Κάθε φθινόπωρο η ίδια απορία επιστρέφει: μήπως η υγρασία κάνει πράγματι τη μέση να πονά περισσότερο ή απλώς έχουμε βρει έναν εύκολο ένοχο για τη δυσκαμψία;

«Μόλις πιάσουν οι υγρασίες, με πιάνει η μέση μου» είναι μια φράση που ακούμε (και λέμε) συχνά το φθινόπωρο, μαζί με την πεποίθηση ότι η βροχή, το κρύο ή η αλλαγή της ατμοσφαιρικής πίεσης μπορούν να κάνουν έναν ήδη ευαίσθητο μυοσκελετικό πόνο να χειροτερέψει. Είναι, όμως, πράγματι ο καιρός υπεύθυνος;

 Η επιστημονική εικόνα είναι λιγότερο ξεκάθαρη απ’ όσο θα περίμενε κανείς. Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε το 2024 και εξέτασε 11 μελέτες με περισσότερα από 15.000 άτομα δεν βρήκε συσχέτιση μεταξύ υγρασίας, θερμοκρασίας, ατμοσφαιρικής πίεσης ή βροχόπτωσης και του κινδύνου εμφάνισης ή επιδείνωσης της οσφυαλγίας. Παρόμοια, μεγάλη μελέτη σε σχεδόν 1.000 ανθρώπους με οξύ πόνο στη μέση δεν διαπίστωσε ότι η υγρασία, η θερμοκρασία, η πίεση ή η βροχή αύξαναν την πιθανότητα ενός επεισοδίου πόνου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η εμπειρία όσων αισθάνονται χειρότερα όταν αλλάζει ο καιρός «είναι στο μυαλό τους». Ο πόνος είναι σύνθετο φαινόμενο και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Η αλλαγή του καιρού μπορεί να συμπίπτει με αλλαγές στην καθημερινότητά μας: κινούμαστε λιγότερο, περνάμε περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους, καθόμαστε περισσότερες ώρες ή αποφεύγουμε το περπάτημα. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι περισσότερη δυσκαμψία και λιγότερη κινητικότητα, ανεξάρτητα από την ίδια την υγρασία.

Τι μπορείτε να κάνετε όταν «σας πιάνει» η μέση
Το πρώτο που δεν χρειάζεται να κάνετε είναι να μείνετε ακίνητοι. Για τη συνηθισμένη οσφυαλγία, οι οδηγίες συστήνουν να συνεχίζουμε όσο μπορούμε τις καθημερινές δραστηριότητες και να αποφεύγουμε την παρατεταμένη κατάκλιση. Η ήπια κίνηση και η κατάλληλη άσκηση αποτελούν βασικά στοιχεία της αντιμετώπισης.

Ένας περίπατος, ήπιες κινήσεις της σπονδυλικής στήλης ή ένα πρόγραμμα ασκήσεων που έχει προσαρμοστεί στις ανάγκες σας μπορεί να είναι περισσότερο χρήσιμα από την ακινησία. Ασκήσεις που μπορούν να βοηθήσουν είναι τα γόνατα προς το στήθος, όπου ξαπλώνετε ανάσκελα, λυγίζετε τα γόνατα και τα φέρνετε απαλά προς το στήθος, χωρίς να πιέζετε (15–20 δευτερόλεπτα και επαναλαμβάνοντας 2–3 φορές), αλλά και η λεγόμενη «γάτα-αγελάδα». Εδώ, χρειάζεται να σταθείτε στα τέσσερα, με τις παλάμες κάτω από τους ώμους και τα γόνατα κάτω από τους γοφούς. Καμπυλώστε απαλά την πλάτη προς τα πάνω και στη συνέχεια χαμηλώστε την ελαφρά, χωρίς να πιέζετε. Επαναλάβετε 8–10 φορές, αργά και ελεγχόμενα.

Αντίστοιχα, η θερμότητα -για παράδειγμα ένα ζεστό επίθεμα- μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση όταν κυριαρχεί η αίσθηση δυσκαμψίας ή μυϊκού σπασμού.

Σε κάθε περίπτωση, δεν χρειάζεται να περιμένετε να «περάσει η υγρασία» για να κινηθείτε. Αν παρατηρείτε ότι η μέση σας ενοχλεί περισσότερο τις κρύες ή βροχερές ημέρες, βάλτε στόχο να διατηρείτε σταθερή τη δραστηριότητά σας και να δίνετε μεγαλύτερη έμφαση στην ήπια προθέρμανση και την κινητικότητα.

Η οσφυαλγία, πάντως, δεν είναι πάντα ένα απλό μυϊκό πρόβλημα. Αν ο πόνος είναι έντονος ή επιμένει, επανέρχεται συχνά, συνοδεύεται από πόνο ή μούδιασμα στο πόδι, αδυναμία, πυρετό ή άλλα ασυνήθιστα συμπτώματα, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση αντί να αποδίδεται αυτόματα στην αλλαγή του καιρού.

Πηγές
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38340613/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27980016/
https://www.nice.org.uk/guidance/NG59