Σφιγμένη γνάθος, επίμονη μυϊκή ένταση, στομαχικές ενοχλήσεις ή δυσκολία στον ύπνο μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από μια κακή ημέρα.

Το άγχος σίγουρα δεν βρίσκεται μόνο στο μυαλό μας, όσο κι αν μας μπερδεύει μερικές φορές. Όταν αντιμετωπίζουμε μια απαιτητική κατάσταση, ο οργανισμός ενεργοποιεί μηχανισμούς που μας βοηθούν να ανταποκριθούμε, αυξάνοντας την εγρήγορση και προετοιμάζοντας το σώμα για δράση. Όταν, όμως, η ένταση γίνεται παρατεταμένη, αυτή η αντίδραση μπορεί να επηρεάσει διαφορετικές λειτουργίες του οργανισμού, με διάφορους τρόπους. Το πρόβλημα είναι ότι δεν αναγνωρίζουμε πάντα τη σύνδεση ανάμεσα στο στρες και σε όσα αισθανόμαστε και συχνά αποδίδουμε έναν πονοκέφαλο στην κούραση, μια στομαχική ενόχληση στο φαγητό ή τον κακό ύπνο σε μια προσωρινή αναστάτωση, χωρίς να εξετάζουμε αν υπάρχει κάποιο επαναλαμβανόμενο μοτίβο.

 Ποια είναι, λοιπόν, τα πέντε σωματικά σημάδια που αξίζει να προσέχετε;
Σφίγγετε τη γνάθο χωρίς να το καταλαβαίνετε
Έχετε παρατηρήσει ότι σφίγγετε τα δόντια σας όταν εργάζεστε, οδηγείτε ή προσπαθείτε να ολοκληρώσετε κάτι απαιτητικό; Το στρες μπορεί να συμβάλλει στο σφίξιμο ή στο τρίξιμο των δοντιών, γνωστό ως βρουξισμός, τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και στον ύπνο. Η συνήθεια αυτή μπορεί να προκαλέσει πόνο στη γνάθο, ευαισθησία στα δόντια, πονοκεφάλους ή ενόχληση στους κροτάφους, ιδιαίτερα το πρωί, ωστόσο δεν συνδέεται αποκλειστικά με το άγχος, καθώς μπορεί να εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες. Τι μπορείτε να κάνετε: Παρατηρήστε αν κρατάτε ασυναίσθητα τα δόντια σας σφιγμένα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Σε κατάσταση ηρεμίας, τα δόντια δεν χρειάζεται να ακουμπούν μεταξύ τους. Αν έχετε συχνό πόνο ή παρατηρείτε φθορά στα δόντια, συμβουλευτείτε οδοντίατρο.

Οι ώμοι σας είναι συνεχώς σφιγμένοι
Η ένταση στον αυχένα και στους ώμους είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα σωματικά ενοχλήματα που σχετίζονται με το στρες. Όταν αισθανόμαστε πίεση, οι μύες μπορεί να παραμένουν περισσότερο χρόνο σε κατάσταση σύσπασης, ακόμη κι όταν δεν το αντιλαμβανόμαστε. Αν περνάτε πολλές ώρες μπροστά σε μια οθόνη, η μυϊκή ένταση μπορεί να ενισχύεται από τη στάση του σώματος και την παρατεταμένη ακινησία. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι πόνος στον αυχένα, βάρος στους ώμους ή πονοκέφαλος τάσης. Τι μπορείτε να κάνετε: Εντάξτε μικρά διαλείμματα στην εργασία σας, αλλάξτε στάση και δοκιμάστε ήπιες κινήσεις των ώμων και του αυχένα. Μερικές αργές αναπνοές μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη χαλάρωση. Αν ο πόνος επιμένει, επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

