Από τη στιγμή που χτυπάει το ξυπνητήρι, ο οργανισμός περνάει αναπόφευκτα μέσα σε λίγα λεπτά από την απόλυτη ηρεμία στην πλήρη εγρήγορση. Ο τρόπος, όμως, με τον οποίο κάνουμε αυτή τη μετάβαση μπορεί να επηρεάσει την πίεση, τους καρδιακούς παλμούς, αλλά και το επίπεδο στρες.

Χτυπάει το ξυπνητήρι, ανοίγετε με το ζόρι τα μάτια σας και, πριν καν σηκωθείτε από το κρεβάτι, έχετε ήδη ελέγξει το κινητό, έχετε απαντήσει σε ένα μήνυμα και έχετε σκεφτεί όλα όσα πρέπει να προλάβετε μέσα στην ημέρα. Λίγο αργότερα, ένας δυνατός καφές στο χέρι και μια βιαστική έξοδος από το σπίτι συμπληρώνουν το κλασικό πρωινό.

Οι περισσότερες από αυτές τις κινήσεις γίνονται σχεδόν αυτόματα και δεν σημαίνει ότι είναι επικίνδυνες για την καρδιά. Ωστόσο, το πρωί ο οργανισμός βρίσκεται ήδη σε μια φυσιολογική διαδικασία «ενεργοποίησης», με την αρτηριακή πίεση και τους καρδιακούς παλμούς να αυξάνονται καθώς περνάμε από τον ύπνο στην εγρήγορση. Όταν σε αυτή τη διαδικασία προσθέτουμε βιασύνη, ένταση ή υπερβολική καφεΐνη, μπορεί να επιβαρύνουμε προσωρινά περισσότερο το καρδιαγγειακό μας σύστημα.

Ποιες είναι, λοιπόν, οι πιο συνηθισμένες πρωινές συνήθειες που αξίζει να αλλάξετε και τι μπορείτε να κάνετε διαφορετικά;

 Το «ψηφιακό σοκ» μόλις ανοίξετε τα μάτια σας
Για πολλούς, το πρώτο πράγμα που κάνουν το πρωί είναι να αναζητήσουν το κινητό στο κομοδίνο. Ειδήσεις, email, μηνύματα και social media μπαίνουν έτσι στη ζωή μας πριν ακόμη σηκωθούμε από το κρεβάτι. Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο η ίδια η οθόνη, αλλά το περιεχόμενο που μπορεί να μας προκαλέσει άμεσα ένταση: ένα απαιτητικό email, μια δυσάρεστη είδηση ή η αδιάκοπη ροή πληροφοριών. Η απότομη ενεργοποίηση του μηχανισμού του στρες μπορεί να αυξήσει προσωρινά τους καρδιακούς παλμούς και την αρτηριακή πίεση. Αντί λοιπόν να ξεκινάτε την ημέρα με ειδοποιήσεις, δοκιμάστε να αφήσετε το κινητό στην άκρη για τα πρώτα 10-15 λεπτά. Δεν πρόκειται να χάσετε κάτι σημαντικό και ταυτόχρονα κερδίζετε λίγο χρόνο για μια πιο ομαλή μετάβαση από τον ύπνο στην εγρήγορση.

Το απότομο πέταγμα από το κρεβάτι
Το σώμα δεν περνάει από τον ύπνο στην πλήρη εγρήγορση με έναν διακόπτη. Η αρτηριακή πίεση παρουσιάζει φυσιολογικά μια πρωινή άνοδο, ενώ όταν σηκωνόμαστε όρθιοι το κυκλοφορικό σύστημα πρέπει να προσαρμοστεί άμεσα στη βαρύτητα. Για τους περισσότερους ανθρώπους αυτή η διαδικασία γίνεται χωρίς πρόβλημα. Η απότομη έγερση, όμως, μπορεί να προκαλέσει ζάλη ή αστάθεια, ιδιαίτερα σε όσους έχουν χαμηλή πίεση, παίρνουν αντιυπερτασικά ή είναι αφυδατωμένοι. Δεν χρειάζεται, ωστόσο, να παραμένετε ακίνητοι για πολλή ώρα. Απλώς καθίστε πρώτα στην άκρη του κρεβατιού για λίγα δευτερόλεπτα, κινηθείτε λίγο και μετά σηκωθείτε. Αν έχετε συχνά ζάλη όταν σηκώνεστε, αξίζει να το συζητήσετε με τον γιατρό σας.

Ο καφές πριν από οτιδήποτε άλλο
Ο πρωινός καφές δεν είναι εχθρός της καρδιάς και δεν υπάρχει λόγος να τον στερηθείτε επειδή δεν έχετε φάει. Η καφεΐνη μπορεί, ωστόσο, να προκαλέσει μια παροδική αύξηση της αρτηριακής πίεσης και να κάνει ορισμένους ανθρώπους να αισθανθούν ταχυκαρδία, νευρικότητα ή τρέμουλο. Το αν θα τον πιείτε με άδειο στομάχι είναι περισσότερο θέμα ατομικής ανοχής και πεπτικού συστήματος παρά καρδιαγγειακής ασφάλειας. Αν παρατηρείτε ότι ο καφές πριν από το πρωινό σας προκαλεί έντονη νευρικότητα, ταχυκαρδία ή ενόχληση στο στομάχι, δοκιμάστε να τον μεταφέρετε λίγο αργότερα ή να τον συνοδεύσετε με κάτι να φάτε.

Πώς να ξεκινήσετε πιο ήπια την ημέρα
Δεν χρειάζεται να μετατρέψετε το πρωινό σας σε τελετουργία ευεξίας με κεριά, αρωματοθεραπείες, διαλογισμό και γιόγκα -εκτός αν θέλετε. Μερικές απλές αλλαγές αρκούν: σηκωθείτε χωρίς βιασύνη, πιείτε λίγο νερό αν διψάτε, αφήστε τις ειδήσεις και τα email για λίγο αργότερα και παρατηρήστε πώς αντιδρά το σώμα σας στον καφέ. Μην ξεχνάτε ότι η καρδιαγγειακή υγεία δεν κρίνεται από τα πρώτα πέντε λεπτά της ημέρας. Πολύ μεγαλύτερη σημασία έχουν παράγοντες όπως η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη, το κάπνισμα, η σωματική δραστηριότητα, η διατροφή, ο ύπνος και το συνολικό επίπεδο στρες. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να φοβηθούμε το πρωινό ξύπνημα, αλλά να δώσουμε στον οργανισμό μας λίγο χρόνο να περάσει από την κατάσταση ηρεμίας στην εγρήγορση.

Πηγές
https://www.ahajournals.org/doi/abs/10.1161/HYPERTENSIONAHA.109.148908
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21880846/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29673047/