όσο υψηλότερη είναι, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα εμφράγματος και εγκεφαλικού, γι' αυτόν τον λόγο η σύγχρονη καρδιολογία δίνει μεγάλη έμφαση στη μείωσή της, με φάρμακα αλλά και με αλλαγές στον τρόπο ζωής. Καθώς όμως τα φάρμακα γίνονται όλο και πιο αποτελεσματικά και τα επίπεδα της LDL πέφτουν όλο και περισσότερο, προκύπτει ένα λογικό ερώτημα: υπάρχει κάποιο όριο κάτω από το οποίο η LDL γίνεται υπερβολικά χαμηλή και ίσως επικίνδυνη;

 Πόσο χαμηλά μπορεί να φτάσει η LDL;
Μεγάλες μελέτες που εξέτασαν φάρμακα για τη μείωση της χοληστερόλης έδειξαν ότι όσο μειώνεται η LDL, τόσο μειώνεται και ο κίνδυνος καρδιαγγειακών επεισοδίων, όπως το έμφραγμα ή το εγκεφαλικό. Στις περισσότερες κατευθυντήριες οδηγίες σήμερα, η LDL θεωρείται ικανοποιητική όταν βρίσκεται κάτω από περίπου 100 mg/dL για τον γενικό πληθυσμό. Σε άτομα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο ή ιστορικό εμφράγματος ή εγκεφαλικού, οι στόχοι είναι χαμηλότεροι.Τα δεδομένα δείχνουν ότι:

• για άτομα χωρίς προηγούμενο καρδιαγγειακό επεισόδιο, επίπεδα κάτω από 60 mg/dL θα μπορούσαν θεωρητικά να μειώσουν τον κίνδυνο σχεδόν στο ελάχιστο
• για όσους έχουν ήδη περάσει έμφραγμα ή εγκεφαλικό, η LDL συχνά στοχεύεται κοντά στα 30 mg/dL

Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκε μια νέα κατηγορία φαρμάκων που ονομάζονται αναστολείς PCSK9, τα οποία δρουν σε έναν μηχανισμό του οργανισμού που ρυθμίζει τη χοληστερόλη και μπορούν να τη μειώσουν πολύ περισσότερο από ό,τι τα παλαιότερα φάρμακα. Σε ορισμένες μελέτες, μάλιστα, με τη βοήθεια αυτών των φαρμάκων, η LDL έπεσε ακόμη και κάτω από 30 mg/dL ή ακόμη χαμηλότερα. Το εντυπωσιακό είναι ότι όσο χαμηλότερα έπεφτε η LDL, τόσο μειωνόταν ο κίνδυνος εμφράγματος ή εγκεφαλικού, χωρίς να εμφανίζονται νέες σοβαρές παρενέργειες. Σε κάποιες περιπτώσεις τα επίπεδα έφτασαν περίπου 21 mg/dL χωρίς να παρατηρηθεί κάποιο εμφανές πρόβλημα. Στην πραγματικότητα, τα επίπεδα αυτά μοιάζουν με εκείνα που έχει ο άνθρωπος στις πρώτες φάσεις της ζωής του.

Τι δείχνει η φύση
Υπάρχουν άνθρωποι που, λόγω σπάνιων γενετικών μεταλλάξεων, έχουν πολύ χαμηλή LDL σε όλη τους τη ζωή -συχνά γύρω στα 20–30 mg/dL. Οι άνθρωποι αυτοί φαίνεται ότι έχουν πολύ μικρό κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, ζουν συχνά πολλά χρόνια και δεν παρουσιάζουν εμφανή προβλήματα υγείας εξαιτίας της χαμηλής χοληστερόλης. Αυτό αποτελεί ένα ισχυρό στοιχείο ότι τόσο χαμηλά επίπεδα LDL μπορούν να είναι ασφαλή για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Μπορεί η χαμηλή LDL να επηρεάσει τις ορμόνες;
Μια συχνή ανησυχία είναι ότι το σώμα χρειάζεται χοληστερόλη για να παράγει ορμόνες, όπως τα οιστρογόνα, την τεστοστερόνη και τις ορμόνες των επινεφριδίων. Για αυτό υπήρχε ο φόβος ότι η μεγάλη μείωση της χοληστερόλης ίσως δημιουργήσει πρόβλημα στην παραγωγή τους. Οι μέχρι τώρα έρευνες όμως δεν δείχνουν κάτι τέτοιο. Για δεκαετίες γνωρίζουμε ότι τα φάρμακα που μειώνουν τη χοληστερόλη δεν επηρεάζουν την παραγωγή οιστρογόνων στις γυναίκες, τη λειτουργία των επινεφριδίων, τα επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες. Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις η βελτίωση της κυκλοφορίας που προκαλεί η μείωση της χοληστερόλης μπορεί να βοηθήσει ακόμη και στη στυτική λειτουργία. Με τα νεότερα φάρμακα, όπου η LDL μπορεί να πέσει κάτω από 15 mg/dL, δεν έχει επίσης βρεθεί μέχρι σήμερα ότι επηρεάζεται η παραγωγή ορμονών.

Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η μείωση της LDL συνεχίζει να μειώνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ακόμη και όταν τα επίπεδα πέφτουν πολύ χαμηλά. Μέχρι στιγμής δεν έχουν εμφανιστεί σοβαρές ανησυχίες ασφάλειας. Ωστόσο υπάρχει μια σημαντική επιφύλαξη: τα νεότερα φάρμακα που μπορούν να ρίξουν τόσο χαμηλά τη χοληστερόλη δεν χρησιμοποιούνται αρκετές δεκαετίες ώστε να γνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα τις πολύ μακροχρόνιες επιπτώσεις τους. Η μεγαλύτερη παρακολούθηση μέχρι σήμερα φτάνει περίπου τα δέκα χρόνια. Η ιστορία της ιατρικής δείχνει ότι μερικές παρενέργειες φαίνονται μόνο μετά από πολλά χρόνια χρήσης, όπως συνέβη και με τις στατίνες, όπου αργότερα διαπιστώθηκε μια μικρή αύξηση του κινδύνου διαβήτη.

Η LDL είναι μόνο ένα κομμάτι του παζλ
Η LDL χοληστερόλη δεν είναι απλώς ένας «εχθρός» που πρέπει να εξαφανιστεί, αλλά ένας δείκτης μέσα σε ένα πολύ πιο σύνθετο βιολογικό σύστημα. Η επιστήμη έχει δείξει ότι όσο χαμηλότερη είναι, τόσο μειώνεται ο καρδιαγγειακός κίνδυνος και μέχρι σήμερα αυτό φαίνεται να συμβαίνει χωρίς σημαντικό βιολογικό κόστος. Ταυτόχρονα όμως η υγεία δεν εξαρτάται από έναν μόνο αριθμό. Παράγοντες όπως η διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, ο ύπνος, το στρες και οι ανθρώπινες σχέσεις παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο. Το πραγματικό ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι απλώς πόσο χαμηλά μπορεί να πέσει η LDL, αλλά πώς εντάσσεται αυτή η γνώση σε μια συνολική προσέγγιση της υγείας, μια προσέγγιση που δεν επικεντρώνεται μόνο στους δείκτες, αλλά στον άνθρωπο συνολικά.

Πηγές
https://nutritionfacts.org/blog/how-low-can-ldl-cholesterol-go-on-pcsk9-inhibitors/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20400493/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28721159/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28291866/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30073316/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30073330/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29428160/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8279383/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31250329/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19246973/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18523929/

ΤΖΟΥΛΙΑ ΤΑΣΩΝΗ
[email protected]