Μπορεί το τυρί να μας προκαλέσει πονοκέφαλο;

turia-kamemper-parmezana
ΠΕΜΠΤΗ, 19 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026

Μπορεί να είναι νόστιμα, αλλά ορισμένα τυριά έχουν και μια... σκοτεινή πλευρά.

Σε περίπτωση που έχετε παρατηρήσει ότι συχνά ένας πονοκέφαλος εμφανίζεται μετά το φαγητό, ίσως είναι μια καλή στιγμή να εξετάσετε λίγο πιο προσεκτικά τη διατροφή σας και πιο συγκεκριμένα, τι τυρί βάλατε στο πιάτο σας. Όχι, δεν πρόκειται απλώς για έναν διατροφικό μύθο: ορισμένα τυριά, κυρίως εκείνα που έχουν υποστεί μακρά ωρίμανση, περιέχουν ουσίες που έχουν συνδεθεί με την εκδήλωση πονοκεφάλου και ημικρανίας σε ευαίσθητα άτομα.

 Η τυραμίνη στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος
Ο βασικός «ύποπτος» είναι η τυραμίνη, μια φυσική ουσία που ανήκει στις βιογενείς αμίνες. Σχηματίζεται κατά τη διάσπαση της τυροσίνης, ενός αμινοξέος που βρίσκεται στις πρωτεΐνες των τροφίμων, μέσω της δράσης μικροοργανισμών. Η διαδικασία αυτή συμβαίνει κατά τη ζύμωση και την ωρίμανση, γι' αυτό και τα παλαιωμένα τυριά μπορούν να εμφανίζουν υψηλότερες συγκεντρώσεις τυραμίνης. Η ποσότητα, ωστόσο, δεν είναι ίδια σε όλα τα προϊόντα, καθώς επηρεάζεται από το είδος του τυριού, τη διαδικασία παραγωγής, τις συνθήκες συντήρησης και τον χρόνο ωρίμανσης.

Ποια τυριά περιέχουν περισσότερη τυραμίνη;
Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζονται κυρίως τα ώριμα και παλαιωμένα τυριά, όπως το τσένταρ, η παρμεζάνα, το γκοργκοντζόλα, το ροκφόρ και ορισμένα είδη γκούντα. Αντίθετα, τα φρέσκα τυριά, όπως η ρικότα, το cottage και η φρέσκια μοτσαρέλα, έχουν συνήθως χαμηλότερη περιεκτικότητα σε τυραμίνη. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποκλείσετε τα ώριμα τυριά από τη διατροφή σας, καθώς η περιεκτικότητα σε τυραμίνη παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις ακόμη και ανάμεσα σε προϊόντα της ίδιας κατηγορίας. Όσο για την αγαπημένη μας φέτα, παρότι μπορεί να περιέχει τυραμίνη, η ποσότητά της παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις ανάλογα με την παραγωγή και την ωρίμανση. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να την αποφεύγετε: δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία ότι η συνήθης κατανάλωσή της προκαλεί πονοκεφάλους ή ημικρανίες στον γενικό πληθυσμό.

Πώς συνδέεται η τυραμίνη με τον πονοκέφαλο;
Η τυραμίνη έχει την ιδιότητα να επηρεάζει τη λειτουργία του νευρικού συστήματος και την απελευθέρωση νοραδρεναλίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που συμμετέχει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και άλλων λειτουργιών του οργανισμού. Οι ερευνητές έχουν εξετάσει κατά πόσο αυτές οι επιδράσεις μπορούν να συμβάλουν στην πυροδότηση κρίσεων ημικρανίας. Ωστόσο, μέχρι σήμερα τα αποτελέσματα των μελετών δεν είναι οριστικά. Παρότι ορισμένοι άνθρωποι αναφέρουν ότι τα παλαιωμένα τυριά πυροδοτούν τις κρίσεις τους, δεν έχει αποδειχθεί ότι η τυραμίνη προκαλεί συστηματικά ημικρανίες στον γενικό πληθυσμό.

Πρέπει να σταματήσετε να τρώτε τυρί;
Σε καμία περίπτωση δεν χρειάζεται να αποκλείσετε προληπτικά τα τυριά από το διαιτολόγιό σας, εφόσον δεν έχετε διαπιστώσει κάποια συγκεκριμένη ευαισθησία. Αν υποφέρετε από επαναλαμβανόμενες ημικρανίες, μπορείτε να κρατήσετε ένα ημερολόγιο διατροφής και συμπτωμάτων, καταγράφοντας τι καταναλώνετε και πότε εμφανίζεται ο πονοκέφαλος, προκειμένου να εντοπίσετε αν υπάρχει επαναλαμβανόμενη συσχέτιση με κάποιο συγκεκριμένο τρόφιμο. Άλλωστε, η ημικρανία είναι πολυπαραγοντική και μπορεί να επηρεάζεται από το στρες, τις ορμονικές μεταβολές, την έλλειψη ύπνου, την αφυδάτωση και τα μεγάλα διαστήματα νηστείας. Αξίζει, τέλος, να γνωρίζετε ότι η τυραμίνη έχει ιδιαίτερη σημασία για μια συγκεκριμένη κατηγορία ασθενών: όσους λαμβάνουν αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης (MAOIs), καθώς ο συνδυασμός μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνη αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Σε αυτή την περίπτωση απαιτούνται συγκεκριμένες διατροφικές οδηγίες από τον θεράποντα γιατρό.

Πηγές
https://link.springer.com/article/10.1186/s43014-024-00223-x
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK563197/