Η αναπνοή σας γίνεται πιο γρήγορη ή επιφανειακή
Όταν βρισκόμαστε υπό πίεση, η αναπνοή μπορεί να γίνει ταχύτερη ή πιο ρηχή, χωρίς να το αντιληφθούμε. Πρόκειται για μέρος της φυσιολογικής αντίδρασης του οργανισμού στο στρες, καθώς το σώμα προετοιμάζεται να ανταποκριθεί σε μια πιθανή απειλή. Μερικοί άνθρωποι περιγράφουν την αίσθηση σαν να μην μπορούν να πάρουν μια αρκετά βαθιά ανάσα, ενώ άλλοι παρατηρούν συχνά αναστεναγμούς ή την ανάγκη να αναπνέουν βαθύτερα. Σε περιόδους έντονου άγχους μπορεί να εμφανιστούν ζάλη, μυρμήγκιασμα ή αίσθημα ταχυκαρδίας, ιδιαίτερα όταν η αναπνοή γίνεται υπερβολικά γρήγορη. Τι μπορείτε να κάνετε: Δοκιμάστε να επιβραδύνετε απαλά την αναπνοή σας, χωρίς να πιέζεστε να πάρετε πολύ βαθιές ανάσες. Εστιάστε σε μια ήρεμη, άνετη εισπνοή και σε μια λίγο πιο αργή εκπνοή. Προσοχή, όμως: η δύσπνοια δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στο άγχος. Αν εμφανιστεί ξαφνικά, είναι έντονη ή συνοδεύεται από πόνο στο στήθος, λιποθυμική τάση ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Το στομάχι και το έντερό σας αντιδρούν στις πιεστικές ημέρες
Το πεπτικό σύστημα επικοινωνεί στενά με τον εγκέφαλο μέσω του λεγόμενου άξονα εντέρου-εγκεφάλου, που σημαίνει ότι η συναισθηματική ένταση μπορεί να επηρεάσει την κινητικότητα του εντέρου, την ευαισθησία στο κοιλιακό άλγος και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τα πεπτικά ερεθίσματα. Σε περιόδους στρες μπορεί να παρατηρήσουμε φούσκωμα, κοιλιακές ενοχλήσεις, ναυτία, διάρροια ή δυσκοιλιότητα. Σε ορισμένους ανθρώπους, τα συμπτώματα είναι εντονότερα πριν από μια απαιτητική συνάντηση, μια προθεσμία ή ένα σημαντικό γεγονός. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πεπτικό σύμπτωμα οφείλεται στο άγχος. Διατροφικοί παράγοντες, λοιμώξεις, φάρμακα και παθήσεις του πεπτικού μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια προβλήματα. Επίσης, το στρες μπορεί να επιδεινώνει μια ήδη υπάρχουσα γαστρεντερική διαταραχή, χωρίς να αποτελεί την αρχική αιτία της. Τι μπορείτε να κάνετε: Παρατηρήστε αν οι ενοχλήσεις εμφανίζονται συστηματικά σε περιόδους αυξημένης πίεσης και αν συνδέονται με συγκεκριμένες συνήθειες, όπως τα βιαστικά γεύματα ή η υπερβολική κατανάλωση καφέ. Αν τα συμπτώματα επιμένουν, επανέρχονται συχνά ή συνοδεύονται από αίμα στα κόπρανα, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή έντονο πόνο, μην τα αποδίδετε στο στρες χωρίς ιατρικό έλεγχο.

Δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε, ακόμη κι όταν είστε εξαντλημένοι
Μπορεί να νιώθετε εξαντλημένοι στο τέλος της ημέρας, αλλά μόλις ξαπλώσετε το μυαλό σας να αρχίζει να αναλύει όσα συνέβησαν ή όσα πρέπει να κάνετε την επόμενη ημέρα. Το παρατεταμένο στρες μπορεί να διατηρεί τον οργανισμό σε κατάσταση αυξημένης εγρήγορσης, δυσκολεύοντας τη μετάβαση στον ύπνο. Άλλες φορές, το πρόβλημα δεν είναι να αποκοιμηθείτε, αλλά να ξυπνάτε επανειλημμένα μέσα στη νύχτα ή να σηκώνεστε το πρωί χωρίς να αισθάνεστε ξεκούραστοι. Η έλλειψη ύπνου μπορεί, με τη σειρά της, να αυξήσει την ευερεθιστότητα και να δυσκολέψει τη διαχείριση του στρες, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο. Τι μπορείτε να κάνετε: Προσπαθήστε να διατηρείτε σταθερό ωράριο ύπνου και αφύπνισης, να περιορίζετε την καφεΐνη τις απογευματινές ώρες και να δημιουργείτε μια ήρεμη ρουτίνα πριν ξαπλώσετε. Αν η αϋπνία επιμένει ή επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργικότητά σας μέσα στην ημέρα, αναζητήστε επαγγελματική βοήθεια.

Πότε δεν πρέπει να θεωρούμε ότι φταίει το στρες
Το στρες μπορεί να εκδηλωθεί με πολλούς τρόπους, αλλά κανένα από τα παραπάνω συμπτώματα δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη ότι η αιτία είναι ψυχολογική. Η μυϊκή ένταση, οι γαστρεντερικές ενοχλήσεις, οι αλλαγές στην αναπνοή και οι διαταραχές ύπνου μπορεί να σχετίζονται με διαφορετικές καταστάσεις υγείας. Αν ένα σύμπτωμα που διαπιστώνετε είναι καινούργιο, επιμένει, επιδεινώνεται ή επηρεάζει την καθημερινότητά σας, είναι σημαντικό να αξιολογείται κατάλληλα από ειδικό. Η σύνδεσή του με περιόδους άγχους αποτελεί χρήσιμη πληροφορία, όχι διάγνωση.

Το ίδιο σημαντικό είναι να μην περιμένουμε να εμφανιστούν σωματικές ενοχλήσεις για να ασχοληθούμε με το στρες. Η τακτική σωματική δραστηριότητα, ο επαρκής ύπνος, τα διαλείμματα μέσα στην ημέρα και η αναζήτηση υποστήριξης όταν τη χρειαζόμαστε μπορούν να συμβάλουν στη διαχείρισή του.

Το σώμα μας μπορεί να μας δίνει ενδείξεις ότι πιεζόμαστε περισσότερο απ' όσο αντιλαμβανόμαστε. Το ζητούμενο δεν είναι να αποδίδουμε κάθε ενόχληση στο άγχος, αλλά να αναγνωρίζουμε τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα και να μην αγνοούμε όσα επιμένουν.

Πηγές
https://www.apa.org/topics/stress/body
https://www.nhs.uk/mental-health/feelings-symptoms-behaviours/feelings-and-symptoms/stress/
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/11874-stress