Την έχουμε ταυτίσει με οριστικό αποχαιρετισμό του καλοκαιριού και επίσημη έναρξη της πιο μελαγχολικής περιόδου του χρόνου, ωστόσο η αλλαγή στη χειμερινή ώρα έχει και τα καλά της και μάλιστα αποδεδειγμένα.

Η εβδομάδα ξεκινάει σαν να μας έχουν βρει όλα τα κακά μαζί: Είναι Δευτέρα, έχει βρέξει και ταυτόχρονα η ώρα έχει αλλάξει σε χειμερινή, που σημαίνει ότι ναι μεν κοιμηθήκαμε ίσως λίγο περισσότερο, αλλά ταυτόχρονα η ημέρα έχει... λιγότερα ψωμιά, κάτι που από μόνο του είναι κάπως μελαγχολικό. Κι όμως, πριν αρχίσουμε να κατηγορούμε τη μία αυτή ώρα για όλα τα δεινά του οργανισμού μας -και του κόσμου- αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στα δεδομένα. Γιατί οι νεότερες έρευνες δείχνουν ότι η επιστροφή στη χειμερινή ώρα μπορεί τελικά να μην είναι τόσο κακή για την υγεία μας όσο έχουμε συνηθίσει να πιστεύουμε.

 Η μία ώρα που τελικά δεν πάει χαμένη
Μια μεγάλη πρόσφατη μελέτη από την Αγγλία έρχεται να ανατρέψει λίγο την καθιερωμένη εικόνα ότι κάθε αλλαγή ώρας είναι υποχρεωτικά κακή για την υγεία. Οι ερευνητές ανέλυσαν περισσότερα από 1,5 εκατομμύριο καταγεγραμμένα περιστατικά υγείας σε 683.809 ανθρώπους και συνέκριναν την εβδομάδα μετά την αλλαγή της ώρας με αντίστοιχες περιόδους χωρίς αλλαγή. Το αποτέλεσμα; Μετά την επιστροφή στη χειμερινή ώρα καταγράφηκαν 3% λιγότερα περιστατικά άγχους, 4% λιγότερα περιστατικά κατάθλιψης, 2% λιγότερα οξέα καρδιαγγειακά συμβάντα και 8% λιγότερες διαταραχές ύπνου. Αυτό δεν σημαίνει, φυσικά, ότι το να γυρίζουμε το ρολόι πίσω «θεραπεύει» το άγχος ή προστατεύει την καρδιά. Η μελέτη είναι παρατηρητική και οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η καταγραφή ενός περιστατικού στο σύστημα υγείας δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την ημέρα που ξεκίνησαν τα συμπτώματα. Ωστόσο, το εύρημα έχει ενδιαφέρον: ίσως η επιπλέον ώρα ύπνου και, κυρίως, η επιστροφή στη χειμερινή ώρα που ευθυγραμμίζεται περισσότερο με το φυσικό φως του πρωινού, να έχουν μεγαλύτερη σημασία από όσο νομίζουμε.

33 λεπτά κέρδος, αλλά όχι για όλους
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο. Νεότερη ανάλυση δεδομένων από 11.780 ανθρώπους της UK Biobank, με αντικειμενικές μετρήσεις ύπνου μέσω επιταχυνσιόμετρων, έδειξε ότι την Κυριακή της αλλαγής του Οκτωβρίου οι συμμετέχοντες κοιμήθηκαν κατά μέσο όρο 33 λεπτά περισσότερο σε σχέση με την προηγούμενη Κυριακή και 38 λεπτά περισσότερο σε σχέση με την επόμενη. Δηλαδή, ναι, το σώμα φαίνεται να «εκμεταλλεύεται» μέρος της ώρας που του προσφέρουμε –απλώς όχι ολόκληρη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η αλλαγή ώρας είναι αδιάφορη για όλους. Η ίδια μελέτη βρήκε διαφορές ανά ηλικία και καθημερινό πρόγραμμα: οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι δυσκολεύονταν περισσότερο να προσαρμοστούν τις καθημερινές, πιθανώς επειδή με τα χρόνια το βιολογικό μας ρολόι τείνει φυσιολογικά να μετακινείται προς πιο πρωινό ωράριο. Ακόμη, μια συστηματική ανασκόπηση 157 μελετών από 36 χώρες, που δημοσιεύτηκε το 2026, καταλήγει επίσης ότι τα δεδομένα είναι πολύ πιο σύνθετα: η μετάβαση στη χειμερινή ώρα δεν εμφανίζει σταθερά αρνητικές επιπτώσεις και σε ορισμένους δείκτες φαίνεται να συνδέεται ακόμη και με οφέλη.

Το πραγματικό ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι αν «κερδίζουμε» ή «χάνουμε» μία ώρα, καθώς το ρολόι είναι απλώς μια σύμβαση. Η πραγματική ουσία κρύβεται στο πώς επιλέγουμε να ευθυγραμμίσουμε την καθημερινότητά μας με τους ρυθμούς της φύσης και τις ανάγκες του σώματός μας.

Πηγές
https://www.bmj.com/content/391/bmj-2025-085962
https://www.ukbiobank.ac.uk/publications/the-effects-of-daylight-saving-time-clock-changes-on-accelerometer-measured-sleep-duration-in-the-uk-biobank/
https://link.springer.com/article/10.1007/s10654-026-01372-8

ΤΖΟΥΛΙΑ ΤΑΣΩΝΗ
[email protected]